WB: Tỷ lệ đói nghèo thế giới giảm nhanh

Nhờ sự tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ ở các nước đang phát triển, tỷ lệ đói nghèo toàn cầu đã giảm xuống nhanh chóng trong 4 năm đầu tiên của thế kỷ 21.

Thông tin này do Ngân hàng Thế giới (WB) đưa ra trong Báo cáo Các chỉ số phát triển toàn cầu hôm 15/3 vừa qua.

Tuy nhiên, cũng theo báo cáo này, vẫn còn không ít những thách thức trong việc đạt được những mục tiêu thiên niên kỷ (MDG).

Theo WB, tỷ lệ người có mức sống dưới 1 USD/ngày đã giảm xuống còn 18,4% trong năm 2004. Nghĩa là, vào năm 2004, có 958 triệu người cực nghèo trên thế giới so với mức 1,25 tỷ người vào năm 1990.

Tỷ lệ người có mức sống dưới 2 USD/ngày cũng giảm xuống. Thống kê cho thấy, có khoảng 2,6 triệu người, tương đương gần 1/2 dân số của các nước đang phát triển có mức sống này trong năm 2004.

Bản báo cáo cho biết: “Từ năm 2000 trở lại đây, các nước đang phát triển có mức tăng trưởng GDP/đầu người là 3,9%/năm và chính tốc độ này đóng góp đáng kể vào tốc độ giảm nghèo nhanh chóng ở các nước này trong những năm qua.”

Một lý do khác dẫn tới việc số người sống dưới mức 1 USD/ngày trên thế giới giảm tới 260 triệu người trong khoảng thời gian từ 2000 đến 2004 là Trung Quốc đạt được những thành tựu to lớn trong công tác giảm nghèo trong thời kỳ này. Tỷ lệ người cực nghèo ở khu vực Đông Á đã giảm xuống còn 9% trong năm 2004.

Ở nhiều nước đang phát triển khác, tăng trưởng kinh tế cùng với tỷ lệ người mới lâm vào tình trạng nghèo khổ ở mức thấp đã bù đắp lại số lượng lớn những người sống trong nghèo khổ do tỷ lệ tăng dân số cao.

Tại khu vực Tiểu sa mạc Sahara, châu Phi, có 298 triệu người cực nghèo trong năm 2004, gần tương đương số người cực nghèo của khu vực này trong năm 1999 trong khi số lượng người nghèo tại đây liên tục tăng trong 2 thập kỷ qua.

Theo báo cáo của WB, trong 10 năm qua, việc giảm nghèo không phải tương đương với sự tăng lệ của thu nhập ở bất cứ nơi đâu và vào bất cứ thời gian nào. Tại một số quốc gia và khu vực, tình trạng bất bình đẳng gia tăng khi người nghèo không được hưởng những thành quả của sự phát triển kinh tế vì họ không có cơ hội việc làm, không được giáo dục đầy đủ và không có sức khoẻ tốt.

“Tăng trưởng kinh tế là yếu tố vô cùng quan trọng đối với giảm nghèo, nhưng lại không phải là yếu tố quyết định duy nhất”, Francois Bourguignon, Chuyên gia kinh tế trưởng kiêm Phó chủ tịch cấp cao về kinh tế phát triển của WB nhận định.

Ông nói thêm: “Báo cáo này của WB đã đi vượt ra khỏi vấn đề tỷ lệ tăng trưởng và nghèo đói để đặt câu hỏi xem thu nhập được phân bố ra sao, y tế và giáo dục có được cải thiện không đồng thời đánh giá môi trườn kinh doanh. Những yếu tố này đều có ảnh hưởng đến chất lượng sống của con người.”

Báo cáo Các chỉ số phát triển toàn cầu năm nay của WB đưa ra một bức tranh chi tiết về thế giới thông qua các dữ liệu, chỉ ra những nước xuất sắc nhất trong công tác giảm nghèo ở tất cả các khu vực, đặc biệt là các quốc gia có tốc độ tăng trưởng GDP/đầu người cao tập trung chủ yếu ở Đông Âu và các nước Liên Xô cũ.

Báo cáo này cũng cho thấy những nước có tỷ lệ trẻ em chết dưới 5 tuổi cao nhất vào thời điểm 1 thập kỷ trước đây cũng là những nước có tỷ lệ tử giảm chậm nhất.

Theo Alan Gelb, Giám đốc Phát triển của WB, đây là những kết quả đáng lo ngại. Ông nói: “Sự thật về việc tỷ lệ trẻ em chết dưới 5 tuổi ở các nước nghèo cao hơn 15 lần so với ở các nước giàu là ví dụ rõ ràng về chặng đường mà chúng ta còn cần phải đi tiếp.”

Mặc dù thế giới đã có những thành tựu đáng kể trong công tác giảm nghèo, WB khẳng định vẫn còn nhiều thử thách trong việc đạt được các mục tiêu thiên niên kỷ.

Theo Báo cáo Giám sát toàn cầu 2007 của WB và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đưa ra trước đó, nhiều quốc gia trên thế giới, đặc biệt là các nước ở Tiểu sa mạc Sahara (châu Phi) và Nam Á đang ở trong tình trạng khó đạt được các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ và có tỷ lệ người nghèo khổ ở mức rất cao.

Rodrigo de Rato, Giám đốc điều hành IMF nói: “Nhiều quốc gia nghèo đang đưa ra những quyết định khó khăn cần thiết cho việc đưa chính sách của họ nhằm vào mục tiêu giảm nghèo và tăng trưởng. Nhưng họ không thể hoàn thành nhiệm vụ này một mình mà cần sự hỗ trợ đáng tin cậy, có thể dự đoán và hiệu quả từ các đối tác.”

Chia sẻ quan điểm này, Chủ tịch WB nói: “Cuộc sống đói nghèo dai dẳng và sự bất bình đẳng đối với phụ nữ là những yếu tố kìm hãm sự phát triển và cản trở việc đạt được những mục tiêu thiên niên kỷ. Những quốc gia dễ bị tổn thương rất cần sự quan tâm nhanh chóng của các nước khác để có thể đạt được những mục tiêu này.

Ông nói thêm: “Chúng ta đang phải đối mặt cùng lúc với hai thử thách đó là tập trung vào những nước đang cần hỗ trợ gấp đồng thời tiếp tục đẩy mạnh quá trình đạt mục tiêu ở những nước đang tiến nhanh gần tới những mục tiêu này.”