Doanh nghiệp chung tay thúc đẩy xây dựng cầu nối công nghệ Việt – Nhật trong thập kỷ mới

Chiều ngày 28/4/2025, Diễn đàn Việt Nam – Nhật Bản về hợp tác công nghệ cao, chuyển đổi xanh và bán dẫn đã diễn ra trang trọng dưới sự chủ trì của Thủ tướng Việt Nam Phạm Minh Chính và Thủ tướng Nhật Bản Ishiba Shigeru…

Diễn đàn quy tụ hơn 250 đại biểu là lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương cùng đại diện các tập đoàn công nghệ, viện nghiên cứu, trường đại học và chuyên gia hàng đầu hai nước, thể hiện quyết tâm chung trong việc đưa quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Nhật Bản bước vào một giai đoạn mới, sâu rộng và thực chất hơn.

Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng, là minh chứng sinh động cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Nhật Bản đang bước vào giai đoạn phát triển mới với sự tin cậy chiến lược, tầm nhìn dài hạn, nghĩ sâu làm lớn và những động lực hợp tác mới.

Đây còn là không gian kết nối giữa tầm nhìn quốc gia và hành động doanh nghiệp, giữa định hướng chiến lược và giải pháp thực tiễn. Người đứng đầu Chính phủ Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với rất nhiều thách thức như hiện nay, những lĩnh vực như công nghiệp bán dẫn, công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, năng lượng sạch và kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế sáng tạo là chìa khóa cho phát triển nhanh và bền vững.

Thủ tướng Ishiba khẳng định việc nâng cao trình độ ngành công nghiệp công nghệ cao của Việt Nam, tăng cường khả năng chống chịu trước những cú sốc bên ngoài sẽ mang lại lợi ích cho cả hai nước. Chính phủ Nhật Bản cùng khu vực tư nhân cam kết thúc đẩy công cuộc này thông qua sự phối hợp chặt chẽ giữa khu vực công và tư nhân, bao gồm cả đào tạo nguồn nhân lực và phi carbon hóa.

Tại diễn đàn, Chủ tịch Tập đoàn Công nghệ CMC, ông Nguyễn Trung Chính, khẳng định cam kết mạnh mẽ của CMC trong việc trở thành "cây cầu kết nối" giữa Việt Nam và Nhật Bản trong các lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI). 

Trong hành trình toàn cầu hóa, Nhật Bản luôn là thị trường chiến lược của CMC. Hiện tập đoàn đã xây dựng ba văn phòng tại Yokohama, Osaka và Tokyo. Đặc biệt, ngày 18/9/2024, nhân dịp khai trương văn phòng tại Tokyo, CMC đã công bố chiến lược "Enable Your AI-X", nhằm cùng các đối tác Nhật Bản khai thác tiềm năng chuyển đổi số và AI.

CMC đặt mục tiêu đến năm 2028 sẽ đạt 5.000 nhân sự, trong đó có 1.000 nhân sự làm việc trực tiếp tại Nhật Bản. Doanh thu từ thị trường Nhật dự kiến đạt 200–250 triệu USD, chiếm khoảng 50% tổng doanh thu quốc tế của tập đoàn. Cùng với đó, CMC dự kiến đầu tư 100 triệu USD xây dựng các trung tâm dữ liệu mini tại Nhật Bản nhằm phục vụ nhu cầu chuyển đổi số và chuyển đổi AI. 

Ông Nguyễn Trung Chính cho biết, CMC đã ký kết hợp tác với Trung tâm nghiên cứu VDEC thuộc Đại học Tokyo, hướng tới phát triển các ứng dụng AI, bán dẫn và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực công nghệ cao tại Việt Nam. 

Ông Nguyễn Trung Chính cũng bày tỏ mong muốn Nhật Bản tiếp tục hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực kỹ năng cao cho Việt Nam, chuyển giao công nghệ cao và đồng hành cùng Việt Nam trong tiến trình chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, cụ thể hóa tầm nhìn chung về một kỷ nguyên phát triển bền vững.

Tại Diễn đàn, các tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam và Nhật Bản cũng đã trao các biên bản ghi nhớ hợp tác nhằm thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực đổi mới sáng tạo, công nghiệp chiến lược, công nghệ cao, chuyển đổi xanh và bán dẫn. 

Tại diễn đàn, Tokuyama, công ty thuộc top đầu thế giới về silicon tinh thể dùng trong chất bán dẫn cho biết đang chuẩn bị triển khai một cơ sở sản xuất tại Việt Nam. Cụ thể, Tokuyama quyết định xây nhà máy silicon đa tinh thể ở Bà Rịa - Vũng Tàu. 

Bên cạnh đó, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (Bộ Tài chính) sẽ cùng Đại học Hiroshima hợp tác trong việc phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn và chuyển giao công nghệ Nhật Bản - Việt Nam trong các ngành công nghệ chiến lược.

Trong lĩnh vực hợp tác phi carbon và năng lượng giữa Nhật Bản và Việt Nam, nhiều dự án đang được triển khai tích cực như điện gió ngoài khơi, phát triển mạng lưới truyền tải điện và điện sinh khối. Nhật Bản cũng sẽ nỗ lực thực hiện các dự án này và cùng với Việt Nam - đối tác trong khuôn khổ Cộng đồng không phát thải châu Á (AZEC) - dẫn dắt quá trình chuyển dịch năng lượng tại khu vực châu Á.

Diễn đàn đã khép lại với sự thống nhất cao về phương hướng hợp tác giữa hai nước, mở ra những cơ hội hợp tác chiến lược mới, không chỉ trong công nghiệp truyền thống mà còn trong những lĩnh vực tương lai như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng tái tạo và chuyển đổi xanh. 

Tính đến tháng 3/2025, Nhật Bản hiện có hơn 5.500 dự án còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn gần 78,6 tỷ USD, chủ yếu tập trung vào công nghiệp sản xuất, chế biến, năng lượng, công nghệ cao. Trong quý I/2025, vốn đầu tư từ Nhật tăng trên 20%, là tín hiệu tích cực cho giai đoạn hợp tác mới.