Du lịch Việt Nam đang bước vào chu kỳ phát triển mới với những tín hiệu tăng trưởng đầy triển vọng. Không chỉ ghi dấu bằng lượng khách và doanh thu, ngành còn chuyển mình theo hướng xanh hơn, thông minh hơn và lấy trải nghiệm làm trung tâm…

Nếu năm 2024 được xem là năm phục hồi, thì năm 2025 đánh dấu sự tăng tốc, còn nửa đầu năm 2026 cho thấy du lịch Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mới. Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, trong 6 tháng đầu năm, cả nước đón khoảng 12,3 triệu lượt khách quốc tế, tăng gần 15% so với cùng kỳ năm trước và hoàn thành gần 50% mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2026.

Đây cũng là mức cao nhất từ trước đến nay đối với cùng kỳ sáu tháng đầu năm. Theo Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh, ngành Du lịch không còn ở giai đoạn phục hồi sau đại dịch mà đã chuyển sang quỹ đạo phát triển mới. Mục tiêu hiện nay không chỉ là tăng lượng khách mà còn nâng cao chất lượng tăng trưởng, kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng mức chi tiêu và xây dựng hình ảnh Việt Nam là điểm đến hấp dẫn, an toàn, bền vững.

Mới đây, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tổ chức Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ công tác 6 tháng cuối năm 2026. Chủ trì hội nghị, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết thời gian tới Bộ Chính trị sẽ cho ý kiến về “Đề án phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới”. 

Bộ trưởng yêu cầu ngành du lịch cần chủ động tích cực triển khai ngay sau khi được thông qua, trọng tâm là tái cấu trúc ngành theo hướng chuyển từ phát triển theo số lượng sang chất lượng. Phát triển du lịch chất lượng cao, xanh, thông minh và sáng tạo; lấy văn hóa làm nền tảng, bản sắc và chất lượng trải nghiệm làm lợi thế cạnh tranh; lấy sự hài lòng và tỷ lệ khách quay trở lại làm động lực phát triển.

Đóng góp tham luận, bà Đỗ Thị Hồng Xoan, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam cho biết, doanh nghiệp là lực lượng trực tiếp biến chủ trương phát triển du lịch thành sản phẩm, dịch vụ và giá trị kinh tế. Vì vậy, để ngành du lịch đóng góp hiệu quả vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của đất nước, vai trò của cộng đồng doanh nghiệp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Từ thực tiễn triển khai trong thời gian qua, Hiệp hội Du lịch Việt Nam kiến nghị một số giải pháp trọng tâm. Trước tiên, tiếp tục hoàn thiện cơ chế đối thoại công - tư, lấy doanh nghiệp làm trung tâm trong hoạch định chính sách. Đẩy mạnh cải cách thị thực, mở rộng kết nối hàng không. Hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển sản phẩm mới và đào tạo nhân lực.

Ngoài ra, cần ưu tiên phát triển các loại hình du lịch có giá trị gia tăng cao như MICE, nghỉ dưỡng, golf, du lịch chăm sóc sức khỏe, du lịch văn hóa, du lịch nông nghiệp, tàu biển, đường sắt và kinh tế đêm; đồng thời nâng cao chất lượng môi trường kinh doanh, kiểm soát cạnh tranh không lành mạnh và bảo đảm quyền lợi du khách.

Bà Đỗ Thị Hồng Xoan khẳng định, kịch bản tăng trưởng hai con số không chỉ là yêu cầu về tốc độ, mà còn là yêu cầu về chất lượng phát triển. Du lịch Việt Nam có đủ tài nguyên, đủ thị trường, đủ khát vọng và đang có thời cơ rất lớn. Vấn đề còn lại là phải giải phóng mạnh mẽ hơn nguồn lực xã hội, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, tổ chức lại sản phẩm theo hướng chuyên nghiệp hơn, xanh hơn, số hóa hơn và có giá trị gia tăng cao hơn.

