Nắng nóng kỷ lục buộc miền Tây nước Mỹ siết hoạt động câu cá để bảo vệ hệ sinh thái
TTrọng Hoàng
Chọn cỡ chữ
Nhiệt độ nước sông tăng cao do biến đổi khí hậu và hạn hán kéo dài đang khiến nhiều bang ở miền Tây nước Mỹ phải hạn chế hoạt động câu cá trong mùa hè. Không chỉ là biện pháp bảo tồn các loài cá nước lạnh, động thái này còn cho thấy những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu đối với đa dạng sinh học và các ngành kinh tế phụ thuộc vào tài nguyên thiên nhiên…
Một chiếc thuyền trôi chở những người câu cá ruồi trên sông Yellowstone, gần thị trấn Livingston, bang Montana. Ảnh: AP/Matthew Brown
Nhiều con sông nổi tiếng ở miền Tây
nước Mỹ đang lần đầu tiên hoặc liên tiếp nhiều năm phải áp dụng lệnh hạn chế
câu cá trong mùa hè khi nhiệt độ nước tăng lên mức nguy hiểm đối với các loài
cá nước lạnh. Đằng sau những quy định tưởng như chỉ liên quan đến hoạt động
giải trí là một bức tranh rộng lớn hơn về biến đổi khí hậu, hạn hán và những
sức ép ngày càng gia tăng đối với các hệ sinh thái nước ngọt.
Từ Công viên quốc gia Yellowstone
đến các dòng sông ở bang Montana và Colorado, giới chức đang coi việc đóng cửa
hoạt động câu cá vào buổi chiều như một giải pháp cần thiết nhằm giảm áp lực
lên các quần thể cá hồi (trout) vốn đang phải vật lộn để thích nghi với môi
trường ngày càng nóng lên.
HỆ
SINH THÁI SÔNG NGÒI CHỊU ÁP LỰC CHƯA TỪNG CÓ
Mùa đông khô hạn bất thường cùng
tình trạng hạn hán kéo dài đã khiến lượng nước trên nhiều con sông ở miền Tây
nước Mỹ giảm mạnh. Khi mực nước thấp, các dòng sông hấp thụ nhiệt nhanh hơn
dưới tác động của ánh nắng mùa hè, khiến nhiệt độ nước tăng lên vượt ngưỡng mà
nhiều loài cá nước lạnh có thể chịu đựng.
Theo các cơ quan quản lý động vật
hoang dã Mỹ, đây là nguyên nhân khiến nhiều địa phương phải áp dụng lệnh cấm
câu cá sau 14 giờ mỗi ngày hoặc hạn chế hoàn toàn hoạt động này trên một số
đoạn sông. Bang Colorado mùa hè năm nay đã áp dụng các biện pháp hạn chế trên
19 con sông với tổng chiều dài hơn 1.000 km - quy mô chưa từng có trong lịch sử
bang.
Trong khi đó, Công viên quốc gia
Yellowstone cũng mở rộng lệnh hạn chế câu cá trên toàn bộ khu vực công viên.
Bang Montana tiếp tục mở rộng phạm vi kiểm soát lên gần 2.000 km sông.
Ông Adam Strainer, phụ trách bộ phận
thủy sản thuộc Cơ quan Cá, Động vật hoang dã và Công viên bang Montana, cho
biết việc hạn chế câu cá vào mùa hè hiện gần như đã trở thành thông lệ trong
hơn một thập kỷ qua. Theo ông, từ cuối tháng 6 đến đầu tháng 9 hàng năm, các cơ
quan quản lý thường xuyên phải theo dõi nhiệt độ nước để quyết định có cần đóng
cửa các dòng sông hay không.
BIẾN
ĐỔI KHÍ HẬU ĐANG LÀM THAY ĐỔI CÁC DÒNG SÔNG
Các chuyên gia cho rằng hiện tượng
này phản ánh rõ tác động của biến đổi khí hậu đối với hệ sinh thái nước ngọt. Nhiệt
độ trung bình toàn cầu tăng lên khiến các đợt nắng nóng kéo dài xuất hiện
thường xuyên hơn. Đồng thời, lượng tuyết tích tụ trên các dãy núi vào mùa đông
giảm dần và tan sớm hơn vào mùa xuân, làm thay đổi hoàn toàn chu trình cấp nước
tự nhiên cho các con sông.
