Pháp luật về lao động hiện hành yêu cầu doanh nghiệp cho thuê lại lao động ký quỹ 2 tỷ đồng. Theo các chuyên gia, tiền ký quỹ là công cụ bảo đảm quan trọng của mô hình hậu kiểm đối với hoạt động cho thuê lại lao động. Đồng thời, tăng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp khi tham gia vào thị trường và đảm bảo trách nhiệm đối với người lao động thuê lại...

Cho thuê lại lao động là phương thức sử dụng lao động có tính linh hoạt cao, nhưng đồng thời là quan hệ lao động đặc thù với sự tham gia của ba chủ thể, bao gồm doanh nghiệp cho thuê lại lao động, bên thuê lại lao động và người lao động thuê lại.

Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro về tiền lương, bảo hiểm xã hội, thời hạn cho thuê lại, công việc được phép cho thuê lại và tình trạng lợi dụng hợp đồng dịch vụ, hợp đồng khoán để che giấu bản chất cho thuê lại lao động.

BỐN TRƯỜNG HỢP DOANH NGHIỆP ĐƯỢC RÚT TIỀN KÝ QUỸ

Để quản lý hoạt động cho thuê lại lao động và đảm bảo quyền lợi cho người lao động thuê lại, Nghị định số 145/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật Lao động về điều kiện lao động và quan hệ lao động, đã yêu cầu doanh nghiệp ký quỹ 2 tỷ đồng.

Tiền ký quỹ được sử dụng vào mục đích thanh toán tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và các chế độ khác đối với người lao động thuê lại theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể, nội quy, quy chế của doanh nghiệp cho thuê lại.

Đồng thời, khoản tiền này cũng được dùng để bồi thường cho người lao động thuê lại trong trường hợp doanh nghiệp cho thuê lại vi phạm hợp đồng lao động, hoặc gây thiệt hại do không bảo đảm về quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động thuê lại.

Nghị định số 145 đã quy định rõ việc ngân hàng nhận ký quỹ có trách nhiệm phong tỏa toàn bộ số tiền ký quỹ của doanh nghiệp cho thuê lại lao động, và quản lý số tiền này theo quy định của pháp luật về ký quỹ. Cùng với đó, thực hiện cho doanh nghiệp cho thuê lại lao động rút tiền ký quỹ, trích tiền ký quỹ theo đúng quy định.

Ngân hàng nhận ký quỹ cũng không được cho doanh nghiệp cho thuê lại lao động rút tiền ký quỹ khi chưa có ý kiến đồng ý bằng văn bản của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Theo quy định, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, nơi doanh nghiệp cho thuê lại lao động đặt trụ sở chính, chỉ được đồng ý để doanh nghiệp cho thuê lại lao động rút tiền ký quỹ khi doanh nghiệp thuộc một số trường hợp được cho phép.

Thứ nhất, doanh nghiệp cho thuê lại lao động gặp khó khăn, không đủ nguồn tài chính để thanh toán đủ tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, và các chế độ khác đối với người lao động thuê lại theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể, nội quy, quy chế của doanh nghiệp cho thuê lại lao động sau thời hạn 30 ngày, kể từ ngày đến thời hạn thanh toán theo quy định của pháp luật.

Thứ hai, doanh nghiệp cho thuê lại lao động gặp khó khăn, không đủ khả năng bồi thường cho người lao động thuê lại do vi phạm hợp đồng lao động với người lao động thuê lại, hoặc gây thiệt hại cho người lao động thuê lại vì không bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động thuê lại, sau thời hạn 60 ngày kể từ ngày đến thời hạn bồi thường.

Thứ ba, doanh nghiệp chấm dứt hoạt động cho thuê lại lao động. Thứ tư, doanh nghiệp cho thuê lại lao động đã thực hiện ký quỹ tại một ngân hàng nhận ký quỹ khác.

CƠ CHẾ ĐẢM BẢO QUYỀN LỢI CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG THUÊ LẠI

Cơ chế quản lý doanh nghiệp cho thuê lại lao động bằng tiền ký quỹ còn được thể hiện qua những quy định chặt chẽ về việc trích tiền ký quỹ, khi doanh nghiệp cho thuê lại lao động không thực hiện nghĩa vụ đối với người lao động thuê lại.

