Mặt bằng định giá của nhóm xây dựng và vật liệu xây dựng đã thấp hơn mức trung bình nhiều năm, qua đó mở ra dư địa tái định giá khi tiến độ giải ngân đầu tư công được cải thiện trong thời gian tới.

Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP 6 tháng cuối năm 11,9%, đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Bên cạnh đó, Chính phủ cũng yêu cầu các bộ, cơ quan, địa phương tập trung nguồn lực đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, bảo đảm giải ngân 100% kế hoạch được giao. 

Trong talkshow Phố Tài chính mới đây, ông Đinh Minh Trí, Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân, Công ty CP Chứng khoán Mirae Asset (MAS) cho rằng đối với Việt Nam, đầu tư công đang ngày càng khẳng định vai trò là động lực tăng trưởng quan trọng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động.

Và trong bối cảnh nền kinh tế tăng trưởng tích cực thì thị trường chứng khoán cũng sẽ được hưởng lợi đầu tiên cũng như có sự tăng trưởng bền vững hơn về trung và dài hạn.

Xét trên cả phương diện học thuật và thực tiễn, đầu tư công là công cụ tài khóa quan trọng hỗ trợ tăng trưởng. Trong ngắn hạn, Ngân hàng Thế giới (World Bank) ước tính hệ số nhân đầu tư công dao động 0,5 - 1,5 lần. Theo đó, chi đầu tư công tăng tương đương 1% GDP có thể giúp sản lượng tăng thêm 0,5% - 1,5%, thông qua hoạt động xây dựng, việc làm và nhu cầu tại các ngành liên quan.

Trong dài hạn, nếu vốn được phân bổ hiệu quả vào hạ tầng giao thông, năng lượng và logistics, đầu tư công tăng tương đương 1% GDP có thể giúp sản lượng tăng tối đa 1,6%, nhờ cải thiện năng suất, giảm chi phí vận hành và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Ví dụ, tại Trung Quốc, sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, Chính phủ nước này đã triển khai gói kích thích 4.000 tỷ Nhân dân tệ, tương đương hơn 580 tỷ USD, tập trung vào giao thông, năng lượng và nhà ở xã hội. Nhờ đó, tăng trưởng kinh tế tại Trung Quốc duy trì trung bình trên 9% trong giai đoạn 2009 - 2010.

Còn tại Hàn Quốc và Singapore, trong giai đoạn công nghiệp hóa từ thập niên 1970 - 1990, tỷ lệ đầu tư công/GDP thường xuyên đạt 7% –11%, tỷ lệ này chủ yếu dành cho giao thông, cảng biển, khu công nghiệp và năng lượng. Đây là nền tảng giúp tăng trưởng duy trì trên 7%/năm trong nhiều năm, thậm chí có năm vượt 9%.

Đối với Việt Nam, đầu tư công tiếp tục là động lực tăng trưởng quan trọng. Năm 2025, GDP tăng 8,02%, đây là mức tăng cao thứ hai trong 15 năm qua, nhờ đóng góp từ xuất khẩu, sản xuất công nghiệp, tiêu dùng nội địa và tiến độ giải ngân đầu tư công tích cực. 

Mặc dù vậy, áp lực hoàn thành kế hoạch giải ngân đầu tư công vẫn còn rất lớn. Để đạt 95% kế hoạch Thủ tướng giao, phần vốn cần giải ngân thêm từ sau ngày 16/07/2026 vào khoảng 585.500 tỷ đồng; để đạt 100% cần thêm khoảng 636.200 tỷ đồng. Do đó, các giải pháp phải tập trung vào các dự án có khả năng tạo khối lượng thực tế, không chỉ đẩy nhanh thủ tục trên hồ sơ.

Thứ nhất, xử lý dứt điểm giải phóng mặt bằng theo từng mốc tuần, xác định rõ trách nhiệm của địa phương, chủ đầu tư và đơn vị thi công; đồng thời bảo đảm phương án bồi thường, tái định cư và nguồn vật liệu trước khi yêu cầu nhà thầu tăng tốc.

Thứ hai, hoàn tất phân bổ chi tiết khoảng 23.700,7 tỷ đồng vốn còn lại và chủ động điều chuyển vốn từ dự án chậm, không còn nhu cầu hoặc không đủ khả năng hấp thụ sang dự án có khối lượng và hồ sơ thanh toán tốt.

