Phát biểu của Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết tại Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII

Trong không khí trang trọng của Lễ trao Giải thưởng Sách quốc gia lần thứ 8, tôi rất vui mừng được gặp gỡ đông đảo các đồng chí, các quý vị đại biểu, những người đã và đang tâm huyết cống hiến cho sự nghiệp sáng tạo tri thức, lan tỏa văn hóa đọc và phát triển nền xuất bản nước nhà.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, tôi thân ái gửi tới các tác giả, dịch giả, nhà nghiên cứu, đội ngũ biên tập viên, cán bộ xuất bản, phát hành sách trong cả nước lời chúc mừng nồng nhiệt, lời thăm hỏi thân tình và sự tri ân sâu sắc.

Trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, văn hóa, tri thức và sách luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của đất nước. Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội; tri thức là nguồn lực phát triển và sách là nơi kết tinh trí tuệ, lưu giữ, truyền bá, bồi đắp những giá trị tốt đẹp của dân tộc và nhân loại qua các thế hệ. Mỗi cuốn sách có giá trị không chỉ góp phần nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân cách, phát triển con người Việt Nam toàn diện, mà còn là cầu nối quá khứ với hiện tại, kết nối dân tộc với thế giới, làm giàu đời sống tinh thần xã hội, hun đúc khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Đảng và Nhà nước ta luôn đặc biệt quan tâm đến sự nghiệp phát triển văn hóa, tri thức và xuất bản. Nhiều chủ trương, nghị quyết lớn của Đảng đã khẳng định nhất quán vai trò của văn hóa trong phát triển bền vững đất nước; nhấn mạnh yêu cầu xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; lấy con người làm trung tâm, coi tri thức, sáng tạo và khơi dậy khát vọng cống hiến là động lực quan trọng cho sự phát triển nhanh và bền vững.

Giải thưởng Sách quốc gia ngày càng khẳng định vị thế là giải thưởng cao quý của Nhà nước trong lĩnh vực xuất bản; có ý nghĩa thiết thực trong việc tôn vinh các tác phẩm có giá trị về tư tưởng, học thuật, văn hóa, khoa học và nghệ thuật; động viên, khích lệ đội ngũ tác giả, dịch giả, nhà nghiên cứu, nhà xuất bản và những người làm sách tiếp tục lao động sáng tạo, cống hiến vì sự phát triển của đất nước.

Qua các lần tổ chức, Giải thưởng đã trở thành một dấu ấn có ý nghĩa trong đời sống văn hóa tinh thần của xã hội. Những tác phẩm được vinh danh hôm nay không chỉ là thành quả của lao động trí tuệ nghiêm túc, bền bỉ và trách nhiệm, mà còn phản ánh sức sống của nền học thuật, của đời sống văn hóa, của khát vọng cống hiến và tinh thần phụng sự Tổ quốc.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, tôi nhiệt liệt biểu dương, ghi nhận và cảm ơn những đóng góp thầm lặng nhưng rất to lớn của đội ngũ những người làm công tác xuất bản trong cả nước; những người bền bỉ chắt lọc tri thức, gìn giữ những giá trị lịch sử, văn hóa, tinh thần của dân tộc; đồng thời góp phần đưa tinh hoa tri thức nhân loại đến với bạn đọc Việt Nam.

Thế giới đang bước vào thời kỳ phát triển mới với kinh tế tri thức, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và sự cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ về nguồn lực con người, về tri thức và sức mạnh mềm văn hóa. Trong bối cảnh đó, vai trò của sách, của hoạt động xuất bản và của văn hóa đọc càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Để ngành xuất bản nói chung và Giải thưởng Sách quốc gia nói riêng tiếp tục phát huy vai trò, ý nghĩa và giá trị trong giai đoạn mới, tôi đề nghị các cơ quan quản lý, các nhà xuất bản, đội ngũ tác giả, dịch giả và những người làm sách quan tâm thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm sau:

1. Tiếp tục nâng cao chất lượng tư tưởng, học thuật và giá trị văn hóa của mỗi tác phẩm. Mỗi cuốn sách phải thực sự là sản phẩm kết tinh của trí tuệ, trách nhiệm xã hội và bản lĩnh văn hóa; góp phần lan tỏa tri thức, bồi dưỡng tâm hồn, định hướng giá trị, khơi dậy lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, ý chí tự cường và khát vọng phát triển đất nước.

2. Đẩy mạnh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong hoạt động xuất bản. Chủ động phát triển xuất bản điện tử, sách nói, thư viện số, các nền tảng đọc hiện đại; ứng dụng mạnh mẽ công nghệ mới trong biên tập, quản lý, phát hành và quảng bá sách; từng bước xây dựng hệ sinh thái xuất bản hiện đại, chuyên nghiệp, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của bạn đọc trong thời đại số.

3. Phát triển mạnh mẽ văn hóa đọc trong toàn xã hội. Đây phải được xác định là mục tiêu cốt lõi, nền tảng lâu dài cho phát triển tri thức và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Cần mở rộng không gian đọc trong gia đình, nhà trường, cộng đồng, cơ quan, đơn vị; đặc biệt quan tâm bồi dưỡng thói quen đọc sách trong thế hệ trẻ, để đọc sách thực sự trở thành nhu cầu tự thân, nếp sống đẹp và nguồn cảm hứng học tập suốt đời.

4. Tăng cường hợp tác quốc tế về xuất bản và dịch thuật. Xuất bản cần trở thành một kênh quan trọng để quảng bá hình ảnh đất nước, con người, lịch sử, văn hóa Việt Nam ra thế giới; đồng thời tiếp thu có chọn lọc tinh hoa tri thức nhân loại, góp phần nâng cao dân trí, mở rộng tầm nhìn và làm giàu đời sống học thuật trong nước.

5. Tiếp tục nâng tầm Giải thưởng Sách quốc gia. Xây dựng Giải thưởng trở thành một thiết chế văn hóa có uy tín cao, có sức lan tỏa rộng, có khả năng định hướng giá trị, phát hiện, tôn vinh và quảng bá ngày càng nhiều hơn những tác phẩm thật sự xuất sắc; sau giải thưởng, các cuốn sách hay tiếp tục đến được với đông đảo bạn đọc, đi vào đời sống xã hội, phát huy hiệu quả lâu dài.

Với truyền thống hiếu học, trọng tri thức và khát vọng vươn lên của dân tộc Việt Nam, tôi tin tưởng rằng ngành xuất bản nước ta sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn nữa; văn hóa đọc sẽ ngày càng được lan tỏa sâu rộng; Giải thưởng Sách quốc gia sẽ ngày càng khẳng định uy tín, chất lượng và giá trị, trở thành biểu tượng đẹp của trí tuệ, sáng tạo và cống hiến vì sự phát triển văn hóa, con người và đất nước Việt Nam.

Nhân dịp này, tôi nhiệt liệt chúc mừng các tác giả, dịch giả, nhà nghiên cứu, nhà xuất bản và những người làm sách có tác phẩm được vinh danh hôm nay. Chúc ngành xuất bản Việt Nam tiếp tục đổi mới, phát triển mạnh mẽ. Chúc Giải thưởng Sách quốc gia ngày càng lan tỏa sâu rộng, có nhiều đóng góp thiết thực hơn nữa cho sự nghiệp phát triển văn hóa, tri thức và con người Việt Nam.