Dự án bauxite “có thể sẽ không cần chuyên gia nước ngoài”

Việt Nam có thể làm chủ công nghệ của nhà máy bauxite nhôm Lâm Đồng và nhà máy alumin Nhân Cơ, Đắc Nông trong một tương lai không xa.

Đó là khẳng định của Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải với báo giới khi trao đổi về năng lực vận hành hai nhà máy trên của đội ngũ cán bộ, kỹ sư, công nhân Việt Nam.

Phó thủ tướng nói, sau một thời gian hoạt động, tổ hợp bauxite nhôm Lâm Đồng, khả năng làm chủ công nghệ của đội ngũ cán bộ công nhân là khá tốt. Chúng ta hoàn toàn có thể vận hành và không phải thuê chuyên gia nước ngoài bởi chủ đầu tư làm tốt công tác đào tạo. Đối với dự án alumine Nhân Cơ cũng sẽ tiếp thu và vận hành tương tự.

Về việc khả năng tự chủ sản xuất, thay thế thiết bị, Phó thủ tướng khẳng định đó không phải là vấn đề quá lớn, vì công nghệ của hai dự án là loại công nghệ khá phổ biến trên thế giới, không phải đặc thù.

Vấn đề là quản trị thiết bị phải an toàn và tính toán dự phòng các thiết bị thay thế, có thể là chế tạo trong nước hoặc tìm kiếm ở thị trường nước ngoài. 

Theo Phó thủ tướng, các phần mềm mã nguồn của nhà máy trong hợp đồng đã được chuyển giao, các cán bộ của chúng ta trong lĩnh vực công nghệ thông tin cũng đã từng bước làm chủ.

Dự án tổ hợp bauxite nhôm Lâm Đồng được bàn giao ngày 1/10/2013. Theo Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), năm 2013, tổ hợp này đã sản xuất được 214.000 tấn alumine, xuất khẩu được 160.340 tấn.

Trong 5 tháng đầu năm 2014, nhà máy đã sản xuất được 178.000 tấn alumin, xuất khẩu 184.000 tấn; dự kiến cả năm 2014, nhà máy sẽ sản xuất 540.000 tấn.

Hiện nay, Việt Nam mỗi năm nhập khẩu 3 triệu tấn nhôm, nếu đưa nhôm vào sản xuất sẽ đáp ứng một phần nhu cầu nhập khẩu hiện nay và  sẽ phát huy được hiệu quả toàn chuỗi, Phó thủ tướng đánh giá.

TKV lý giải rằng, các dự án bauxite, alumin có hiệu quả chưa cao là do thị trường đang đi xuống, mặc dù những tháng gần đây kinh tế có dấu hiệu phục hồi, nhưng chưa bảo đảm bằng mức dự báo những năm tới. 

Còn theo một báo cáo giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội mới đây, cơ quan này cho rằng, hiệu quả kinh tế hai dự án bauxite Tân Rai và Nhân Cơ không cao, nhiều rủi ro tiềm ẩn.

Chính vì vậy, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đề nghị các cơ quan chức năng tiếp tục quan tâm đánh giá hiệu quả kinh tế lâu dài của dự án bauxite, gắn với quốc phòng - an ninh.

"Nên đánh giá đậm nét hơn về lao động nước ngoài, nếu họ làm đúng pháp luật thì nên khuyến khích và bảo vệ họ. Đồng thời, cũng nên cảnh báo để cảnh giác tình hình xấu ở nơi khác có thể lan tỏa đến đây", Phó chủ tịch Quốc hội lưu lý.