Nhật Bản lo ngại áp lực lạm phát, có thể đẩy nhanh tốc độ tăng lãi suất

Cùng với đó, các nhà đầu cơ đã chuyển sang vị thế mua ròng (net long) đối với đồng yên lần đầu tiên kể từ tháng 2, phản ánh đà phục hồi mạnh gần đây của đồng tiền này...

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) Kazuo Ueda tại một cuộc họp báo - Ảnh: Asahi.
Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) Kazuo Ueda tại một cuộc họp báo - Ảnh: Asahi.

Một quan chức Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) cảnh báo rằng áp lực lạm phát trong nền kinh tế nước này đang tăng mạnh do giá hàng hóa nhập khẩu leo thang và cú sốc tiền tệ, đồng thời cho rằng những biến động đó cần phải được tính đến khi đưa ra các quyết định chính sách tiền tệ - theo ghi chép từ một hội nghị được công bố vào ngày 15/9.

Cùng với đó, giới phân tích cũng kỳ vọng BOJ sẽ đẩy nhanh tiến độ tăng lãi suất - một dự báo hỗ trợ cho tỷ giá của đồng yên Nhật.

Theo hãng tin Reuters, nhận định của vị quan chức nói trên được đưa ra tại hội nghị về chính sách tiền tệ do BOJ tổ chức vào tháng 5, phản ánh mối lo ngại của cơ quan này về các rủi ro lạm phát dai dẳng - yếu tố có thể thúc đẩy BOJ tăng lãi suất một cách đều đặn.

Trong tháng 6, BOJ đã nâng lãi suất lên mức 1%, cao nhất trong 31 năm. Theo tiết lộ của các nguồn thạo tin với Reuters, BOJ dự kiến sẽ tiếp tục tăng lãi suất trong tuần này - một động thái tương đồng với các ngân hàng trung ương khác đang tăng hoặc cân nhắc tăng lãi suất trong bối cảnh áp lực lạm phát gia tăng trên phạm vi toàn cầu.

Theo bản tóm tắt nội dung hội nghị nói trên, trong một phiên thảo luận về cách thức các ngân hàng trung ương ứng phó với các cú sốc nguồn cung, Giám đốc điều hành BOJ Koji Nakamura đã đặt câu hỏi liệu các cú sốc gần đây có đang trở nên mang tính hệ thống hơn hay không, và liệu các cú sốc đó có bị khuếch đại bởi tình trạng phân hóa thu nhập và tài sản, chủ nghĩa dân túy, rủi ro địa chính trị cũng như biến đổi khí hậu hay không.

Ông Nakamura - người phụ trách bộ phận soạn thảo chính sách tiền tệ của BOJ - phát biểu: "Quan điểm cơ bản là nên bỏ qua các cú sốc nguồn cung, nhưng không nên coi những cú sốc xảy ra thường xuyên là nhất thời, bởi những cú sốc như vậy có thể đẩy lạm phát cơ bản và kỳ vọng lạm phát tăng lên”.

Ông Nakamura nói thêm: "Nhật Bản đã ghi nhận phản ứng phi tuyến tính của giá cả trong nước trước các cú sốc bên ngoài, cụ thể là giá tiêu dùng tăng mạnh khi chịu tác động từ cả cú sốc giá nhập khẩu lẫn biến động tỷ giá. Những yếu tố phi tuyến tính này cần được cân nhắc kỹ lưỡng trong quá trình điều hành chính sách tiền tệ”.

Vị quan chức BOJ này cũng lưu ý rằng Nhật Bản cũng đang đối mặt với một "cú sốc nhân khẩu học diễn ra chậm", trong đó lực lượng lao động bị thu hẹp làm tăng tiền lương, một yếu tố mang tính cơ cấu không thể coi là nhất thời.

Một cuộc khảo sát của Reuters về triển vọng lãi suất BOJ cho thấy đa số các nhà kinh tế được thăm dò ý kiến cho rằng cơ quan này sẽ tăng lãi suất lên 1,25% vào ngày 18/9, và đến hết quý 2/2027, lãi suất của BOJ sẽ đạt mức 1,75%. Mốc thời gian quý 2/2027 cho mức lãi suất 1,75% là sớm hơn so với dự báo trước đó, đồng nghĩa kỳ vọng rằng BOJ sẽ đẩy nhanh tiến độ tăng lãi suất.

Hơn 80% người được hỏi cho rằng động thái can thiệp mua vào đồng yên phối hợp giữa Mỹ và Nhật Bản, nhằm ngăn đà trượt giá của đồng tiền này xuống mức thấp nhất trong 40 năm, cùng những phát biểu của Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent về chính sách của BOJ đã làm giảm "đáng kể" hoặc "phần nào" các rào cản chính trị ở Nhật Bản đối với việc tăng lãi suất. Điều này làm nổi bật tầm ảnh hưởng ngày càng lớn của Washington đối với chính sách tiền tệ Nhật Bản, đồng thời đặt ra câu hỏi về tính độc lập của BOJ.

