Cả Mỹ và Iran đều tuyên bố không gia hạn thỏa thuận ngừng bắn đã ký kết vào giữa tháng 6, đồng thời phát tín hiệu không nhượng bộ nhau...

Vào ngày thứ Hai (17/8), Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ không gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, khi thỏa thuận 60 ngày giữa hai nước hết hạn mà không có bất kỳ cuộc đàm phán chính thức nào được tiến hành.

Thỏa thuận này là một biên bản ghi nhớ (MoU) mà Washington và Tehran ký kết vào giữa tháng 6. Ban đầu, MoU là một bước tiến quan trọng nhằm mở lại eo biển Hormuz, và tạo điều kiện cho một thỏa thuận dài hạn để chấm dứt cuộc chiến tranh cũng như giải quyết vấn đề hạt nhân của Iran. Tuy nhiên, chỉ trong vài tuần, thỏa thuận đã bị phá vỡ qua khi cả hai bên liên tục cáo buộc nhau vi phạm các điều khoản.

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn kênh Fox News, ông Trump cho biết các cuộc đàm phán không chính thức đang diễn ra với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC), nhưng ông không vội vàng để đạt được một thỏa thuận. "Họ là những người chơi bài giỏi, nhưng họ đang suy kiệt dần”, ông Trump nói. Ông cũng nhấn mạnh rằng Iran muốn đạt được một thỏa thuận hòa bình với Mỹ, nhưng không phải là loại thỏa thuận mà ông cho là cần thiết.

Khi được hỏi liệu có gia hạn thỏa thuận ngừng bắn tạm thời với Iran hay không, ông Trump trả lời dứt khoát: "Không”. Ông cũng chỉ trích Oman, một đồng minh chiến lược lâu năm của Mỹ, rằng nước này không "hành xử tốt". Ông cảnh báo rằng nếu Oman "cản đường" đàm phán giữa Mỹ với Iran, Mỹ sẽ "ném bom" Oman.

Trong khi đó, Iran phủ nhận thông tin cho rằng nước này đang tiến hành đàm phán với Mỹ. Thay vào đó, Iran cho biết họ đang tích cực đàm phán với Oman về một thỏa thuận để mở lại eo biển Hormuz.

Theo dữ liệu từ công ty dữ liệu tàu biển Kpler, chỉ có ba tàu đi qua eo biển Hormuz trong ngày Chủ nhật, trong khi con số trung bình của 5 ngày là 12 tàu. Trước khi chiến tranh bắt đầu vào ngày 28/2, có khoảng 130 tàu đi qua Hormuz mỗi ngày.

Trao đổi với CNBC, chuyên gia vận tải biển Parash Jain của ngân hàng HSBC nói nhận định nhà đầu tư nên hiểu rằng “sự hỗn loạn đã trở thành điều bình thường mới” trong lĩnh vực vận tải biển, và nhà đầu tư nên đưa yếu tố này vào các kịch bản chính.

Sự bế tắc ở Hormuz tiếp tục đẩy giá dầu tăng. Giá dầu thô đã tăng gần 3% trong phiên ngày thứ Hai, với giá dầu Brent giao sau tại London lên gần 91 USD/thùng. Tuần trước, giá dầu tăng 5%.

Theo nhận định của ông Bob McNally, Chủ tịch công ty Rapidan Energy, giá dầu Brent nhiều khả năng sẽ tăng trở lại mức 100 USD/thùng nếu Trung Quốc tăng nhập khẩu dầu trở lại.

Ngoại trưởng Iran, ông Abbas Araghchi, nói trên truyền thông nhà nước rằng giữa nước này và Mỹ hiện "không có bất kỳ thứ gì giống như một thỏa thuận ngừng bắn". Ông cũng cho biết Qatar và Pakistan đang trao đổi thông điệp giữa các bên và đang liên lạc với Iran, nhưng điều này không có nghĩa là có các cuộc đàm phán.

Cùng với đó, Thứ trưởng Ngoại giao Iran, ông Kazem Gharibabadi, khẳng định trong một bài đăng trên mạng xã hội X rằng eo biển Hormuz sẽ vẫn "thuộc về Iran" và chỉ được đóng và mở "dưới sự chỉ huy của Iran".

Trong một bài đăng trên mạng Truth Social vào sáng thứ Hai, ông Trump nhắc lại lập trường của Mỹ rằng Iran phải đồng ý từ bỏ việc sở hữu vũ khí hạt nhân. "Mục tiêu số một là, và luôn sẽ là, Iran không thể có, dưới bất kỳ hình thức nào, một vũ khí hạt nhân”, ông Trump viết.

Ông Jared Kushner, con rể kiêm trợ lý cấp cao của ông Trump, nói với kênh Fox News rằng Iran hiện không "thể hiện bất kỳ sự quan tâm nào" đến một thỏa thuận tiềm năng mà Mỹ sẽ xem xét.