ASEAN và Trung Quốc sẽ giải quyết hòa bình các tranh chấp trên biển phù hợp với luật pháp quốc tế, không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực

Tại hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 29 ngày 7/9 tại Vientiane, Lào, ASEAN và Trung Quốc đạt thỏa thuận về áp dụng Bộ quy tắc tránh va chạm bất ngờ trên biển (CUES) ở biển Đông và khẳng định lại các nguyên tắc chung như kiềm chế, giải quyết hòa bình các tranh chấp phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982, không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực.

Phát biểu tại các hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh, quan hệ ASEAN - Trung Quốc đã phát triển mạnh mẽ, mang lại lợi ích thiết thực cho cả hai bên và hiện là nhân tố quan trọng hàng đầu đối với hòa bình, an ninh và thịnh vượng trong khu vực.

Chính vì vậy, thời gian tới, hai bên cần coi trọng tăng cường nền tảng của quan hệ ASEAN – Trung Quốc, nhất là sự tin cậy chính trị và lòng tin chiến lược; đẩy mạnh hợp tác toàn diện và thực chất, giải quyết mọi khác biệt và tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, Công ước Liên Hợp quốc về Luật Biển 1982.

Đồng thời đẩy mạnh hợp tác thương mại, đầu tư và kết nối, hợp tác du lịch, trao đổi văn hóa và giao lưu nhân dân, cũng như hợp tác ứng phó với các thách thức về biến đổi khí hậu, khủng bố, tội phạm, dịch bệnh, thiên tai, giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu, đặc biệt chú trọng quản lý sử dụng bền vững nguồn nước sông Mekong.

Thủ tướng cũng khẳng định Việt Nam coi trọng quan hệ với Trung Quốc và sẽ làm hết sức mình hợp tác cùng các nước ASEAN làm cho quan hệ ASEAN - Trung Quốc khởi sắc, thực chất, hiệu quả hơn, tin cậy hơn, đóng góp tích cực cho hòa bình và phát triển thịnh vượng của khu vực và trên thế giới.

Trong phần thảo luận về tình hình khu vực và quốc tế, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhận định hòa bình, hợp tác và phát triển vẫn là những xu thế chủ đạo, nhưng thế giới cũng đang tiềm ẩn nhiều bất ổn, rủi ro lớn.

Cùng với kinh tế thế giới tăng trưởng chậm lại, giá dầu biến động khó lường, biến đổi khí hậu ngày càng khắc nghiệt, khu vực Đông Á cũng đang đứng trước nhiều thách thức, cả an ninh truyền thống và phi truyền thống, nhất là nguy cơ khủng bố đã hiện hữu và tình hình biển Đông diễn biến ngày càng phức tạp, khó lường.

Trước các thách thức trên, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường hợp tác nội khối và hợp tác với các đối tác, nhất là về thương mại, đầu tư; thực hiện hiệu quả các kế hoạch về kết nối, thu hẹp khoảng cách phát triển; ứng phó biến đổi khí hậu; an ninh nguồn nước; chống khủng bố, bạo lực cực đoan; phát huy vai trò trung tâm trong xử lý các thách thức khu vực.

“Mục tiêu hàng đầu là phải duy trì hòa bình, an ninh và ổn định của khu vực. Tất cả các nước, khu vực và cộng đồng quốc tế có trách nhiệm chung trong việc duy trì hòa bình, an ninh, an toàn, tự do hàng hải, hàng không ở biển Đông và tạo điều kiện thuận lợi cho giải quyết tranh chấp”, Thủ tướng nói.

Về những diễn biến gần đây, Việt Nam mong rằng ASEAN và Trung Quốc cùng hướng tới một giai đoạn mới vì hòa bình, hợp tác và phát triển, xử lý thỏa đáng các vấn đề đặt ra. Theo đó, các bên cần kiềm chế, không có các hành động làm phức tạp thêm tình hình, thúc đẩy đàm phán sớm đi đến kết quả thực chất, tuân thủ luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982, tôn trọng các tiến trình ngoại giao và pháp lý; nghiêm chỉnh thực hiện DOC.

Thủ tướng cũng đề nghị hai bên phấn đấu hoàn tất COC ngay trong năm 2017, nhân dịp kỷ niệm 15 năm ký DOC (2002) và 50 năm thành lập ASEAN.

Cũng trong ngày 7/9, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã tham dự một số hội nghị cấp cao khác như: ASEAN – Nhật Bản; hội nghị Mê Kông – Nhật Bản; ASEAN 1 với Hàn Quốc, Australia và Liên Hợp Quốc, Cấp cao ASEAN 3 và có những bài phát biểu quan trọng, trong đó khẳng định đường lối  hợp tác, coi trọng hòa bình của Việt Nam trong phát triển kinh tế cũng như chủ quyền lãnh thổ.