Những rủi ro khi doanh nghiệp Greenwashing, “tô hồng” số liệu báo cáo ESG

Một trong những lỗi phổ biến thường gặp khi doanh nghiệp công bố thông tin báo cáo ESG, đó là Greenwashing (tẩy xanh)- tình trạng nói nhiều hơn những gì thực sự làm, phóng đại lợi ích môi trường; báo cáo ESG công bố số liệu hoặc tuyên bố nhưng thiếu bằng chứng. Theo phân tích của chuyên gia, khi doanh nghiệp quảng bá xanh như vậy sẽ dẫn đến những hệ lụy lớn không chỉ ở góc độ truyền thông mà còn gây rủi ro trong kinh doanh...

Doanh nghiệp thực hành ESG tốt không chỉ giúp nâng cao năng lực quản trị nội bộ, kinh doanh ổn định và bền vững hơn mà còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu NetZero (Ảnh minh họa). Ảnh: Fili
Doanh nghiệp thực hành ESG tốt không chỉ giúp nâng cao năng lực quản trị nội bộ, kinh doanh ổn định và bền vững hơn mà còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu NetZero (Ảnh minh họa). Ảnh: Fili

Một báo cáo ESG là tập hợp của nhiều dữ liệu định lượng về lượng phát thải khí nhà kính (Scope 1, 2, 3); mức tiêu thụ năng lượng; lượng nước sử dụng; khối lượng chất thải và tỷ lệ tái chế; các chỉ số an toàn lao động; các thông tin về quản trị doanh nghiệp… Mỗi con số ấy đều được thu thập và tính toán qua nhiều bước. Ở mỗi bước, sai sót hoặc thiếu bằng chứng đều có thể xảy ra.

Hiện nay, ngày càng nhiều khách hàng, nhà đầu tư, ngân hàng và đối tác trong chuỗi cung ứng không chỉ quan tâm đến việc doanh nghiệp có báo cáo ESG, mà còn muốn biết các thông tin trong báo cáo có đáng tin cậy và được kiểm chứng không.

CÁC LỖI THƯỜNG GẶP KHI DOANH NGHIỆP CÔNG BỐ THÔNG TIN BÁO CÁO ESG

Lý giải vì sao độ tin cậy của dữ liệu ESG ngày càng quan trọng, tại webinar "Xác minh Báo cáo ESG: Có bắt buộc hay không?" diễn ra mới đây, ông Trương Tử Long, Trưởng bộ phận tư vấn ESG Công ty CP Sáng tạo xanh Việt Nam thông tin không chỉ ở Việt Nam mà ngay cả trên thế giới có 3 lỗi phổ biến thường gặp khi doanh nghiệp công bố thông tin báo cáo ESG, đó là Greenwashing, Greenhushing và Greenwishing.

Dẫn báo cáo nghiên cứu của KPMG, ông Long cho biết Greenwashing là tình trạng nói nhiều hơn những gì doanh nghiệp thực sự làm, phóng đại lợi ích môi trường; sử dụng các khái niệm mơ hồ như “xanh”, “bền vững”, thân thiện môi trường. Ngoài ra trong báo cáo ESG công bố số liệu hoặc tuyên bố nhưng thiếu bằng chứng.

Theo phân tích của chuyên gia, khi doanh nghiệp quảng bá xanh như thế này sẽ dẫn đến những hệ lụy lớn không chỉ ở góc độ truyền thông mà còn gây rủi ro trong kinh doanh.

Chia sẻ vấn đề này, bà Nguyễn Thị Thanh Hương, chuyên gia của Control Union Việt Nam, nêu thực tế không ít doanh nghiệp nói tới xanh, bền vững nhưng không có cơ sở, dữ liệu; giảm phát thải nhưng không biết ở phạm vi nào. “Rủi ro lớn nhất với ESG không phải chưa làm mà là làm sai, nói sai hoặc nói quá mức,” bà Hương nói.

Chuyên gia nhấn mạnh một nguyên tắc quan trọng trong truyền thông về ESG hiện nay đó là cần phải nói đúng, nói chính xác, không đo lường thì không nói bởi khi xác minh tính toán ESG sẽ dựa trên dữ liệu, con số được đo lường cụ thể và có ý nghĩa giá trị.

Do đó, việc đảm bảo minh bạch dữ liệu sẽ là yếu tố quan trọng, yêu cầu đòi hỏi của thị trường để hướng tới truy xuất nguồn gốc, đặc biệt ở các thị trường như châu Âu…

Với Greenhushing, doanh nghiệp làm nhưng không muốn nói hoặc nói không đầy đủ; hạn chế công bố mục tiêu và kết quả ESG. Các đơn vị này lo ngại bị cơ quan quản lý, nhà đầu tư hoặc công chúng chất vấn…

Greenwishing, doanh nghiệp muốn làm tốt nhưng cam kết vượt quá khả năng thực hiện, có khoảng cách lớn giữa cam kết và kết quả. Với lỗi này, doanh nghiệp đặt mục tiêu rất tham vọng nhưng chưa có kế hoạch khả thi; thiếu ngân sách, công nghệ, nhân sự hoặc dữ liệu.