Trong cuộc gặp với Thống đốc BOJ Kazuo Ueda trong tháng 9 này bên lề hội nghị bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương khối G20, ông Bessent đã bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với các biện pháp tiền tệ "quyết liệt" nhằm đối phó với tình trạng đồng yên suy yếu. Ông cũng hối thúc BOJ ổn định kỳ vọng lạm phát và tránh để đồng yên biến động quá mức thông qua các chính sách tiền tệ hợp lý.

Ông Yusuke Koshiyama, chuyên gia kinh tế cấp cao về Nhật Bản tại Viện nghiên cứu Mizuho, nhận định với Reuters: "Cho đến nay, BOJ vẫn rất khó giải trình về bất kỳ sự điều chỉnh nào đối với mức độ nới lỏng tiền tệ vì Chính phủ Nhật Bản vẫn duy trì lập trường tài khóa nới lỏng. Tuy nhiên, sau khi đã đạt được sự hợp tác của Mỹ trong đợt can thiệp phối hợp gần đây, Chính phủ Nhật Bản sẽ khó có thể đưa ra lập trường đi ngược lại mong muốn của Washington. Nhiều khả năng họ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc ủng hộ quan điểm của ông Bessent về việc BOJ cần tăng lãi suất."

Cuộc khảo sát diễn ra từ ngày 1-8/9 cho thấy 66 trong số 68 chuyên gia kinh tế, tương đương tỷ lệ 97%, dự báo BOJ sẽ tăng lãi suất vào ngày 18/9, tăng mạnh so với mức 57% trong cuộc thăm dò trước đó.

Dù vẫn là nhóm thiểu số, nhưng hơn 1/3 số chuyên gia, cụ thể là 24 trong số 66 người, dự báo BOJ sẽ tiếp tục tăng lãi suất lên mức 1,5% vào tháng 10 hoặc tháng 12. Tỷ lệ này cao gấp đôi so với kết quả khảo sát tháng 8.

"Do sự do dự của Nhật Bản trong việc thắt chặt chính sách trước đây, kỳ vọng lạm phát tăng tốc cho thấy BOJ có thể cần tăng lãi suất mạnh hơn để đạt được cùng một kết quả”, ông Kelvin Lam, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Pantheon Macroeconomics, nhận định.

Đối với giai đoạn sau năm nay, 89% chuyên gia (57 trong số 64 người) dự báo lãi suất chính sách sẽ đạt ít nhất 1,5% vào cuối tháng 3 năm sau, tăng so với mức 65% của tháng trước. Khoảng 62% dự báo lãi suất sẽ đạt ít nhất 1,75% vào cuối 2/2027, sớm hơn 3 tháng so với dự báo trong cuộc thăm dò tháng 8.

Những dấu hiệu ban đầu về việc các quỹ đầu tư Nhật Bản chuyển vốn về nước, kỳ vọng BOJ sẽ thắt chặt chính sách tiền tệ nhanh hơn, cùng với áp lực từ phía Mỹ, đang cộng hưởng giúp đồng yên tăng giá mạnh. Tuần trước, có lúc đồng yên đạt mức dưới 153 yên đổi 1 USD, cao nhất trong 7 tháng.

Sáng nay (15/9), đồng USD hồi phục so với yên, đạt hơn 154,8 yên đổi 1 USD.

Dữ liệu được Ủy ban Giao dịch hàng hóa tương lai Mỹ (CFTC) công bố vào cuối tuần vừa rồi cho thấy các nhà đầu cơ đã chuyển sang vị thế mua ròng (net long) đối với đồng yên lần đầu tiên kể từ tháng 2, phản ánh đà phục hồi mạnh gần đây của đồng tiền này.

Theo CFTC, vị thế ròng phi thương mại đồng yên đạt mức 10.796 hợp đồng mua trong tuần kết thúc vào ngày 8/9. Đây là sự đảo chiều so với mức bán ròng 92.227 hợp đồng của tuần trước đó và là lần đầu tiên ghi nhận vị thế mua ròng tổng thể đồng yên kể từ ngày 24/2.

Trước đợt phục hồi gần đây, đồng yên đã trượt giá xuống mức thấp nhất trong 4 thập kỷ là 163,99 yên đổi 1 USD vào cuối tháng 7, trước khi Tokyo và Washington có động thái can thiệp chung để vực dậy đồng tiền này.

Nhân Ngày Quốc tế Bảo vệ tầng ô-dôn năm 2026 và kỷ niệm 10 năm Bản sửa đổi, bổ sung Kigali được thông qua, Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam và Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy tổ chức Chương trình tọa đàm “Hành động toàn cầu vì một hành tinh mát lành hơn”. Tọa đàm được phát trực tuyến trên trên VnEconomy.vn và FanPage VnEconomy vào 9h ngày 14/9/2026...

81 năm Quốc khánh 2/9 (1945-2026)

81 năm Quốc khánh 2/9 (1945-2026)

Ngày 2/9/1945 đã mở ra bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa không chỉ khẳng định quyền độc lập, tự do và tự quyết về chính trị, mà còn trao...

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy