Mặt bằng lãi suất trong nước cũng không còn thấp như trước nữa. Từ đầu năm đến giờ, nhiều ngân hàng đã tăng lãi suất huy động, kể cả nhóm ngân hàng quốc doanh, điều đó cho thấy áp lực thanh khoản và chi phí vốn trong hệ thống vẫn còn đó.

Thị trường tài chính toàn cầu bước vào một giai đoạn mới với dòng vốn không còn rẻ như giai đoạn trước, các ngân hàng trung ương cũng đang thực hiện tăng lãi suất để đối phó với mức lạm phát gia tăng…đã khiến chi phí dòng vốn lên cao. 

Nhận định về xu hướng lãi suất trong chương trình The Wealth Box Talk, ông Lương Duy Phước, Giám đốc Nghiên cứu Thị trường, Công ty Cổ phần Chứng khoán Kafi, cho rằng lạm phát toàn cầu đang có dấu hiệu quay trở lại. Chiến sự ở Trung Đông khiến giá năng lượng tăng vọt, làm mọi người lo ngại lạm phát sẽ còn kéo dài, kéo theo môi trường lãi suất cao cũng khó sớm hạ nhiệt.

Bên cạnh đó, các ngân hàng trung ương lớn cũng thận trọng hơn hẳn trong việc nới lỏng chính sách tiền tệ. Đáng chú ý, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã 4 lần tăng lãi suất, từ 0,1% lên 1,0% kể từ tháng 7/2024, khiến nguồn vốn giá rẻ vốn hỗ trợ dòng tiền đầu tư toàn cầu dần thu hẹp lại.

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng cứng rắn hơn trước. Vì lo ngại lạm phát, kỳ vọng Fed sớm giảm lãi suất đã yếu đi nhiều, khiến chi phí vốn tiếp tục neo ở mức cao và nhà đầu tư phải thận trọng hơn.

Một điểm nữa là dòng tiền toàn cầu đang dồn rất mạnh vào câu chuyện AI. Vốn đầu tư tiếp tục đổ vào các doanh nghiệp công nghệ, bán dẫn, hạ tầng..., khiến thị trường ngày càng tập trung vào một số nhóm ngành nhất định.

Chính vì thế mà biến động trên thị trường cũng lớn hơn hẳn. Một mặt, kỳ vọng vào AI vẫn đang kéo định giá tài sản lên cao; mặt khác, lãi suất cao và rủi ro lạm phát lại khiến thị trường phản ứng nhạy hơn mỗi khi có thay đổi về kỳ vọng tăng trưởng hay chính sách tiền tệ.

Việt Nam chịu ảnh hưởng, nhưng ở mức vừa phải. Chúng ta cũng đang phải giải bài toán chi phí vốn, trong khi nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng cao và nhu cầu vốn cho sản xuất, đầu tư, hạ tầng thì ngày càng lớn.

Mặt bằng lãi suất trong nước cũng không còn thấp như trước nữa. Từ đầu năm đến giờ, nhiều ngân hàng đã tăng lãi suất huy động, kể cả nhóm ngân hàng quốc doanh, điều đó cho thấy áp lực thanh khoản và chi phí vốn trong hệ thống vẫn còn đó.

Vì vậy, giữ mặt bằng lãi suất ở mức hợp lý đang là một trọng tâm điều hành. Từ đầu năm, chúng ta thấy nhiều chỉ đạo và biện pháp đã được triển khai khá quyết liệt để ổn định thanh khoản, kiểm soát việc cạnh tranh lãi suất và hỗ trợ doanh nghiệp giảm chi phí vốn.

Việt Nam hiện nay cũng chịu tác động từ mặt bằng lãi suất cao trên thế giới, nhất là từ Mỹ. Khi lợi suất ở các nền kinh tế phát triển trở nên hấp dẫn hơn, dòng vốn quốc tế sẽ thận trọng hơn với các thị trường mới nổi, và điều này tạo thêm áp lực lên tỷ giá, dòng vốn cũng như thị trường chứng khoán của mình.

Áp lực này càng đáng chú ý hơn khi Việt Nam đang đẩy mạnh đầu tư công và phát triển hạ tầng. Nhu cầu vốn thì rất lớn, mà chi phí huy động vốn quốc tế vẫn cao, nên chi phí tài trợ có thể tăng lên, đặc biệt với những dự án dùng vốn vay ngoại tệ. Cho nên vấn đề của Việt Nam bây giờ không phải là thiếu vốn, mà là làm sao huy động đủ vốn với chi phí hợp lý, mà vẫn giữ được tỷ giá, lạm phát và cả hệ thống tài chính ổn định.