Một nghiên cứu công bố năm 2025 về
hiện tượng "sóng nhiệt trên sông" cho thấy các khu vực phụ thuộc
nguồn nước từ tuyết như miền Bắc nước Mỹ và dãy Rocky Mountains đang chứng kiến
số ngày có nhiệt độ nước vượt ngưỡng chịu đựng của các loài cá nước lạnh ngày
càng nhiều.
Biến đổi khí hậu không chỉ làm giảm lượng nước mà còn khiến thời điểm tuyết tan thay đổi, khiến các dòng sông nóng lên sớm hơn trong mùa hè. Điều này đặc biệt nguy hiểm đối với các loài cá như cá hồi cầu vồng, cá hồi cắt cổ hay bull trout - những loài phụ thuộc vào nguồn nước giàu oxy và nhiệt độ thấp để sinh trưởng.
Khi nhiệt độ nước tăng, lượng oxy
hòa tan giảm đáng kể, khiến cá gặp khó khăn trong quá trình hô hấp, tăng trưởng
chậm hơn và dễ chết do sốc nhiệt.
Ngay cả việc bị bắt lên khỏi mặt
nước trong thời gian rất ngắn để chụp ảnh lưu niệm cũng có thể khiến những con
cá vốn đang chịu áp lực nhiệt không thể sống sót sau khi được thả trở lại.
Vì sao nước ấm lại nguy hiểm với cá
hồi? Cá hồi là loài cá nước lạnh, phát
triển tốt trong môi trường có nhiệt độ khoảng 10-18°C. Khi nhiệt độ nước tăng,
lượng oxy hòa tan giảm khiến cá khó hô hấp. Nhiệt độ cao làm cá suy giảm miễn
dịch, tăng nguy cơ mắc bệnh và ký sinh trùng. Cá bị căng thẳng sinh lý, giảm
tăng trưởng và tỷ lệ sống. Việc bắt rồi thả cá trong điều kiện nước nóng có thể
khiến nhiều cá chết dù không bị thương.
TÁC
ĐỘNG ĐẾN KINH TẾ ĐỊA PHƯƠNG VÀ QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN NƯỚC
Việc hạn chế câu cá không chỉ ảnh
hưởng đến các loài thủy sinh mà còn tác động trực tiếp đến nền kinh tế của
nhiều cộng đồng địa phương. Câu cá hồi từ lâu đã trở thành ngành du lịch quan
trọng tại nhiều bang miền Tây nước Mỹ. Hàng triệu du khách quốc tế mỗi năm tìm
đến Yellowstone hay các dòng sông nổi tiếng ở Montana để trải nghiệm câu cá
ruồi.
Nhiều doanh nghiệp địa phương sống
nhờ các dịch vụ hướng dẫn câu cá, cho thuê thiết bị, khách sạn và nhà hàng. Tuy
nhiên, khi các dòng sông liên tục bị hạn chế khai thác trong mùa cao điểm,
lượng khách bắt đầu dịch chuyển sang các thời điểm khác trong năm.
Ông Dan Gigone, chủ cửa hàng
Sweetwater Fly Shop bên sông Yellowstone, cho biết ngày càng nhiều khách lựa
chọn đến vào mùa thu thay vì tháng 8. Theo ông, tháng 8 hiện đã trở thành
khoảng thời gian đầy rủi ro bởi không ai có thể chắc chắn liệu các con sông có
còn mở cửa cho hoạt động câu cá hay không.
Trong khi đó, Trường dạy câu cá
School of Trout tại bang Montana cũng phải điều chỉnh lịch đào tạo nhằm tránh
các đợt nắng nóng và nguy cơ cháy rừng ngày càng gia tăng.
Những thay đổi này phản ánh thực tế rằng biến đổi khí hậu không còn là một rủi ro trong tương lai mà đã bắt đầu làm thay đổi mô hình kinh doanh của nhiều ngành nghề phụ thuộc vào tài nguyên thiên nhiên.
Giới khoa học cho rằng việc các bang
phải thường xuyên đóng cửa sông để bảo vệ cá hồi là lời cảnh báo rõ ràng về
tình trạng suy giảm khả năng chống chịu của các hệ sinh thái nước ngọt. Nếu
trước đây việc hạn chế câu cá chỉ diễn ra trong những năm hạn hán nghiêm trọng
thì hiện nay nhiều nơi đã phải áp dụng gần như thường niên.
