Cần làm rõ đề xuất “cấm tham gia” đối với người vi phạm hoạt động đấu giá tài sản

Ngày 9/6, Bộ Tư pháp đã đăng tải hồ sơ thẩm định Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), trong đó có đề xuất về việc “cấm cửa” người vi phạm tham gia đấu giá tài sản.

Theo Bộ Tư pháp, hiện nay chế tài xử lý chưa đủ mạnh đối với một số hành vi vi phạm, nhất là tình trạng trả giá cao rồi “bỏ cọc” trong đấu giá quyền sử dụng đất.

Đặc biệt, vẫn còn tình trạng người tham gia đấu giá quyền sử dụng đất lợi dụng giá khởi điểm chênh lệch so với giá thị trường và tiền đặt trước tham gia đấu giá đất thấp để tham gia đấu giá, trả giá cao, “thổi giá”; sau đó bỏ cọc để trục lợi, tạo mặt bằng giá ảo.

Hiện tượng này xảy ra tại một số địa phương, ảnh hưởng không nhỏ đến thị trường bất động sản và tình hình an ninh trật tự tại địa phương...

Về chế tài hình sự, từ năm 2018 đến nay, theo số liệu thống kê, cơ quan có thẩm quyền đã khởi tố, điều tra, xét xử 16 vụ án liên quan đến tội vi phạm quy định về hoạt động đấu giá tài sản với các hành vi như thông đồng dìm giá, nâng giá, thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng, cố ý làm lộ bí mật công tác, lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Để ngăn chặn tình trạng trên, Bộ Tư pháp đề xuất nhiều biện pháp mạnh tay như luật hóa Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP ngày 06/01/2026 của Chính phủ quy định xử lý khó khăn, vướng mắc trong hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai (Điều 31). Theo đó, tiền đặt trước trong đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở từ 10% đến 50%.

Đồng thời bổ sung quy định cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất ở đối với cá nhân trúng đấu giá nhưng “bỏ cọc” trên cơ sở luật hóa các quy định của Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP (Điều 61).

Theo dự thảo, người tham gia đấu giá, người trúng đấu giá, cá nhân, tổ chức có liên quan có hành vi vi phạm quy của Luật này, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm thì bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

Người trúng đấu giá quyền sử dụng đất đối với trường hợp Nhà nước giao đất, cho thuê đất theo quy định của pháp luật về đất đai, quyền khai thác khoáng sản theo quy định của pháp luật về khoáng sản, địa chất vi phạm nghĩa vụ thanh toán tiền trúng đấu giá dẫn đến quyết định phê duyệt kết quả đấu giá bị hủy, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm thì bị cấm tham gia đấu giá đối với loại tài sản đó trong thời hạn từ 06 tháng đến 05 năm (khoản 3, điều 61 dự thảo).

Cơ quan có thẩm quyền phê duyệt kết quả đấu giá quyền sử dụng đất đối với trường hợp Nhà nước giao đất, cho thuê đất, quyền khai thác khoáng sản là cơ quan có thẩm quyền quyết định cấm tham gia đấu giá quy định tại khoản 3 Điều này.

Tại bản tổng hợp tiếp thu, giải trình, Đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Hải Phòng đề nghị làm rõ cơ quan nào quản lý danh sách người bị cấm tham gia đấu giá? Ai có thẩm quyền kiểm tra điều kiện này trước khi chấp nhận hồ sơ đăng ký? Hiệu lực của lệnh cấm có mang tính toàn quốc hay chỉ trong phạm vi địa phương?.

Đồng thời đề nghị bổ sung việc tích hợp danh sách cấm tham gia đấu giá vào Cổng Đấu giá tài sản quốc gia, tự động ngăn chặn đăng ký khi người bị cấm nộp hồ sơ trực tuyến.