Nhiều năm qua, Mỹ luôn chống lại những nỗ lực của Trung Quốc nhằm phát triển ngành sản xuất con chip của nước này

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 13/9 ra một sắc lệnh chặn thương vụ trong đó nhà đầu tư do một công ty Trung Quốc hậu thuẫn chào mua công ty sản xuất con chip Mỹ Lattice Semiconductor với lý do được đưa ra là lo ngại về an ninh quốc gia.

Hãng tin Reuters cho biết quyết định như vậy là khá hiếm, và động thái của ông Trump mới chỉ đánh dấu lần thứ tư trong 27 năm qua một Tổng thống Mỹ chặn một thương vụ vì lý do an ninh quốc gia.

Bên chào mua Lattice trong thương vụ này là Canyon Bridge Capital Partners - công ty được hậu thuẫn bởi quỹ đầu tư mạo hiểm Trung Quốc China Venture Capital Fund Corporation Limited. Nhà Trắng nói rằng China Venture Capital Fund là công ty “thuộc sở hữu của các thực thể quốc doanh Trung Quốc”.

Tuyên bố của Nhà Trắng nói, trong trường hợp này, “mối nguy an ninh quốc gia mà thương vụ đặt ra nằm ở khả năng chuyển giao tài sản sở hữu trí tuệ cho bên mua từ nước ngoài, vai trò của Chính phủ Trung Quốc trong việc hậu thuẫn thương vụ, tầm quan trọng của sự toàn vẹn chuỗi cung ứng chất bán dẫn đối với Chính phủ Mỹ, và việc Chính phủ Mỹ sử dụng các sản phẩm Lattice”.

Giá cổ phiếu của Lattice giảm có lúc giảm 1,7% sau khi thương vụ bị chặn lại.

Quyết định trên được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Trump đang trong quá trình rà soát một loạt thương vụ tiềm năng về bán công ty Mỹ cho khách mua Trung Quốc. Cơ quan chính chịu trách nhiệm rà soát những thương vụ như vậy là Ủy ban Đầu tư nước ngoài tại Mỹ. Sau khi tiến hành rà soát, cơ quan này sẽ đưa ra các đề xuất với Tổng thống.

Trong một tuyên bố, Canyon Bridge bày tỏ “sự thất vọng đối với quyết định của Tổng thống Trump đối với điều mà chúng tôi tin sẽ là một thỏa thuận tuyệt vời cho cổ đông và nhân viên của Lattice thông qua mở rộng cơ hội giữ việc làm ở Mỹ”.

Chính quyền ông Trump vẫn đang giữ lập trường cứng rắn đối với các vụ thâu tóm doanh nghiệp Mỹ của công ty Trung Quốc, cho dù Washington muốn tìm kiếm sự giúp đỡ của Bắc Kinh nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng hạt nhân Triều Tiên.

Các thương vụ tiềm năng khác mà bên mua là công ty Trung Quốc đang bị Chính phủ Mỹ rà soát bao gồm vụ MoneyGram International có thể được bán cho Ant Financial - công ty tài chính thuộc quyền kiểm soát của tỷ phú Trung Quốc Jack Ma; và vụ HNA Group tính mua SkyBridge Capital LLC - công ty quản lý quỹ được sáng lập bởi Anthony Scaramucci, người từng có vài ngày làm Giám đốc truyền thông Nhà Trắng.

“Theo cam kết của chính quyền về thực hiện tất cả các biện pháp cần thiết để bảo vệ an ninh quốc gia Mỹ, Tổng thống đã ra một sắc lệnh cấm vụ thâu tóm này”, Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Steven Mnuchin nói về quyết định của ông Trump với vụ Lattice.

Công ty này sản xuất con chip logic khả trình (programmable logic chip), loại con chip được sử dụng rộng rãi vì đặc tính có thể được thay đổi bằng phần mềm. Loại chip này được dùng trong các lĩnh vực truyền thông, điện toán, cũng như các ứng dụng công nghiệp và quân sự. Theo dữ liệu của Bloomberg, 70% doanh thu của Lattice đến từ thị trường châu Á.

Nhiều năm qua, Mỹ luôn chống lại những nỗ lực của Trung Quốc nhằm phát triển ngành sản xuất con chip của nước này bằng cách mua lại công nghệ Mỹ.

Trung Quốc, thị trường con chip lớn nhất thế giới, đang trong một cuộc “đi săn” trong lĩnh vực này để xây dựng nguồn cung trong nước và giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu. Hoạt động mua lại các nhà sản xuất con chip được Trung Quốc đẩy mạnh trong bối cảnh ngành này diễn ra một làn sóng thâu tóm và sáp nhập (M&A) lớn chưa từng thấy.

Giới chức Mỹ lo ngại rằng việc Trung Quốc đẩy mạnh đầu tư vào lĩnh vực con chip có thể đe dọa sức cạnh tranh của công nghiệp chip Mỹ cũng như mở đường cho Bắc Kinh tiếp cận với công nghệ tiên tiến và các ứng dụng của công nghệ đó trong thương mại và quân sự.