“Tất cả điều kiện kinh doanh 10 năm qua đều trái luật”

Không cần phải chờ đến ngày 1/7/2016, tất cả hàng nghìn điều kiện kinh doanh đang được quy định tại các thông tư trong khoảng thời gian 10 năm qua đều là trái luật.

Đây là khẳng định của LS. Trương Thanh Đức tại hội thảo về điều kiện kinh doanh, được Phòng Thương mại và Công nghiệp (VCCI) tổ chức sáng 14/6.

Ông Đức là thành viên Tổ Công tác thi hành Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư.

Theo quy định của Luật Đầu tư thì 1/7/2016 là thời điểm hết hiệu lực của quy định về điều kiện kinh doanh do các bộ ban hành.

Nhưng, ông Đức cho rằng không cần chờ đến ngày đó mà điều kiện kinh doanh đã trái luật suốt nhiều năm qua, vì Luật Doanh nghiệp năm 2005 đã quy định rõ: “Bộ, cơ quan ngang bộ, hội đồng nhân dân và uỷ ban nhân dân các cấp không được quy định về ngành, nghề kinh doanh có điều kiện và điều kiện kinh doanh.”

Vị luật sư nêu, quy định về “ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện” của Luật Đầu tư năm 2014 chỉ là nhắc lại quy định nêu trên. Và quy định mới của Luật Đầu tư năm 2014 chỉ có một điểm khác là, hiện nay Thủ tướng Chính phủ cũng không còn được phép ban hành điều kiện kinh doanh như trước đây.

Dù vậy, số giấy phép con, tức điều kiện kinh doanh do các bộ, ngành và chính quyền địa phương ban hành trái luật không những không giảm đi mà còn không ngừng tăng vọt với con số lên đến khoảng 4.000 điều kiện kinh doanh trái luật, ông Đức cho biết.

267 là con số về ngành, nghề kinh doanh có điều kiện tại Luật Đầu tư năm 2014. Tuy nhiên, theo ông Đức thì tại thời điểm này, đã xuất hiện thêm ít nhất là ngành, nghề kinh doanh thứ 268 “Dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn”, được quy định tại điều 54 về “bổ sung danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư, Luật Khí tượng thủy văn năm 2015.

Và ông Đức khẳng định, điều kiện kinh doanh thuộc 268 ngành, nghề này cũng sẽ trái luật.

Bởi, như đã nói ở trên, những điều kiện kinh doanh thuộc 268 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, nhưng chưa có quy định cụ thể hoặc mới chỉ được quy định trong các thông tư, mà không được Chính phủ ban hành bằng các nghị định trước ngày 1/7/2016 thì sẽ vô hiệu vì vi phạm quy định tại Luật Đầu tư năm 2014.

Nhưng, dù các điều kiện kinh doanh này có được ban hành đúng thẩm quyền ngay hôm nay, thì vẫn cứ trái luật. Cụ thể là trái với quy định tại Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2008: “Thời điểm có hiệu lực của văn bản quy phạm pháp luật được quy định trong văn bản nhưng không sớm hơn bốn mươi lăm ngày, kể từ ngày công bố hoặc ký ban hành”.

Ngay cả trường hợp ngành, nghề kinh doanh có điều kiện đã được quy định trong Luật Đầu tư năm 2014 thì theo LS. Đức, nếu cứ chép lại điều kiện kinh doanh trong các thông tư vào nghị định hay cứ ban hành điều kiện kinh doanh không có cơ sở hợp lý, thì không nhưng gây khó khăn, cản trở hoạt động kinh doanh, mà cũng còn trái với quy của Luật Đầu tư năm 2014.

Là: “Ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là ngành, nghề mà việc thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh trong ngành, nghề đó phải đáp ứng điều kiện vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng.”