Với người dân bình thường, khi chi phí vốn tăng thì cả “chi phí sống” lẫn “chi phí tài chính” đều tăng theo. Tiền mặt để trong túi thì bị lạm phát bào mòn sức mua, còn các khoản vay mua nhà, vay tiêu dùng hay vay kinh doanh thì phải chịu lãi suất cao hơn, tạo áp lực lớn hơn lên dòng tiền mỗi tháng.

Theo đánh giá, việc gửi tiết kiệm vẫn là cách bảo toàn vốn tốt, nhưng nếu lãi suất tiền gửi thấp hơn tốc độ tăng giá của những khoản chi tiêu thiết yếu, thì giá trị thực của tài sản vẫn có thể bị hao hụt.

Với nhà đầu tư, khi lãi suất và lạm phát cùng tăng, họ sẽ đòi hỏi mức sinh lời cao hơn để bù lại chi phí vốn và rủi ro. Vì vậy mà nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn và quan tâm nhiều hơn tới những tài sản có lợi suất tương đối chắc chắn như tiền gửi, quỹ tiền tệ hay trái phiếu ngắn hạn.

Có thể thấy rõ điều này ngay sau khi chiến sự Iran bùng phát vào đầu tháng 3/2026. Khi đó chỉ trong một tuần, các quỹ thị trường tiền tệ toàn cầu đã hút vào khoảng 48 tỷ USD, trong khi gần 19 tỷ USD lại bị rút ra khỏi các quỹ cổ phiếu Mỹ và toàn cầu.

Và xu hướng tìm nơi trú ẩn an toàn này còn tiếp tục sau đó nữa. Đến giữa tháng 3/2026, quỹ tiền tệ đã có tới 8 tuần liên tiếp hút vốn, trong khi dòng tiền vẫn tiếp tục chảy vào trái phiếu Chính phủ và trái phiếu ngắn hạn.

Đến tháng 8 năm nay, dòng tiền vẫn tiếp tục chảy vào các tài sản tạo thu nhập ổn định. Chỉ riêng tuần kết thúc ngày 12/8, quỹ trái phiếu Mỹ đã hút thêm 9,4 tỷ USD, còn quỹ tiền tệ hút thêm gần 14 tỷ USD. Nhưng đáng chú ý là cổ phiếu cũng bắt đầu hút vốn trở lại khi nỗi lo lãi suất tăng dịu bớt đi, cho thấy nhà đầu tư không né tránh rủi ro hoàn toàn, mà đang chọn lọc kỹ hơn và đòi hỏi mức sinh lời hấp dẫn hơn.

Các quỹ đầu tư lớn trên thế giới cũng đi theo hướng tương tự đó là tăng tỷ trọng trái phiếu chất lượng cao, các tài sản tạo dòng tiền ổn định và những khoản đầu tư mang tính phòng thủ, đồng thời giảm bớt việc phụ thuộc quá nhiều vào một vài nhóm cổ phiếu hay một thị trường.

Như BlackRock thì ưu tiên trái phiếu chất lượng cao và các tài sản tạo thu nhập ổn định hơn, thay vì chỉ trông chờ vào cổ phiếu để kiếm lợi nhuận. Trong khi, J.P. Morgan thì kết hợp nhiều hơn giữa cổ phiếu, trái phiếu và các tài sản khác, và vẫn nhìn thấy cơ hội ở một số thị trường trái phiếu mới nổi.

Goldman Sachs chú trọng trái phiếu hơn khi lợi suất đang cao, nhưng vẫn chọn lọc kỹ về kỳ hạn và chất lượng vì rủi ro lạm phát vẫn chưa hết.

Còn Berkshire Hathaway thì vẫn giữ tỷ trọng tiền mặt và trái phiếu Kho bạc Mỹ ngắn hạn khá lớn, hạn chế mua cổ phiếu khi định giá chưa hấp dẫn, và ưu tiên giữ thanh khoản để chờ cơ hội tốt hơn.

Ông Phước khuyến nghị nhà đầu tư nên ưu tiên những tài sản có dòng tiền, tức là tập trung vào những tài sản có khả năng tạo thu nhập hoặc dòng tiền tương đối ổn định, thay vì chỉ trông chờ vào việc tăng giá.

Thứ hai, phải duy trì khả năng thanh khoản, tức là luôn có một khoản dự phòng và tiết kiệm đủ để lo chi tiêu, các nghĩa vụ tài chính và những tình huống bất ngờ.

Thứ ba, mọi người cần chủ động quản lý nợ, rà soát lại các khoản vay của mình và ưu tiên trả trước những khoản có lãi suất cao, để tránh chi phí lãi vay bào mòn tài sản.

Và cuối cùng, sử dụng đòn bẩy phải có kỷ luật, không nên dùng vốn vay ngắn hạn để đầu tư vào những tài sản cần thời gian dài mới thu hồi được, và chỉ nên vay ở mức phù hợp với khả năng tài chính của mình.