Thứ ba, vận hành thực chất cơ chế chấm điểm tự động; công khai tiến độ theo tháng, quý; gắn kết quả với đánh giá người đứng đầu và cảnh báo sớm dự án có nguy cơ trễ. Dữ liệu cần phản ánh đồng thời tỷ lệ giải ngân, tiến độ vật lý và chất lượng công trình để tránh chạy theo tỷ lệ đơn thuần.

Thứ tư, cập nhật giá và bảo đảm nguồn cung cát, đá, đất; rút ngắn quy trình cấp phép mỏ vật liệu; xử lý chênh lệch đơn giá theo cơ chế rõ ràng để nhà thầu có đủ dòng tiền thi công nhưng vẫn kiểm soát thất thoát.

Thứ năm, rút ngắn khâu nghiệm thu, thanh toán ngay khi có khối lượng; tăng phối hợp giữa chủ đầu tư, Kho bạc Nhà nước và nhà thầu. Song song với đó là phải kiểm soát năng lực nhà thầu, chất lượng thiết kế và tổng mức đầu tư, vì giải ngân nhanh nhưng phải sửa chữa hoặc đội vốn sẽ làm giảm hiệu quả kinh tế.

Đối với thị trường chứng khoán, chỉ số giảm 7,0% trong tháng 7 vừa qua và giảm 2,7% so với cuối năm 2025, phản ánh mức độ biến động và phân hóa cao giữa các nhóm cổ phiếu.

Triển vọng thị trường nửa cuối năm nay được hỗ trợ bởi tăng trưởng GDP, lợi nhuận doanh nghiệp, giải ngân đầu tư công và việc FTSE nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ ngày 21/09/2026. Dòng vốn thụ động và chủ động liên quan được ước tính đạt trên 1 tỷ USD, giải ngân dần trong 12 tháng.

Tuy nhiên, Việt Nam chưa được MSCI đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng do các hạn chế về sở hữu nước ngoài, room còn lại và quyền bình đẳng của nhà đầu tư ngoại. Vì vậy, quyết định trên của MSCI chưa phải chất xúc tác trong ngắn hạn.

Bên cạnh đó, rủi ro chính đến từ việc bán ròng của khối ngoại, tỷ giá, lãi suất và đòn bẩy. Fed giữ lãi suất ở 3,50 – 3,75%, trong khi thị trường vẫn định giá khả năng tăng thêm 0,25 điểm phần trăm vào tháng 9 năm nay.

Kịch bản cơ sở là thị trường tiếp tục biến động và phân hóa theo kết quả kinh doanh. Chiến lược phù hợp là ưu tiên doanh nghiệp tăng trưởng lợi nhuận, tài chính lành mạnh, thanh khoản tốt và định giá còn biên an toàn; hạn chế mua đuổi trong các nhịp hồi nhanh.

Đối với nhóm cổ phiếu hưởng lợi từ đầu tư công, bao gồm xây dựng hạ tầng, vật liệu xây dựng và các doanh nghiệp thi công, hiện đang giao dịch ở vùng định giá hấp dẫn so với lịch sử. Theo ông Trí, mặt bằng định giá của nhóm xây dựng và vật liệu xây dựng đã thấp hơn mức trung bình nhiều năm, qua đó mở ra dư địa tái định giá khi tiến độ giải ngân đầu tư công được cải thiện trong thời gian tới.

Về triển vọng ngành, quy mô vốn lớn cùng xu hướng giải ngân đầu tư công thường tăng tốc giai đoạn cuối năm được kỳ vọng sẽ tạo động lực tích cực cho hoạt động xây lắp, nhu cầu vật liệu xây dựng và kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp liên quan trong quý III và quý IV.

Trong kịch bản tích cực, nếu tiến độ giải ngân được đẩy nhanh và đạt trên 70% kế hoạch năm trong hai quý cuối năm, các doanh nghiệp xây lắp và cung cấp vật liệu có thể ghi nhận sự cải thiện đáng kể về doanh thu, lợi nhuận và giá trị backlog, đặc biệt khi đây cũng là giai đoạn cao điểm ghi nhận doanh thu của ngành.

Mirae Asset ưu tiên theo dõi các nhóm xây lắp điện, hạ tầng năng lượng, thi công cao tốc và vật liệu xây dựng. Mặc dù dòng tiền thị trường gần đây chưa thực sự quay trở lại nhóm vật liệu xây dựng, phản ánh sự thận trọng đối với triển vọng giải ngân, nhưng điều này đồng thời tạo ra cơ hội cho các cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt khi kết quả giải ngân thực tế được cải thiện. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần thận trọng với các doanh nghiệp có tỷ lệ đòn bẩy tài chính cao trong bối cảnh mặt bằng lãi suất không còn thấp.