Thực tế ở một số nước trên thế giới như Hà Lan, tòa án đã xử phạt doanh những vụ việc liên quan đến các lỗi này như doanh nghiệp công bố thông tin về ESG vượt quá những gì đã làm. Hoặc như tại Mỹ, Ủy ban chứng khoán nước này đã có chế tài xử lý đơn vị đưa ra thông tin ESG không chính xác…

VÌ SAO CẦN XÁC MINH ĐỘ TIN CẬY THÔNG TIN BÁO CÁO ESG?

Chính từ những lỗi thường xảy ra với báo cáo thông tin ESG cần nhu cầu xác minh, kiểm chứng thông tin ESG mà doanh nghiệp công bố từ một bên thứ ba. Nói cách khác, xác minh báo cáo ESG là việc một đơn vị độc lập thu thập và đánh giá bằng chứng để đưa ra kết luận về mức độ đáng tin cậy của thông tin ESG được doanh nghiệp công bố.

Ví dụ, khi thông tin trong báo cáo ESG doanh nghiệp công bố đã giảm 20% phát thải khí nhà kính, các đơn vị xác minh sẽ có các biện pháp, không chỉ kiểm tra các phép tính để cho ra kết quả trên mà còn đặt các câu hỏi như: giảm 20% ở phạm vi 1, 2 hay 3; giảm so với năm cơ sở nào, có dữ liệu chứng minh không, cũng như phạm vi kiểm kê phát thải; hệ số phát thải nào được sử dụng…?

Kết quả xác minh báo cáo ESG sẽ là một tuyên bố đảm bảo độc lập. Tuy nhiên, chuyên gia cũng lưu ý rằng khi báo cáo ESG được một bên độc lập xác minh không có nghĩa là chứng nhận doanh nghiệp đã đạt ESG cũng như không khẳng định doanh nghiệp hoàn toàn bền vững. Điều này cũng không đảm bảo rằng mọi thông tin được doanh nghiệp đưa ra đều chính xác tuyệt đối.

Ngoài ra, hoạt động xác minh cũng không phải là chấm điểm doanh nghiệp thực hành ESG. Đơn vị xác minh độc lập không thay doanh nghiệp chịu trách nhiệm về nội dung được đưa ra báo cáo ESG, ông Long lưu ý.

Làm rõ sự khác biệt giữa xác minh báo cáo ESG và xếp hạng ESG, chuyên gia phân tích, việc xác minh báo cáo ESG sẽ giúp các bên liên quan nắm được nội dung báo cáo mà doanh nghiệp công bố có đáng tin cậy, đầy đủ và tài liệu chứng minh thực tế không. Trong khi đó, xếp hạng ESG sẽ giúp các bên liên quan biết được doanh nghiệp đang quản lý rủi ro, cơ hội và kết quả thực hành ESG đang ở mức độ nào so với các doanh nghiệp khác...

Ngoài ra, báo cáo được xác minh nhưng có thể vẫn nhận xếp hạng thấp vì kết quả ESG thực tế chưa tốt. Doanh nghiệp có xếp hạng ESG cao không đồng nghĩa với toàn bộ dữ liệu trong báo cáo đã được xác minh độc lập.

Xác minh báo cáo ESG hiện nay không bắt buộc với mọi doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc xác minh có thể xuất phát từ quy định của các thị trường, yêu cầu của các đối tác trong chuỗi cung ứng; hoặc từ nhà đầu tư/ngân hàng…

Hiện nay ở một số thị trường như EU, Úc, NewZealand… đã có quy định doanh nghiệp lớn, niêm yết sẽ bắt buộc phải lập báo cáo ESG hàng năm và phải được một bên thứ ba độc lập đánh giá, xác minh.

Còn ở Việt Nam theo quy định chỉ yêu các doanh nghiệp hàng năm phải lập báo cáo thường niên trong đó có một số nội dung liên quan đến ESG. Việt Nam cũng chưa có quy định bắt buộc các doanh nghiệp khi lập báo cáo ESG phải xác minh.

Liên quan đến yêu cầu của các đối tác trong chuỗi cung ứng, hiện nay các doanh nghiệp lớn như Microsoft, Apple… có thể yêu cầu xác minh những nội dung liên quan đến ESG mà các đối tác công bố theo quy định của Bộ quy tắc nhà cung cấp.

Khi doanh nghiệp tham gia vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn hoặc xuất khẩu sang những thị trường khó tính, thường bị yêu cầu chứng minh dấu chân carbon, điều kiện lao động hoặc quy trình xử lý chất thải.

