Ẩm thực có thể là công cụ để định vị thương hiệu du lịch quốc gia

Theo TasteAtlas - nền tảng đánh giá ẩm thực quốc tế, trong 3 năm gần đây, ẩm thực Việt Nam “thăng hạng” rõ rệt. Từ vị trí 22 năm 2023 lên hạng 19 năm 2024 và tiếp tục giữ đà tăng lên hạng 16 năm 2025. Năm ngoái, Hàn Quốc xếp thứ 19, Thái Lan đứng thứ 24…

Ảnh: Vacations &Travel
Ảnh: Vacations &Travel

Mới đây, “Super Niche Food Walking Tour in Ho Chi Minh City”, sản phẩm du lịch ẩm thực do Saigon Vibes tổ chức, vừa được Tripadvisor trao giải Travelers' Choice Best of the Best 2026 hạng mục Things to Do, ghi nhận đây là một trong những trải nghiệm được du khách quốc tế đánh giá cao nhất khi đến ViệtNam. Giải thưởng dựa trên số lượng và chất lượng đánh giá thực tế của du khách đã trải nghiệm tour trong giai đoạn 1/1 đến 31/12/2025.

Khác với các tour ẩm thực thông thường dẫn khách qua những điểm ăn quen thuộc, Super Niche Food Walking Tour chọn hướng đi bộ sâu vào các con hẻm nhỏ của Sài Gòn, nơi tập trung những quán ăn lâu năm, gánh hàng rong mà du khách khó tự tìm thấy nếu không có người dẫn đường. Trước đó, “Super Niche Food Walking Tour” cũng nằm trong danh sách đề cử của World Culinary Awards hai năm liên tiếp 2025 và 2026, hạng mục dành cho trải nghiệm ẩm thực dẫn tour tốt nhất tại Việt Nam.

Đồng thời, ngày 8/6 vừa qua, tạp chí Time Out công bố bảng xếp hạng "20 thành phố có nền ẩm thực ngon nhất thế giới năm 2026" dựa trên khảo sát hơn 24.000 người dân tại 150 thành phố trên thế giới. TP.HCM của Việt Nam xếp ở vị trí thứ 6.

Tour duy trì quy mô nhóm nhỏ, ưu tiên trải nghiệm gần gũi, để mỗi thực khách có thể vừa ăn, vừa nghe câu chuyện văn hóa phía sau từng món ăn. Ảnh: Saigon Vibes
Tour duy trì quy mô nhóm nhỏ, ưu tiên trải nghiệm gần gũi, để mỗi thực khách có thể vừa ăn, vừa nghe câu chuyện văn hóa phía sau từng món ăn. Ảnh: Saigon Vibes

Tại lễ công bố danh sách nhà hàng năm 2026 của Cẩm nang Michelin (Michelin Guide) mới đây, bà Tananya Nimasdavut, Phó Chủ tịch Michelin Lifestyle khu vực Đông Á, châu Đại Dương và Trung Đông, khẳng định ẩm thực không chỉ mang đến những trải nghiệm đáng nhớ mà còn tạo động lực cho du lịch, kết nối văn hóa và truyền cảm hứng khám phá các điểm đến trên thế giới.

Đồng thời, giá trị của ẩm thực không chỉ nằm ở khả năng quảng bá hình ảnh điểm đến mà còn được phản ánh trực tiếp qua hành vi chi tiêu của du khách. Theo dữ liệu do Payoo công bố, dịch vụ ăn uống chiếm khoảng 40% tổng giá trị giao dịch qua thẻ quốc tế tại Việt Nam.

Trong cơ cấu chi tiêu của khách nước ngoài, ăn uống cũng là hạng mục lớn thứ hai với tỷ trọng khoảng 22,3%, chỉ sau lưu trú. Những con số này cho thấy trải nghiệm ẩm thực đang trở thành một phần quan trọng trong hành trình khám phá Việt Nam của du khách quốc tế.

Không chỉ tạo ra trải nghiệm, đây còn là nhóm chi tiêu có khả năng lan tỏa mạnh trong nền kinh tế địa phương. Một bữa ăn của du khách không chỉ tạo doanh thu cho nhà hàng mà còn mang lại lợi ích cho người nông dân, ngư dân, đơn vị vận chuyển, cơ sở chế biến thực phẩm và nhiều dịch vụ liên quan trong chuỗi cung ứng. Khi du khách sẵn sàng chi nhiều hơn cho các trải nghiệm ẩm thực chất lượng, giá trị kinh tế được tạo ra vượt xa phạm vi của ngành F&B.

Năm 2026, Michelin Guide tiếp tục dành sự quan tâm đến những món ăn đường phố làm nên nét riêng, góp phần khẳng định thương hiệu ẩm thực Việt Nam. Ảnh: Vietam Coracle
Năm 2026, Michelin Guide tiếp tục dành sự quan tâm đến những món ăn đường phố làm nên nét riêng, góp phần khẳng định thương hiệu ẩm thực Việt Nam. Ảnh: Vietam Coracle

Tuy nhiên, thị trường du lịch ẩm thực toàn cầu ngày nay đòi hỏi nhiều hơn một món ăn ngon. Thực khách - đặc biệt là du khách quốc tế - tìm kiếm một trải nghiệm trọn vẹn. Từ hành trình di chuyển đến không gian ngồi, từ chất lượng phục vụ đến vệ sinh an toàn thực phẩm, từ ý thức ứng xử của người bán đến bầu không khí chung của quán ăn, nhà hàng. Bangkok, Penang, Seoul - những điểm đến ẩm thực hàng đầu khu vực – đều đã đầu tư bài bản vào toàn bộ hệ sinh thái xung quanh bữa ăn.