Theo Nghị định 145, khi hết 60 ngày kể từ ngày đến hạn, mà doanh nghiệp cho thuê lại lao động chưa thanh toán các chế độ, quyền lợi cho người lao động thuê lại, thì Sở Nội vụ có văn bản yêu cầu doanh nghiệp cho thuê lại thanh toán các chế độ, quyền lợi cho người lao động thuê lại sau khi trao đổi với cơ quan Bảo hiểm xã hội và các cơ quan tổ chức liên quan khác.

Sau 10 ngày kể từ ngày Sở Nội vụ có văn bản yêu cầu, mà doanh nghiệp cho thuê lại lao động không thực hiện thanh toán, không có văn bản đề nghị rút tiền ký quỹ để thanh toán chế độ cho người lao động, thì Sở Nội vụ trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trích tiền ký quỹ của doanh nghiệp cho thuê lại lao động, để thanh toán các chế độ, quyền lợi cho người lao động thuê lại.

Tiền ký quỹ của doanh nghiệp cho thuê lại lao động được thanh toán theo thứ tự ưu tiên, đó là: tiền lương; bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp; bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và các chế độ khác đối với người lao động thuê lại theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể, nội quy, quy chế của doanh nghiệp cho thuê lại lao động.

Sở Nội vụ cũng có trách nhiệm giám sát việc thực hiện thanh toán, bồi thường cho người lao động thuê lại theo quy định, và báo cáo kết quả thực hiện về Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Theo các chuyên gia, tiền ký quỹ 2 tỷ đồng là công cụ bảo đảm quan trọng của mô hình hậu kiểm đối với hoạt động cho thuê lại lao động. Đặc biệt, là khi Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 28/2/2027, đã quy định không thực hiện các thủ tục cấp, gia hạn, cấp lại và thu hồi giấy phép hoạt động cho thuê lại lao động.

Cơ chế quản lý được chuyển sang thông báo và chấm dứt hoạt động, thực hiện báo cáo hằng quý. Đồng thời, tăng trách nhiệm công khai, theo dõi, kiểm tra và giám sát của cơ quan quản lý nhà nước.

Bản chất của sự chuyển đổi này không phải là giảm quản lý hay buông lỏng điều kiện hoạt động, mà là chuyển “điểm kiểm soát” từ trước khi doanh nghiệp gia nhập thị trường, sang quá trình doanh nghiệp thực tế hoạt động.

Trao đổi với VnEconomy về vấn đề này, bà Đặng Ngọc Thu Thảo, Giám đốc Dịch vụ khoán việc & Cho thuê lại lao động, Manpower Việt Nam, cho rằng khoản tiền ký quỹ nhằm đảm bảo quyền lợi của người lao động thuê lại. Bởi nếu không có khoản tiền này, khi doanh nghiệp không có khả năng tài chính để chi trả những chế độ phúc lợi liên quan, như bảo hiểm xã hội, tiền lương đúng hạn, thì quyền lợi của người lao động sẽ không được đảm bảo.

“Từ góc độ thị trường, những điều kiện ràng buộc liên quan đến tiền ký quỹ là một hình thức làm cho năng lực của doanh nghiệp tham gia vào thị trường tốt hơn, có thể đảm bảo được trách nhiệm của công ty cho thuê lại lao động đối với người lao động thuê lại”, bà Đặng Ngọc Thu Thảo cho biết.

Theo bà Thảo, trước đây khi hoạt động cho thuê lại lao động mới được triển khai, số tiền ký quỹ cũng cao hơn ở thời điểm hiện tại khá nhiều. Do vậy, với số tiền ký quỹ giảm xuống còn 2 tỷ đồng hiện nay, đã tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có thể gia nhập được thị trường cho thuê lại lao động dễ dàng hơn. Đồng thời, cũng tạo điều kiện cho một lực lượng lao động tiếp cận dễ hơn với những cơ hội việc làm.