Không những thế, hiện nay các nhà đầu tư, ngân hàng yêu cầu xác minh thông tin báo cáo ESG bởi một bên thứ 3 độc lập để gia tăng mức độ tin cậy khi thẩm định, giải ngân khoản vay. Dòng vốn xanh, tín dụng bền vững và các khoản đầu tư có trách nhiệm đang tăng nhanh, nhưng đi kèm với đó là yêu cầu về tính minh bạch. Trước khi giải ngân hay rót vốn, các tổ chức tài chính cần biết số liệu ESG có được thu thập đúng phương pháp, có bằng chứng hỗ trợ và phản ánh trung thực hoạt động của doanh nghiệp không. Rủi ro "tô hồng" số liệu (Greenwashing) là điều họ muốn loại trừ.

Có thể thấy, với xu hướng phát triển xanh, bền vững và yêu cầu đòi hỏi của đối tác, thị trường, các doanh nghiệp ngày càng quan tâm chú trọng đến ESG.

Bà Hương nhấn mạnh, ESG là một trong những công cụ quan trọng, giúp doanh nghiệp cải thiện năng lực sản xuất, mang lại giá trị thực tế. Việc áp dụng ESG giúp doanh nghiệp giữ vững và mở rộng thị trường xuất khẩu, giảm rủi ro pháp lý, tăng uy tín với đối tác khách hàng, đồng thời có thể tiếp cận với nguồn tài chính xanh, vốn ưu đãi từ các bên… Doanh nghiệp thực hành ESG tốt không chỉ giúp nâng cao năng lực quản trị nội bộ, kinh doanh ổn định và bền vững hơn mà còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu NetZero.

Việt Nam có tiềm năng lưu trữ 71 tỷ tấn CO2, cơ hội phát triển CCUS trong dầu khí

Các công nghệ thu giữ và lưu trữ CO₂ (CCS), cũng như thu giữ, sử dụng và lưu trữ CO₂ (CCUS) đang được xem là một trong những giải pháp tiềm năng, mở ra thêm hướng tiếp cận trong quá trình giảm phát thải, đặc biệt đối với các ngành công nghiệp khó cắt giảm phát thải. Theo đánh giá, Việt Nam là một trong những quốc gia có tiềm năng lưu trữ CO₂ tốt nhất ở khu vực Đông Nam Á với tiềm năng lưu trữ lên đến 71 tỷ tấn CO2, tập trung chủ yếu ở 3 khu vực địa chất...

Singapore triển khai ba chương trình phát triển nhân lực năng lượng hạt nhân

Singapore triển khai ba chương trình mới nhằm xây dựng đội ngũ chuyên gia trong nước, nâng cao năng lực đánh giá công nghệ hạt nhân tiên tiến và chuẩn bị cơ sở để cân nhắc khả năng phát triển điện hạt nhân trong tương lai. Tuy nhiên, quốc gia này khẳng định chưa đưa ra quyết định về việc sử dụng năng lượng hạt nhân...

Kết quả đo lường chính xác là cơ sở đảm bảo công bằng trong giao dịch

Đặc thù của hàng đóng gói sẵn là người tiêu dùng khó tự kiểm chứng lượng thực tế tại thời điểm mua hàng. Vì vậy, đại biểu Quốc hội cho rằng cần làm rõ ngay trong luật trách nhiệm của cơ sở sản xuất, nhập khẩu đối với việc bảo đảm lượng hàng hóa; đồng thời, cần xác lập nguyên tắc kiểm soát phù hợp với mức độ rủi ro và đặc điểm từng nhóm sản phẩm, tránh quy định chung chung khiến việc phát hiện, xử lý vi phạm thiếu căn cứ thực hiện...

Lấp "khoảng trống" số liệu phục vụ kiểm kê khí nhà kính, đề xuất bổ sung hơn 210 chỉ tiêu

Qua đánh giá hiện trạng thu thập số liệu phục vụ kiểm kê phát thải khí nhà kính trong 6 lĩnh vực (năng lượng; các quá trình công nghiệp; xây dựng; giao thông vận tải; nông, lâm nghiệp và sử dụng đất; chất thải), cơ quan thống kê chỉ rõ những khoảng trống số liệu. Trên cơ sở đó, cơ quan này đề xuất bổ sung 217 chỉ tiêu thống kê mới phục vụ kiểm kê khí nhà kính cùng lộ trình triển khai đến năm 2030...

Theo nhận định của các chuyên gia, so với môi trường đầu tư cách đây vài năm thì thời điểm hiện tại nhà đầu tư cần chuyển hướng nhìn vào khả năng thanh khoản, khả năng đáp ứng nhu cầu thực... để dự án trở thành hàng hóa có khả năng thanh khoản. Nếu không sẽ dễ rơi vào tình cảnh tồn kho như số liệu Bộ Xây dựng vừa công bố mới đây.

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy