Ngay trong 5 phút báo cáo trước khi trả lời chất vấn trực tiếp trước Quốc hội sáng 4/6, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thể đã chủ động nói về sự đổi tên của trạm "thu giá BOT".
Tiếp thu ý kiến của cử tri, dư luận xã hội, Bộ đã chỉ đạo rà soát để thay đổi tên mới phù hợp với luật, sẽ báo cáo Chính phủ để có tên mới trong thời gian sớm nhất, ông Thể khẳng định.
Trong phiên truyền hình trực tiếp, người đứng đầu ngành giao thông "thành thật nhận trách nhiệm với Đảng, Nhà nước, nhân dân".
Từ vị trí điều hành, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nói chờ trình Chính phủ thì lâu lắm, cứ lấy lại tên cũ là trạm thu phí.
Cũng liên quan đến các dự án BOT giao thông, đại biểu Nguyễn Ngọc Phương (Quảng Bình) đề nghị Bộ trưởng làm rõ sự chênh lệch số năm thu phí từ dự toán với kết quả kiểm toán.
Bộ trưởng giải thích, giai đoạn vừa qua tổ chức đấu thầu dự án BOT trên cơ sở dự án được duyệt, có nhiều phần là dự phòng trượt giá, khối lượng và những vấn đề có thể phát sinh nên có giá trị lớn. Bộ ký hợp đồng với nhà đầu tư theo dự án được duyệt và để đảm bảo tính công khai, chủ động, Bộ đã kiến nghị kiểm toán trước khi Bộ quyết toán. Trong số 56 trạm đã kiểm toán 50 dự án, Bộ đã đàm phán với các nhà đầu tư và có điều khoản giá trị sau quyết toán là căn cứ để điều chỉnh thời gian thu phí nên việc có sự chênh lệch lớn như đại biểu nêu là điều hiển nhiên.
Ông Thể khẳng định, số liệu của kiểm toán và số quyết toán luôn tương đồng với nhau, nhiều dự án số quyết toán còn thấp hơn cả của Kiểm toán. Kết quả kiểm toán rất đúng nhưng Bộ cũng đã làm đúng, Bộ trưởng nhấn mạnh.
Theo Bộ trưởng thì việc thu phí BOT đứng trên quan điểm của Đảng, Nhà nước và của dân, vừa rồi giảm toàn bộ phí, có dự án giảm 2-3 lần.
Trả lời chất vấn của đại biểu Lý Tiết Hạnh (Bình Định) về vị trí một số trạm thu phí trên địa bàn, ông Thể khẳng định đã làm đúng quy định. Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng công nhận 1 số khu vực mật độ trạm thu phí còn dày đặc, ảnh hưởng đến người dân, bà con còn khó khăn, nhất là các hộ nghèo.
Bộ trưởng xin đồng bào cử tri, nhất là cử tri tỉnh Bình Định hết sức thông cảm, Bộ sẽ cố gắng ưu tiên giảm giá tại một số trạm thu phí BOT.
Giơ biển tranh luận, đại biểu Hoàng Quang Hàm nói Bộ trưởng nói giải quyết bất cập dự án BOT trên phương án dựa trên lợi ích của người dân nhưng qua thông tin Bộ tưởng trả lời thì không thấy như thế. Theo ông Hàm thì trong 17 trạm đặt sai vị trí, 3 dự án dân không đi vẫn phải trả tiền. Bộ trưởng trả lời thì thấy dân chịu thì thu, dân không chịu thì giảm giá, thế là vì lợi ích của dân chưa? tại sao dân không đi phải trả tiền? trong khi hầu hết dự án là chỉ định thầu.
Trả lời, Bộ trưởng khá ấp úng, cho rằng một số dự án do lịch sử để lại, khi chuyển về Bộ thì Bộ đã báo cáo Chính phủ và Thủ tướng chỉ đạo tiếp tục thu phí.
Ông Thể phân trần nếu để mua lại các dự án này thì tốn rất nhiều tiền, trong khi ngân sách khó khăn.
Tóm lại, các dự án theo ông Thể đều thực hiện đúng pháp luật, nếu có tiền thì sẵn sàng mua lại, mong đại biểu và cử tri thông cảm.
Đại biểu Hàm lại dùng quyền tranh luận. Trả lời của Bộ trưởng là chưa thuyết phục, khi làm thì dân không biết, sao giờ dân phải chịu?
Đồng tình với đại biểu Hàm, đại biểu Nguyễn Thanh Hồng (Bình Dương) chất vấn có phải sợ nhà đầu tư kiện mà Bộ có tư duy giảm giá, kéo dài thời gian như thế không, giải pháp đó theo ông Hồng là không thể chấp nhận được.
