Bởi có thể chế biến theo nhiều cách khác nhau và mang hương vị ngon tuyệt, loại cá này chiếm một vị trí đặc biệt trong đời sống của người Nhật.

Người Nhật đã bắt cá Ayu nhiều thế kỷ qua. Tập thơ cổ nhất ở Nhật - Manyoshu, đã có từ thế kỷ thứ 8, gồm nhiều bài thơ nhắc tới việc câu cá Ayu. Theo một số tư liệu khác từ 1.000 năm trước, cá Ayu là món ăn quý dâng lên hoàng tộc.Cá Ayu bắt đầu xuất hiện ồ ạt vào khoảng cuối tháng 6 đổ đi, và đến tháng 9 thì bắt đầu thời kì sinh sản của cá. Nếu bạn ăn cá Ayu vào khoảng thời gian này, ngoài lớp thịt cá chắc nịch và thơm ngọt, bạn còn được "khuyến mãi" vô số trứng cá bùi bùi thơm thơm nằm bên trong. Cá Ayu (hay còn được gọi là Cá thơm, Cá đắng…), thường bị cấm câu bắt ở Nhật, chỉ trừ cao điểm mùa hè với lý do để bảo tồn sự đa dạng của loài.Nơi nổi tiếng nhất về cá Ayu ở Nhật Bản là Kyoto. Nhưng mùa cá Ayu mỗi năm lại bắt đầu vào một ngày khác nhau, ở những vùng khác nhau tại Nhật, tùy thuộc vào lượng cá sản sinh. Thậm chí có nơi, mùa cá kéo dài tới cuối tháng 12, tùy vào dòng chảy của sông, suối. Ayu chỉ sống trong vòng một năm rồi chết đi, nơi tìm thấy chúng nhiều nhất là những sông, suối có dòng chảy mạnh.

Cá Ayu có thể làm sashimi, sushi nhưng cách chế biến được ưa chuộng nhất vẫn là xiên que, nướng trên than hồng và rắc chút muối. Khi ăn chúng, bạn sẽ thấy lớp thịt cá chắc nịch và thơm ngọt, và có vô số trứng cá bùi, thơm nằm bên trong. Món cá nướng này rất hợp khi ăn kèm rau salad và bia lạnh.

Ayu là một trong những loại cá nước ngọt đắt tiền và được ưa chuộng số một tại Nhật Bản. Tuy vậy, cách thức chế biến món cá này lại vô cùng giản dị, chủ yếu chỉ đem nướng muối. Tuyệt nhất là khi bạn đặt chân tới vùng thượng nguồn trong lành và hoang vắng của vùng núi rừng Nhật Bản, trải qua một buổi câu cá bên suối thật thú vị, rồi ngay lập tức xiên que, đem nướng những chú cá còn tươi roi rói ấy trên ngọn lửa hồng từ củi đá ven đường. Vị tinh khiết, thơm ngọt không pha lẫn tạp chất của thịt cá Ayu kết hợp cùng chút muối mằn mặn, cùng hương củi thanh thanh đã tạo nên một bữa tối "dã chiến" có một không hai.

Tuy nhiên, trong đời sống công nghiệp hối hả và bận rộn ở Nhật Bản, không phải ai cũng có điều kiện để làm một chuyến du lịch câu cá đúng kiểu. Ayu mau chóng bước chân vào các quán ăn, nhà hàng, và vẫn giữ nguyên cách thức nướng giòn cùng muối tinh. Người Nhật thường thưởng thức cá Ayu nguyên con. Phần đầu và ruột cá có vị hơi đắng đặc trưng, thịt mềm và ngọt. Người ta thường ăn cá cùng củ cải mài trộn xì dầu Nhật, chút gừng muối, tiêu, ớt và vắt thêm chút chanh để tăng thêm độ thơm, ngon của cá. Dù với kiểu chế biến nào đi chăng nữa, Ayu luôn giữ được lớp vỏ vàng ươm giòn rụm kết hợp cùng vị thơm ngọt đặc trưng, hấp dẫn người ăn từ thị giác đến vị giác.