Trong bối cảnh đó, sáng ngày 13/7, tại Hà Nội, Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam tổ chức hội thảo “Ẩm thực với phát triển du lịch Việt Nam”. Phát biểu tại sự kiện, bà Nguyễn Thị Hoa Mai, Phó cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, cho biết: “Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang trình Thủ tướng Chính phủ đề án Quảng bá xúc tiến du lịch ẩm thực Việt Nam giai đoạn 2026 - 2035”.

Theo đó, năm 2025, ngành ẩm thực đóng góp 1,1 đến 1,2 nghìn tỷ USD cho kinh tế toàn cầu. Dự kiến con số này sẽ tăng gấp 4 lần đến năm 2030 và đạt 4,2 nghìn tỷ USD cho giai đoạn 2033 - 2036. Ẩm thực không chỉ góp phần vào củng cố, phát huy, giữ gìn và tăng giá trị trải nghiệm văn hóa, mà còn thúc đẩy kinh tế sáng tạo, kinh tế đêm, phát triển liên kết vùng. Du lịch ẩm thực như là một “tàu kéo” để phát triển chuỗi liên kết giá trị”.

Theo bà Nguyễn Thị Hoa Mai, đề án bổ sung nội hàm quảng bá du lịch gắn với văn hóa ẩm thực. “Việt Nam có hàng ngàn năm lịch sử, kết tinh từ văn hóa, tri thức bản địa của người dân địa phương, phong tục tập quán, lối sống. Chúng ta kể những câu chuyện ấy trong món ăn hàng ngày của người dân địa phương. Đề án đưa ra mục tiêu đến năm 2035, Việt Nam sẽ là một trong 5 nền ẩm thực hấp dẫn nhất châu Á”, bà Hoa Mai nói.

Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Thị Hoa Mai phát biểu tại hội thảo. Ảnh: TITC
Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Thị Hoa Mai phát biểu tại hội thảo. Ảnh: TITC

Ở góc nhìn khác, TS. Hoàng Thị Bình, Phó Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam, cho biết cần nhìn nhận một cách thẳng thắn, những tiềm năng to lớn về ẩm thực Việt Nam vẫn chưa được khai thác một cách tương xứng.

Hoạt động phát triển du lịch ẩm thực tại nước ta còn thiếu hệ thống, sản phẩm còn phân tán. Việc liên kết giữa văn hóa, du lịch, nông nghiệp, công thương và các ngành công nghiệp sáng tạo chưa thực sự hiệu quả. Công tác số hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu, chuẩn hóa sản phẩm, quảng bá và xây dựng thương hiệu quốc gia còn nhiều khoảng trống, cần tiếp tục được hoàn thiện…

Đặc biệt, trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh triển khai thực hiện các nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, việc nhìn nhận ẩm thực không chỉ là món ăn mà là một nguồn lực văn hóa, một tài sản sáng tạo và một động lực phát triển đang trở thành yêu cầu cấp thiết.

Tại Hội thảo, các tham luận cũng tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ. Điển hình như vai trò của nghệ nhân, đầu bếp, doanh nghiệp, cộng đồng và các cơ sở đào tạo; chuyển đổi số, công nghiệp văn hóa, kinh tế trải nghiệm và chia sẻ nhiều mô hình thực tiễn từ các địa phương. Nhiều ý kiến đề xuất cần hoàn thiện cơ chế chính sách, nhằm đưa ẩm thực trở thành động lực của kinh tế sáng tạo, công nghiệp văn hóa, góp phần nâng tầm thương hiệu quốc gia.

Những tiềm năng to lớn về ẩm thực Việt Nam vẫn chưa được khai thác một cách tương xứng. Ảnh: CNN
Những tiềm năng to lớn về ẩm thực Việt Nam vẫn chưa được khai thác một cách tương xứng. Ảnh: CNN

Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng tập trung vào nhiều nội dung như phát triển du lịch ẩm thực bền vững thông qua đổi mới trải nghiệm; kinh nghiệm xây dựng hệ thống nhà hàng Halal phục vụ du khách Hồi giáo; cũng như nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực và tiêu chuẩn hóa sản phẩm du lịch ẩm thực Việt Nam.

Huế: Tăng sức hút du lịch tại Di tích Cố đô Huế nhờ triển khai ứng dụng công nghệ số

Từ hệ thống vé điện tử, thuyết minh đa ngôn ngữ đến công nghệ quét 3D và thực tế ảo, hàng loạt giải pháp chuyển đổi số đang được triển khai tại Quần thể Di tích Cố đô Huế. Những ứng dụng này góp phần đưa di sản đến gần hơn với du khách, đồng thời tạo sức bật mới cho ngành du lịch địa phương.

Dưới tác động của biến đối khi hậu, tình trạng thời tiết, thiên tai diễn biến bất thường, cực đoan hơn, đòi hỏi công tác dự báo, cảnh báo sớm, giúp các ngành, địa phương và người dân chủ động ứng phó, giảm thiểu thiệt hại. Đặc biệt với các hiện tượng khí hậu như El Nino, ông Hoàng Đức Cường cho rằng khi nhận diện sớm nguy cơ, dự báo cảnh báo sớm sẽ giúp có thời gian chủ động lên kế hoạch sớm, có các giải pháp ứng phó, góp phần giảm thiểu ảnh hưởng, tác động đến hoạt động sản xuất và đời sống sinh hoạt của người dân.

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy