Cục Hàng không Việt Nam vừa báo cáo Bộ Xây dựng và Ban Chỉ đạo công tác chuẩn bị khai thác Cảng hàng không quốc tế Long Thành về phương án tổ chức khai thác giữa Cảng hàng không quốc tế Long Thành và Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, trong đó đề xuất chính thức đưa Long Thành vào khai thác từ ngày 1/12/2026 và thực hiện lộ trình chuyển đổi hoạt động theo ba giai đoạn...

Theo Cục Hàng không Việt Nam, trên cơ sở tham vấn các cơ quan, đơn vị và các hãng hàng không, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) đề xuất phương án chuyển đổi khai thác phù hợp với chu kỳ lịch bay quốc tế, nhằm bảo đảm quá trình chuyển tiếp diễn ra an toàn, đồng bộ và hạn chế tối đa ảnh hưởng đến hoạt động vận tải hàng không.

Cụ thể, giai đoạn 1 kéo dài từ thời điểm khai thác thương mại đến hết lịch bay mùa Đông 2026 (từ ngày 1/12/2026 đến ngày 27/3/2027), khuyến khích các hãng hàng không khai thác các đường bay quốc tế, bao gồm cả vận tải hàng hóa, tại Cảng hàng không quốc tế Long Thành theo nhu cầu của từng hãng.

Đến lịch bay mùa Hè năm 2027 (từ ngày 28/3 đến ngày 29/10/2027), toàn bộ các chuyến bay quốc tế đường dài, bao gồm cả vận tải hàng hóa, sẽ được chuyển sang khai thác tại Long Thành.

Ở giai đoạn 3, tương ứng lịch bay mùa Đông 2027 (từ ngày 30/10/2027 đến ngày 25/3/2028), hầu hết các chuyến bay quốc tế còn lại sẽ được chuyển sang Long Thành, ngoại trừ các đường bay quốc tế có cự ly dưới 1.000km do các hãng hàng không Việt Nam khai thác vẫn tiếp tục hoạt động tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất.

Qua rà soát, Cục Hàng không Việt Nam đánh giá phương án do ACV đề xuất được xây dựng theo nguyên tắc chuyển đổi từng bước, phù hợp với tiến độ hoàn thành Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, khả năng tiếp nhận của cảng hàng không mới cũng như yêu cầu duy trì hoạt động ổn định của hệ thống cảng hàng không khu vực phía Nam trong thời gian chuyển tiếp.

Theo Cục Hàng không Việt Nam, lộ trình này cơ bản đáp ứng mục tiêu đầu tư của dự án, đồng thời giúp phát huy hiệu quả khai thác của cả Long Thành và Tân Sơn Nhất. Việc chuyển đổi theo từng giai đoạn cũng phù hợp với chu kỳ điều hành lịch bay quốc tế, tạo điều kiện để các hãng hàng không, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, đơn vị khai thác cảng và cơ quan quản lý chủ động chuẩn bị nguồn lực, tổ chức vận hành và xử lý các tình huống phát sinh.

Cơ quan quản lý chuyên ngành nhận định đây là phương án có cơ sở thực tiễn, góp phần hạn chế rủi ro khi đưa vào khai thác một cảng hàng không mới có quy mô lớn, đồng thời tạo điều kiện đánh giá, hoàn thiện quy trình vận hành trước khi mở rộng phạm vi chuyển đổi.

Tuy nhiên, Cục Hàng không Việt Nam cũng cho rằng việc triển khai phương án phụ thuộc vào tiến độ hoàn thành đồng bộ hạ tầng cảng hàng không, hệ thống bảo đảm hoạt động bay, hạ tầng giao thông kết nối và các dịch vụ phục vụ khai thác. Bên cạnh đó, các chính sách ưu đãi về giá dịch vụ hàng không, điều phối slot và các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp sẽ có vai trò quan trọng trong việc khuyến khích các hãng hàng không chuyển hoạt động sang Long Thành theo đúng lộ trình.

Đối với hệ thống cảng hàng không, phương án chuyển đổi từng bước sẽ giúp giảm áp lực vận hành trong giai đoạn đầu, bảo đảm khai thác an toàn, liên tục và phát huy hiệu quả đầu tư của cả Long Thành và Tân Sơn Nhất. Trong khi đó, các hãng hàng không sẽ chủ động hơn trong việc chuẩn bị nguồn lực, dù vẫn phải phát sinh thêm chi phí do duy trì hoạt động đồng thời tại hai sân bay và tổ chức lại mạng khai thác.

