Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước đã mở rộng phạm vi trách nhiệm bồi thường trong lĩnh vực quản lý thuế. Tuy nhiên, có nhiều ý kiến cho rằng cần đánh giá tác động cụ thể để bảo đảm tính khả thi của quy định này...

Chiều 14/7, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Báo cáo tại Phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết dự thảo luật gồm có 2 điều, trong đó sửa đổi 33/78 điều, bãi bỏ 2 điều của Luật hiện hành.

Các nội dung sửa đổi, bổ sung trong dự thảo Luật gồm 6 nhóm nội dung lớn. Trong đó bổ sung theo hướng người bị thiệt hại trong hoạt động tố tụng hình sự có quyền yêu cầu cơ quan quản lý người thi hành công vụ giải quyết yêu cầu bồi thường; hoặc khởi kiện, yêu cầu Tòa án giải quyết bồi thường theo thủ tục tố tụng dân sự; hoặc kết hợp giải quyết yêu cầu bồi thường trong quá trình tố tụng hình sự, tố tụng hành chính tại Tòa án. 

Dự thảo cũng bổ sung quy định miễn trách nhiệm hoàn trả đối với người thực hiện đề xuất về đổi mới sáng tạo theo chủ trương của Đảng trong một số trường hợp cụ thể…

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung luật.

Đặc biệt, về phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong hoạt động quản lý hành chính, khoản 9, Điều 17 của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước được sửa đổi, bổ sung như sau: “Thực hiện các hành vi trái pháp luật trong hoạt động quản lý thuế và các khoản thu khác theo quy định của pháp luật về quản lý thuế”.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, quy định này đã mở rộng phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong lĩnh vực quản lý thuế.

Nhiều ý kiến trong Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị giữ nguyên quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước hiện hành.

Trong quá trình tham gia đóng góp ý kiến đối với dự án luật, Bộ Tài chính cũng đề nghị giữ nguyên quy định này. Việc mở rộng phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong lĩnh vực quản lý thuế cần được đánh giá tác động cụ thể để bảo đảm tính khả thi.

Bên cạnh đó, việc giữ nguyên quy định hiện hành của Luật Quản lý thuế và Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước vẫn bảo đảm sự thống nhất giữa hai luật.

Về miễn trách nhiệm hoàn trả, điểm d, khoản 29, Điều 1 của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung khoản 4a vào sau khoản 4 Điều 65 của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Dự thảo luật bổ sung quy định thủ trưởng cơ quan trực tiếp quản lý người thi hành công vụ gây thiệt hại quyết định miễn hoàn trả khi người thi hành công vụ gây thiệt hại do lỗi vô ý và thuộc trường hợp thực hiện đề xuất về đổi mới, sáng tạo được cơ quan có thẩm quyền cho phép; đồng thời được cấp có thẩm quyền xác định đã thực hiện đúng chủ trương, có động cơ trong sáng, vì lợi ích chung.

Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy các văn bản của Đảng và một số luật đã có quy định về miễn trách nhiệm dân sự, miễn trách nhiệm pháp lý đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan. Tuy nhiên, quy định của dự thảo chưa bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất.

Vì vậy, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, bảo đảm tính thống nhất về căn cứ và phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, từ đó xác định chính xác các trường hợp được miễn trách nhiệm hoàn trả.

Phát biểu kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao cơ quan chủ trì soạn thảo và cơ quan chủ trì thẩm tra đã phối hợp chặt chẽ, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ dự thảo luật. Báo cáo thẩm tra sơ bộ có nội dung toàn diện, thể hiện rõ quan điểm và bảo đảm chất lượng.

Sau khi được tiếp thu, hoàn thiện, hồ sơ dự án luật đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp không thường lệ vào tháng 8/2026.