Theo các chuyên gia, điều này đòi
hỏi cách tiếp cận mới trong quản lý tài nguyên nước, bao gồm nâng cao khả năng
tích trữ nước, bảo vệ rừng đầu nguồn, phục hồi các vùng đất ngập nước và xây
dựng các chiến lược thích ứng với biến đổi khí hậu.
"Sóng nhiệt trên sông" -
hiện tượng mới do biến đổi khí hậu: Khác
với các đợt nắng nóng trong không khí, "sóng nhiệt trên sông" là hiện
tượng nhiệt độ nước tăng cao bất thường trong thời gian dài. Các nghiên cứu gần
đây cho thấy hiện tượng này đang xuất hiện với tần suất lớn hơn tại các khu vực
phụ thuộc nguồn nước từ tuyết như dãy Rocky Mountains ở Bắc Mỹ. Nguyên nhân chủ
yếu là biến đổi khí hậu làm lượng tuyết mùa đông giảm, tuyết tan sớm hơn và các
đợt nắng nóng kéo dài hơn. Điều này khiến các dòng sông mất khả năng duy trì
nền nhiệt thấp, đe dọa nhiều loài thủy sinh nước lạnh và làm gia tăng nguy cơ
suy giảm đa dạng sinh học.
Đối với nhiều quốc gia, trong đó có
Việt Nam, những diễn biến tại miền Tây nước Mỹ cũng là lời nhắc nhở rằng biến
đổi khí hậu không chỉ tác động đến sản xuất nông nghiệp hay nước biển dâng mà
còn ảnh hưởng trực tiếp đến đa dạng sinh học, sinh kế của cộng đồng và các
ngành kinh tế xanh dựa vào tài nguyên thiên nhiên.
Khi nhiệt độ toàn cầu tiếp tục tăng,
việc bảo vệ các hệ sinh thái nước ngọt sẽ không còn đơn thuần là nhiệm vụ bảo
tồn mà sẽ trở thành một phần quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế bền
vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Phát triển kinh tế xanh là bài toán chiến lược đối với Việt Nam trong giai đoạn 2026-2045. Đây không đơn thuần là câu chuyện bảo vệ môi trường, giảm ô nhiễm hay mở rộng diện tích cây xanh, mà thực chất là quá trình chuyển đổi căn bản mô hình tăng trưởng, phương thức sản xuất, hành vi tiêu dùng và chiến lược thu hút vốn đầu tư.
Vào thời điểm này hàng năm, rươi nổi lên đỏ rực cả vùng nước lớn. Rươi từ lâu đã được coi là món đặc sản “trời ban” và chỉ có tại vài tỉnh miền Bắc, trong đó rươi Tứ Kỳ thường mang một hương vị riêng mà không nơi nào có được.
Mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số giai đoạn 2026 – 2030 gắn với yêu cầu điện thương phẩm tăng 11 - 12% mỗi năm, đồng thời thúc đẩy tiến độ các dự án nguồn và lưới điện, hoàn thiện cơ chế đầu tư và đa dạng hóa nguồn cung năng lượng...
Với nhu cầu vốn đầu tư lên tới 77 tỷ USD trong giai đoạn 2026 - 2030, ngành năng lượng cần đa dạng hóa các kênh huy động vốn và cải thiện môi trường đầu tư. Cùng với đó, việc hoàn thiện cơ chế, xử lý các dự án tồn đọng và phát triển hạ tầng công nghệ được xem là những yêu cầu quan trọng để bảo đảm nguồn cung điện...
Với sự tham gia của hơn 150 quốc gia, Liên minh châu Âu, 37 thành phố và hơn 260 doanh nghiệp, Gói chuyển giao điện khí hóa vừa được công bố tại COP31 đã huy động hàng tỷ USD vốn đầu tư, mở rộng lưới điện và đẩy nhanh lộ trình điện hóa trong giao thông lẫn công nghiệp nặng...
Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp
cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.
Vào thời điểm này hàng năm, rươi nổi lên đỏ rực cả vùng nước lớn. Rươi từ lâu đã được coi là món đặc sản “trời ban” và chỉ có tại vài tỉnh miền Bắc, trong đó rươi Tứ Kỳ thường mang một hương vị riêng mà không nơi nào có được.
Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...
Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...
Nhìn lại di sản và thành tựu của Thời báo Kinh tế Việt Nam - Tạp chí Kinh tế Việt Nam trong 35 năm qua, giá trị lớn nhất không chỉ đo bằng lượng thông tin phục vụ bạn đọc hàng ngày, hàng giờ, cũng...
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...