Trong những ngày gần đây, nhiều nhà hoạch định chính sách tiền tệ của ngân hàng trung ương lớn nhất thế giới đã đề cập đến những bấp bênh xung quanh kế hoạch áp thuế quan...

Các quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vốn hạn chế hết sức có thể việc bình luận về chính sách tài khóa. Tuy nhiên, mối đe dọa từ cuộc chiến thuế quan mới do Tổng thống Donald Trump khởi xướng đang buộc họ phải lên tiếng - theo hãng tin CNBC.

Trong những ngày gần đây, nhiều nhà hoạch định chính sách tiền tệ của ngân hàng trung ương lớn nhất thế giới đã đề cập đến những bấp bênh xung quanh kế hoạch áp thuế quan lên toàn bộ hàng hóa từ Canada, Mexico và Trung Quốc nhập khẩu vào Mỹ - thậm chí có thể cả hàng hóa từ Liên minh châu Âu (EU). Không chỉ có vậy, các quan chức này còn nói về ảnh hưởng tiềm ẩn của kế hoạch thuế quan đó với lạm phát ở Mỹ.

Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy thuế quan sẽ dẫn tới áp lực lạm phát kéo dài ở Mỹ, Fed sẽ phải giữ lãi suất cao hơn lâu hơn. Sau khi khởi động chu kỳ nới lỏng vào năm ngoái và có 3 lần giảm lãi suất liên tiếp, Fed đã tạm dừng việc giảm lãi suất trong cuộc họp vào cuối tháng 1 vừa qua.

Phát biểu tại một sự kiện của ngành ô tô ở thành phố Detroit ngày 5/2, Chủ tịch Fed chi nhánh Chicago - ông Austan Goolsbee - nói tới một số mối đe dọa đối với chuỗi cung ứng, trong đó bao gồm “thuế quan cao và rủi ro xuất hiện một cuộc chiến tranh thương mại leo thang”.

“Nếu chúng tôi nhận thấy lạm phát tăng trở lại hoặc tiến trình giảm lạm phát chững lại trong năm 2025, Fed sẽ khó xác định được lạm phát đó đến từ tình trạng tăng trưởng quá nóng của nền kinh tế hay đến từ thuế quan. Sự khác biệt này lại chính là yếu tố quyết định cho việc Fed có cần phải hành động hay không và nếu có thì hành động vào thời điểm nào”, ông Goolsbee nói.

Hôm 29/1, Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC) - bộ phận ra quyết sách trong Fed mà ông Goolsbee là một thành viên có quyền bầu - bỏ phiếu nhất trí giữ lãi suất tham chiếu ở mức 4,25-4,5% để có thời gian đánh giá các điều kiện kinh tế đang chuyển động.

Quyết định lãi suất này được đưa ra trong bối cảnh cuộc đối đầu giữa ông Trump với các đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ. Ông chủ Nhà Trắng đã hoãn 1 tháng việc áp thuế quan 25% lên Canada và Mexico, nhưng đã áp thuế quan mới 10% lên Trung Quốc và Bắc Kinh đáp trả bằng cách áp thuế quan lên nhiều hàng hóa Mỹ.

Nói chung, giới chuyên gia kinh tế tin rằng thuế quan chỉ có ảnh hưởng một lần đến giá cả và chỉ tác động đến những hàng hóa cụ thể bị đánh thuế, thay vì trở thành động lực căn bản và sâu rộng của lạm phát. Nhưng lần này, ông Trump đang tạo ra một mạng lưới thuế quan rộng, hoàn toàn có khả năng dẫn tới sự bám rễ sâu của lạm phát tới mức khiến Fed lo ngại.

Trong một cuộc trả lời phỏng vấn hãng tin CNBC ngày 3/2, Chủ tịch Fed chi nhánh Boston - bà Susan Collins, cũng là một thành viên FOMC - cho biết bà cùng các cộng sự đang nghiên cứu ảnh hưởng tiềm tàng của thuế quan và nhấn mạnh bản chất khác thường của thuế quan trên diện rộng mà ông Trump đề xuất.

“Chúng tôi hầu như không có kinh nghiệm gì về mức thuế quan cao và được áp trên diện rộng như vậy. Có nhiều phương diện khác nhau, và có cả những hiệu ứng thứ cấp nữa. Tất cả khiến cho việc đánh giá ảnh hưởng là rất khó. Chúng tôi không biết chắc được khung thời gian của sự gia tăng giá cả gây ra bởi việc áp thuế quan đó”, bà Collins phát biểu.

Nếu thuế quan không tồn tại lâu, “có thể kỳ vọng rằng Fed sẽ bỏ qua vấn đề”, vị Chủ tịch chi nhánh Fed nói. “Dĩ nhiên, có nhiều yếu tố khác phải tính đến, nhưng các xu hướng lạm phát cốt lõi trong nền kinh tế sẽ có ảnh hưởng mang tính quyết định đến đường đi của lãi suất trong tương lai”.

Các quan chức Fed khác, như Chủ tịch Fed chi nhánh Philadelphia Patrick Harker hay Chủ tịch Fed chi nhánh Atlanta Raphael Bostic, cũng nói họ lo ngại về hiệu ứng lạm phát tiềm ẩn của thuế quan và sẽ theo dõi ảnh hưởng dài hạn hơn của thuế quan đến lạm phát.

Về phần mình, Chủ tịch Fed Jerome Powell đã né tránh nhiều câu hỏi về thuế quan mà các nhà báo đặt ra cho ông tại họp báo sau cuộc họp của Fed vào tuần trước. Ông nói rằng còn quá sớm để đánh giá về tác động của chính sách tài khoá.

“Chúng tôi không biết điều gì sẽ xảy ra với thuế quan, với người nhập cư, với chính sách tài khóa và với các quy chế giám sát. Chúng tôi sẽ phải đợi cho tới khi những chính sách đó trở nên cụ thể mới có thể bắt đầu đánh giá chuẩn xác về ảnh hưởng tiềm ẩn đối với nền kinh tế”, ông Powell nói.