Trong bối cảnh nền kinh tế nhập siêu hơn 20,52 tỷ USD sau 7 tháng đầu năm, ngành nông, lâm, thủy sản tiếp tục khẳng định vai trò “trụ đỡ” khi đạt mức xuất siêu 11,67 tỷ USD. Kết quả này không chỉ cho thấy sức chống chịu và năng lực xuất khẩu của toàn ngành, mà còn góp phần quan trọng cân bằng cán cân thương mại, tạo nguồn ngoại tệ và hỗ trợ ổn định kinh tế vĩ mô.

Trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản Việt Nam đạt gần 42,8 tỷ USD, tăng 7,5% so với cùng kỳ năm 2025. Ngành tiếp tục duy trì trạng thái xuất siêu khi giá trị xuất khẩu vượt xa kim ngạch nhập khẩu (31,13 tỷ USD), đóng góp tích cực vào cán cân thương mại quốc gia.

Về cơ cấu, xuất khẩu nông sản đạt 22,2 tỷ USD, lâm sản đạt 10,96 tỷ USD, thủy sản đạt 6,85 tỷ USD, trong khi sản phẩm chăn nuôi và nhóm đầu vào sản xuất lần lượt tăng trưởng mạnh mẽ ở mức 33,2% và 71,1%. Xét về thị trường, châu Á tiếp tục giữ vị trí chủ chốt khi chiếm 45,2% tổng kim ngạch, tiếp theo là châu Mỹ (21,4%) và châu Âu (13,8%).

Trung Quốc là đối tác nhập khẩu lớn nhất với 21,9% thị phần và ghi nhận mức tăng trưởng 24,4%. Hoa Kỳ đứng thứ hai với 19% thị phần nhưng lại sụt giảm nhẹ 1,6%, trong khi Nhật Bản tăng 3,9%.

Điểm sáng nổi bật nhất là nhóm rau quả với kim ngạch 4,83 tỷ USD, tăng 24,9%, trong đó Trung Quốc tiêu thụ tới 55%. Đặc biệt, sầu riêng tăng trưởng ấn tượng 30%, đạt 1,8 tỷ USD và kỳ vọng vượt mốc 4 tỷ USD cho cả năm 2026.

Tuy nhiên, ngành rau quả vẫn đối mặt với những điểm nghẽn về quản lý mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Để khắc phục, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 36/2026/NQ-CP, chuyển dịch từ tiền kiểm sang hậu kiểm, rút ngắn thời gian cấp mã số vùng trồng xuống còn 3-10 ngày và đơn giản hóa thủ tục hành chính thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia nhằm tăng tính minh bạch.

Đối với các nông sản chủ lực khác, hạt tiêu và hạt điều duy trì đà tăng trưởng tích cực. Ngược lại, cà phê dù tăng về lượng nhưng giảm 11,2% về giá trị; cao su và chè sụt giảm cả về lượng lẫn giá trị; sắn giảm mạnh về lượng nhưng giá trị chỉ giảm nhẹ.

Ngành thủy sản ghi nhận mức tăng trưởng 12,7%, đạt 6,85 tỷ USD, với tôm là mặt hàng chủ lực (chiếm 41% giá trị), tiếp theo là cá tra, cua ghẹ và nhuyễn thể. Dù tăng trưởng chung khả quan, xuất khẩu sang Hoa Kỳ giảm nhẹ 0,8% do áp lực từ thuế Section 301 (12,5%), cao hơn các đối thủ cạnh tranh. Riêng mặt hàng cá ngừ chịu sức ép lớn từ cả thuế Section 301, quy định MMPA tại Hoa Kỳ và thẻ vàng IUU tại EU.

Mặc dù đối mặt với nhiều thách thức về rào cản kỹ thuật và thuế quan, mục tiêu đạt kim ngạch xuất khẩu thủy sản trên 12 tỷ USD trong năm 2026 vẫn được đánh giá là khả thi.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 33-2026 phát hành ngày 17/08/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

https://vneconomy.vn/don-doc-tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-33-2026.htm