Trong 8 tháng đầu năm, lực lượng hải quan phát hiện, xử lý 15.273 vụ vi phạm với trị giá hàng hóa ước tính 15.371 tỷ đồng, thu 899,7 tỷ đồng cho ngân sách. Đáng chú ý, các vụ việc có dấu hiệu hình sự có xu hướng gia tăng, nhất là trên tuyến đường biển và đường hàng không…

Theo số liệu của Cục Hải quan, trong thời gian từ ngày 15/7 đến 14/8/2026, lực lượng Hải quan đã xử lý 1.860 vụ vi phạm với tổng trị giá hàng hóa vi phạm ước khoảng 3.391 tỷ đồng. So với tháng trước, số vụ được phát hiện giảm 135 vụ.

Tuy nhiên, nếu so với cùng kỳ năm 2025, con số này vẫn tăng 299 vụ. Diễn biến trên cho thấy áp lực kiểm soát đối với hoạt động xuất nhập khẩu, đặc biệt tại những tuyến vận chuyển quốc tế, vẫn ở mức cao. Trong đó, Cơ quan Hải quan đã khởi tố 6 vụ và chuyển cơ quan có thẩm quyền kiến nghị khởi tố 17 vụ.

Cục Hải quan đánh giá tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới tiếp tục tiềm ẩn nhiều phức tạp. Đáng chú ý, các vụ việc có dấu hiệu hình sự đang có chiều hướng gia tăng, tập trung nhiều hơn tại tuyến đường biển và đường hàng không.

Một trong những vụ việc đáng chú ý được phát hiện trong kỳ là lô hàng 16.000 hộp dầu nhớt mang nhãn hiệu MOTUL nhập khẩu từ Trung Quốc, được đưa vào kho ngoại quan tại cảng Cát Lái, TP.Hồ Chí Minh.

Qua kiểm tra thực tế ngày 10/8, lực lượng Hải quan phối hợp với Công an Thành phố Hồ Chí Minh phát hiện toàn bộ lô hàng có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu MOTUL.

Kết quả xác minh sau đó của đơn vị đại diện chủ sở hữu quyền tại Việt Nam khẳng định số dầu nhớt này là hàng giả mạo nhãn hiệu đang được bảo hộ. Theo khai báo, trị giá lô hàng khoảng 500 triệu đồng, trong khi giá trị ước tính theo giá bán trên thị trường khoảng 2 tỷ đồng

Không chỉ hàng giả, hoạt động kiểm soát tại các cửa khẩu còn phát hiện những đường dây vận chuyển trái phép động vật hoang dã với khối lượng lớn. Tại cảng Quy Nhơn, ba container được khai báo là gỗ xẻ, vận chuyển từ châu Phi về Việt Nam, đã bị lực lượng chức năng kiểm tra sau khi cập cảng

Kết quả khám xét trong các ngày từ 6 đến 8/8 cho thấy bên trong các container có 1.193 kg ngà voi cùng 79,3 kg xương động vật. Giám định xác định ngà voi và các mẫu xương thu giữ thuộc những loài nằm trong danh mục được bảo vệ theo Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp.

“Đây là một trong những vụ có lượng tang vật đặc biệt lớn được phát hiện tại khu vực miền Trung trong những năm gần đây, đồng thời là vụ việc quy mô lớn đầu tiên được phát hiện tại khu vực cảng Quy Nhơn”, Cục Hải quan nhấn mạnh.

Bên cạnh việc phát hiện và xử lý trực tiếp tại cửa khẩu, hiệu quả chống gian lận còn được thể hiện qua công tác quản lý sau thông quan.

Trong kỳ, cơ quan Hải quan tiếp tục lựa chọn các lĩnh vực có nguy cơ cao để kiểm tra, trong đó tập trung vào xuất xứ hàng hóa, sở hữu trí tuệ, mã số hàng hóa, trị giá tính thuế và chính sách quản lý mặt hàng.

Tính từ ngày 15/12/2025 đến ngày 14/8/2026, hoạt động kiểm tra sau thông quan đã được mở rộng với 1.109 quyết định được ban hành và 875 cuộc kiểm tra hoàn tất. Tổng số tiền thuế ấn định và tiền xử phạt lên tới 4.781,8 tỷ đồng, tương đương 120% chỉ tiêu của cả năm 2026. Số tiền thực thu đạt 3.470,59 tỷ đồng, tương đương 87% mục tiêu 4.000 tỷ đồng được giao.

Cùng với hậu kiểm, cơ chế phân luồng và quản lý rủi ro tiếp tục được sử dụng để tập trung nguồn lực vào những lô hàng có dấu hiệu bất thường. Trong hơn 2,1 triệu tờ khai được phân luồng trong kỳ, tỷ lệ luồng Xanh chiếm 71,51%, luồng Vàng 26,39% và luồng Đỏ 2,1%.

Từ hệ thống quản lý rủi ro, 952 tờ khai có dấu hiệu vi phạm đã được nhận diện và chuyển sang kiểm tra. Cách thức này cho phép cơ quan Hải quan duy trì tốc độ xử lý đối với phần lớn hàng hóa, đồng thời tăng mức độ kiểm soát đối với những trường hợp có nguy cơ cao.

Trong lĩnh vực phòng, chống ma túy, từ ngày 15/7 đến 14/8, ngành Hải quan phối hợp với các lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ 16 vụ với 22 đối tượng, thu giữ 14,11 kg ma túy các loại. Trong đó, cơ quan Hải quan chủ trì 7 vụ.

Lũy kế từ ngày 15/12/2025 đến 14/8/2026, ngành Hải quan chủ trì, phối hợp với các lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ 129 vụ với 274 đối tượng. Trong đó, cơ quan Hải quan chủ trì 44 vụ, thu giữ 785,25kg ma túy các loại.