Nhìn từ góc độ địa phương, mới đây Ủy ban nhân dân thành phố Huế đã ban hành Kế hoạch số 341/KH-UBND về nâng cao Chỉ số Phát triển du lịch cấp tỉnh (VTDI) của Việt Nam giai đoạn 2026 - 2030. Trong kế hoạch, Huế không chỉ đặt mục tiêu tăng lượng khách hay doanh thu, mà hướng đến nâng cao chất lượng điểm đến.

Tương tự, sau khi mở rộng không gian phát triển, TP.HCM không còn chỉ tập trung vào du lịch đô thị truyền thống mà từng bước hình thành hệ sinh thái đa dạng, kết hợp giữa du lịch biển, cộng đồng, nghỉ dưỡng và liên kết vùng. Nhiều sản phẩm mới được đưa vào khai thác trong nửa đầu năm như tour trực thăng ngắm TP.HCM từ trên cao, mở rộng các tour đường thủy, phát triển du lịch cộng đồng tại Long Sơn, xây dựng 21 chương trình du lịch ẩm thực chuyên đề...

Dù vậy, ông Đặng Mạnh Phước, Giám đốc điều hành The Outbox Company, cho rằng bức tranh tăng trưởng của TP.HCM phản ánh xu hướng chung của du lịch Việt Nam trong giai đoạn 2025 - 2026. "Nếu đặt tốc độ tăng trưởng doanh thu cạnh tốc độ tăng trưởng lượng khách sẽ thấy doanh thu vẫn tăng chậm hơn khá nhiều. Điều đó có nghĩa giá trị thu được trên mỗi đầu khách còn thấp", ông Phước nhận định.

Khảo sát về ngân sách du lịch năm 2026 của The Outbox Company cho thấy 71% khách Trung Quốc và 61% khách châu Âu dự kiến chi từ 2.000 USD trở lên cho mỗi chuyến du lịch quốc tế. Trong khi đó, khách Đông Nam Á chủ yếu ở phân khúc chi tiêu dưới 2.000 USD. Điều này cho thấy nếu xây dựng được sản phẩm phù hợp và tiếp cận đúng thị trường mục tiêu, du lịch Việt Nam còn nhiều dư địa để nâng mức chi tiêu bình quân của khách quốc tế.

Đồng tình, Phó Chủ tịch mảng Thương hiệu cao cấp toàn cầu tại IHG  Hotels & Resorts, ông Tom Rowntree nhận định: “Thế hệ du khách thượng lưu đang định hình thị trường du lịch hạng sang mạnh mẽ hơn bao giờ hết, họ đặt ưu tiên hàng đầu vào các trải nghiệm mang đậm tính cá nhân hóa, bản sắc văn hóa bản địa và mang tính độc bản không thể sao chép”.

Khẳng định vai trò của doanh nghiệp, ông Rowntree cho rằng chính những cam kết về đổi mới sáng tạo, cùng những trải nghiệm lưu trú độc bản, những sản phẩm du lịch giàu bản sắc văn hóa bản địa sẽ góp phần trở thành nền tảng cho sự phát triển nền du lịch cao cấp Việt Nam, đồng thời mở ra cơ hội cho ngành công nghiệp không khói đón dòng khách thượng lưu trong thời gian tới.

Trong bối cảnh này, tại Lễ trao Giải thưởng VITA Awards 2026 vừa qua, Hiệp hội Du lịch Việt Nam đã trao 106 giải thưởng thuộc 9 hạng mục cho các địa phương, tổ chức và doanh nghiệp du lịch đến từ 20 tỉnh, thành phố.

Ở hạng mục Điểm đến du lịch hàng đầu năm 2025, Khu du lịch sinh thái Tràng An, Khu di tích lịch sử Địa đạo Củ Chi, Khu du lịch Sun World Fansipan Legend... được vinh danh. Danh hiệu Điểm đến mới nổi có sức hấp dẫn hàng đầu năm 2025 thuộc về Khu du lịch quốc tế Đồi Rồng - Dragon Ocean Đồ Sơn (Hải Phòng), Điểm du lịch Cồn Én (An Giang)...