Đối với hành khách, Cục Hàng không Việt Nam cho rằng cần hoàn thiện hạ tầng giao thông kết nối, tổ chức hệ thống vận tải hành khách công cộng và cung cấp đầy đủ thông tin để bảo đảm việc đi lại thuận lợi trong giai đoạn hai sân bay cùng khai thác. Riêng lĩnh vực logistics hàng không, cơ quan này đề nghị tiếp tục đầu tư hoàn thiện hạ tầng logistics, tăng cường kết nối với hệ thống cảng biển, trung tâm logistics và mạng lưới giao thông khu vực nhằm nâng cao năng lực vận chuyển hàng hóa.

Để bảo đảm Long Thành đi vào khai thác an toàn và đồng bộ, Cục Hàng không Việt Nam đề nghị Bộ Xây dựng và Ban Chỉ đạo công tác chuẩn bị khai thác Cảng hàng không quốc tế Long Thành tổ chức cuộc họp với các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan để ACV báo cáo công tác chuẩn bị và xin ý kiến chỉ đạo.

Đáng chú ý, Cục Hàng không Việt Nam kiến nghị thống nhất thời điểm chính thức đưa Cảng hàng không quốc tế Long Thành vào khai thác từ ngày 1/12/2026.

Theo đề xuất, ACV sẽ chịu trách nhiệm xây dựng kế hoạch khai thác chi tiết cho từng giai đoạn chuyển đổi, phối hợp với các hãng hàng không, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ và cơ quan quản lý để hoàn thiện phương án điều hành, xử lý các tình huống phát sinh và triển khai kế hoạch truyền thông.

Trong quá trình chuyển đổi, Cục Hàng không Việt Nam sẽ phối hợp với ACV rà soát, đánh giá theo từng giai đoạn nhằm kịp thời phát hiện và xử lý các vấn đề ảnh hưởng đến an toàn, an ninh hàng không và hoạt động khai thác; đồng thời báo cáo Bộ Xây dựng đối với các nội dung vượt thẩm quyền.

Cục Hàng không Việt Nam cũng kiến nghị Bộ Xây dựng phối hợp với các bộ, ngành và địa phương bố trí đầy đủ lực lượng thực hiện chức năng quản lý nhà nước tại sân bay ngay từ thời điểm khai thác, bao gồm hải quan, xuất nhập cảnh, kiểm dịch và các lực lượng liên quan.

Đồng thời, UBND TP.HCM và UBND tỉnh Đồng Nai được đề nghị đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông kết nối, tổ chức các tuyến vận tải hành khách công cộng giữa Long Thành với TP.HCM và các địa phương trong vùng, đồng thời phát triển đồng bộ các dịch vụ lưu trú, y tế, logistics và các dịch vụ hỗ trợ phục vụ hành khách, tổ bay và người lao động.

Về cơ chế hỗ trợ khai thác, Cục Hàng không Việt Nam đề xuất giao cơ quan này chủ trì xây dựng phương án điều phối slot trong giai đoạn chuyển đổi, bao gồm cơ chế bảo lưu slot lịch sử tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất đối với các hãng hàng không chuyển hoạt động sang Long Thành theo đúng lộ trình.

Bên cạnh đó, ACV được đề nghị sớm công bố chính thức các chính sách ưu đãi về giá dịch vụ hàng không tại Long Thành nhằm khuyến khích các hãng mở đường bay mới và chuyển khai thác theo kế hoạch. ACV, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM), các hãng hàng không và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hàng không cũng được yêu cầu chủ động chuẩn bị nhân lực, trang thiết bị, hệ thống công nghệ thông tin; tổ chức vận hành thử nghiệm, diễn tập các tình huống khai thác và phối hợp với Cục Hàng không Việt Nam trong công tác kiểm tra, đánh giá, cấp phép trước khi Long Thành chính thức đi vào hoạt động.

Song song với đó, ACV sẽ chủ trì xây dựng kế hoạch truyền thông thống nhất về phương án khai thác, phối hợp với các hãng hàng không và các đơn vị liên quan công bố đầy đủ, kịp thời thông tin tới hành khách nhằm hạn chế nhầm lẫn trong giai đoạn chuyển đổi giữa hai cảng hàng không.