VNR và Metro Quảng Châu ký hợp tác chiến lược về điện khí hóa và đường sắt đô thị Việt Nam

Sáng 1/6 tại Hà Nội, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) và Công ty TNHH Tập đoàn Metro Quảng Châu (GMG) đã ký kết Thỏa thuận hợp tác chiến lược về quản lý, vận hành, khai thác đường sắt điện khí hóa, đường sắt đô thị và đào tạo nguồn nhân lực.

Lễ ký kết diễn ra trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam của đoàn công tác thành phố Quảng Châu (Trung Quốc) do ông Lại Chí Hồng, Phó Thị trưởng thành phố Quảng Châu, dẫn đầu.

Sự kiện được xem là bước cụ thể hóa các định hướng hợp tác giữa Việt Nam và Trung Quốc trong lĩnh vực kết nối hạ tầng giao thông, được thống nhất trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hồi tháng 4/2026.

Theo Tuyên bố chung giữa hai nước, một trong những trọng tâm hợp tác là thúc đẩy kết nối hạ tầng biên giới, đặc biệt trong các lĩnh vực đường sắt, đường bộ và cửa khẩu, hướng tới mở rộng mạng lưới vận tải liên thông sang Trung Á và châu Âu, qua đó tăng cường thương mại và logistics khu vực.

Trong lĩnh vực đường sắt, hai bên đánh giá cao việc Trung Quốc hỗ trợ Việt Nam hoàn thiện Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, đồng thời hỗ trợ lập quy hoạch chi tiết các tuyến Đồng Đăng – Hà Nội và Móng Cái – Hạ Long – Hải Phòng.

Phát biểu tại lễ ký kết, ông Đặng Sỹ Mạnh, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, cho biết VNR đang tập trung thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược gồm khai thác an toàn, hiệu quả mạng lưới đường sắt quốc gia hiện hữu và chuẩn bị nguồn lực để tham gia xây dựng, tiếp nhận vận hành các tuyến đường sắt mới, đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao cũng như phát triển công nghiệp đường sắt theo hướng hiện đại và từng bước tự chủ.

Theo quy hoạch, đến năm 2035, Hà Nội dự kiến đưa vào khai thác thêm 7 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 397,8 km, đáp ứng từ 35-40% nhu cầu vận tải hành khách công cộng. Sau năm 2035, thành phố sẽ tiếp tục đầu tư thêm 5 tuyến mới và kéo dài 4 tuyến hiện hữu.

Tại TP.HCM, đến năm 2035 sẽ đưa vào khai thác 6 tuyến metro với tổng chiều dài khoảng 183 km, đảm nhận từ 30-40% thị phần vận tải hành khách công cộng. Giai đoạn sau năm 2035, thành phố dự kiến mở thêm 4 tuyến mới và kéo dài 5 tuyến hiện có với tổng chiều dài khoảng 327 km.

Lãnh đạo VNR cho biết hai bên hiện cũng đang phối hợp nghiên cứu, chào giá cung cấp gói thầu ủy thác vận hành tuyến đường sắt nhẹ tại Phú Quốc, đồng thời hướng tới các dự án đường sắt đô thị khác như tuyến Bàu Bàng – Cái Mép và hợp tác đào tạo nguồn nhân lực cho ngành đường sắt.

Trong khuôn khổ hợp tác mới, VNR đề xuất Metro Quảng Châu chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ kỹ thuật trong quản lý, vận hành các tuyến đường sắt liên đô thị; khai thác đường sắt điện khí hóa khổ tiêu chuẩn tốc độ đến 200 km/h; phát triển mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD), cũng như xây dựng hệ thống đường sắt thông minh.

Đánh giá cao vai trò của VNR trong chiến lược phát triển hạ tầng giao thông của Việt Nam, ông Lại Chí Hồng, Phó thị trưởng thành phố Quảng Châu, bày tỏ đồng tình với các đề xuất hợp tác và cho rằng hai bên cần sớm hình thành liên danh để thúc đẩy triển khai các dự án cụ thể.

Theo ông Lại Chí Hồng, việc mở rộng hợp tác giữa VNR và Metro Quảng Châu sẽ góp phần hỗ trợ mục tiêu phát triển mạng lưới đường sắt quốc gia Việt Nam đạt quy mô khoảng 7.000 km theo quy hoạch đã được phê duyệt.

Quảng Châu hiện là một trong những trung tâm giao thông quan trọng nhất của Trung Quốc, sở hữu mạng lưới đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị phát triển hàng đầu cả nước. Trong khi đó, Tập đoàn Metro Quảng Châu là doanh nghiệp 100% vốn nhà nước của chính quyền thành phố Quảng Châu, hiện quản lý và vận hành khoảng 1.502 km đường sắt đô thị, đường sắt liên thành phố và đường sắt nhẹ tại Trung Quốc và một số quốc gia khác.

Tại Việt Nam, Metro Quảng Châu đã tham gia nhiều dự án đường sắt đô thị như nghiên cứu khả thi và tư vấn thiết kế tuyến metro số 2 TP.HCM, nghiên cứu tuyến metro số 4 TP.HCM, đồng thời tham gia tư vấn thiết kế dự án đường sắt nhẹ tại đảo Phú Quốc.