Nhu cầu AI giúp Samsung và SK Hynix lập kỷ lục lợi nhuận và ký loạt hợp đồng cung ứng dài hạn, nhưng nhà đầu tư vẫn lo ngại ngành chip nhớ có thể bước vào một chu kỳ dư cung mới...

Tuần qua chứng kiến Samsung Electronics và SK Hynix, hai ông lớn của ngành chip nhớ toàn cầu, đồng loạt báo cáo lợi nhuận kỷ lục. Tuy nhiên, làn sóng bán tháo cổ phiếu của hai công ty chỉ dừng lại sau vài ngày, cho thấy nỗi lo về nguy cơ hình thành bong bóng AI vẫn bao trùm thị trường.

LỢI NHUẬN CAO CHƯA TỪNG THẤY

Trong quý 2, Samsung Electronics và SK Hynix, hai doanh nghiệp chiếm khoảng 80% doanh thu toàn ngành chip nhớ, đạt tổng lợi nhuận hoạt động 150 nghìn tỷ won, tương đương 104 tỷ USD. Thành tích này gần như hoàn toàn được thúc đẩy bởi nhu cầu chip nhớ tiên tiến và thiết bị lưu trữ phục vụ AI.

Riêng lợi nhuận cả năm của SK Hynix được dự báo vượt tổng số tiền công ty kiếm được trong 27 năm trước đó cộng lại.

Theo lãnh đạo Samsung và SK Hynix, nhu cầu chip nhớ tăng mạnh đến mức khách hàng đang cạnh tranh để ký hợp đồng cung ứng kéo dài nhiều năm với công ty. Biên lợi nhuận của hai công ty thậm chí đã vượt TSMC, nhà sản xuất chip tiên tiến hàng đầu thế giới.

Tuy nhiên, những tín hiệu tích cực này ban đầu vẫn chưa đủ xoa dịu lo ngại của thị trường. Trong ba phiên giao dịch trước khi phục hồi vào thứ Sáu (31/7), cổ phiếu SK Hynix giảm gần 30%, còn Samsung mất khoảng 19%. Việc nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính ở mức cao càng khuếch đại làn sóng bán tháo.

Hai cổ phiếu phục hồi mạnh trong phiên thứ Sáu và lấy lại phần lớn mức giảm trước đó. Tuy nhiên, thị giá của Samsung và SK Hynix vẫn thấp hơn hơn 30% so với các mức đỉnh thiết lập trong tháng 6.

Mối quan tâm lớn nhất của nhà đầu tư không còn nằm ở lợi nhuận quý vừa qua, mà là liệu tốc độ đầu tư vào hạ tầng AI có thể kéo dài hay không. Trong bối cảnh tổng các kế hoạch chi tiêu vốn phục vụ làn sóng AI đang tiến gần 1 nghìn tỷ USD, trong khi nợ của các tập đoàn công nghệ tiếp tục tăng, nhà đầu tư lo ngại tốc độ đầu tư hiện nay khó duy trì.

Ký ức về những chu kỳ bùng nổ rồi suy thoái từng nhiều lần xảy ra trong ngành chip nhớ càng gây áp lực lên cổ phiếu Samsung và SK Hynix. Cạnh tranh gia tăng từ các nhà sản xuất chip Trung Quốc cũng khiến thị trường thêm lo ngại.

Tâm lý thị trường chỉ đảo chiều sau khi kết quả kinh doanh của Amazon phần nào xoa dịu lo ngại về hiệu quả của làn sóng đầu tư vào AI. Tập đoàn Mỹ cho biết tăng trưởng doanh thu mảng điện toán đám mây đã tăng quý thứ 5 liên tiếp. Nhà đầu tư coi đây là dấu hiệu cho thấy khoản chi khổng lồ cho hạ tầng AI đang bắt đầu mang lại kết quả.

Trong phiên thứ Sáu tại Seoul, cổ phiếu SK Hynix có lúc tăng tới 30%, còn Samsung Electronics tăng 26%.

“Kết quả kinh doanh của Samsung đã vượt dự báo, nhưng tâm lý hoài nghi có thể vẫn kéo dài. Nhà đầu tư không chỉ nhìn vào tình trạng thiếu hụt nguồn cung hiện nay, mà còn đặt câu hỏi liệu việc các nhà sản xuất ồ ạt mở rộng công suất có dẫn đến một chu kỳ dư cung mới trong tương lai hay không”, ông Josh Gilbert, trưởng bộ phận phân tích khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Trung Đông tại eToro, nhận định với hãng tin Bloomberg.

Tuy nhiên, lãnh đạo Samsung, SK Hynix và đối thủ Mỹ Micron Technology không đồng tình với những lo ngại trên. Theo họ, kết quả kinh doanh thực tế đã chứng minh nhu cầu của thị trường vẫn rất lớn.

Theo các công ty, tình trạng thiếu chip nhớ vốn đã nghiêm trọng có thể trở nên trầm trọng hơn trong năm tới, do năng lực sản xuất khó tăng đáng kể trong ngắn hạn. Các hợp đồng cung ứng dài hạn được kỳ vọng sẽ giúp ngành giảm bớt những đợt suy giảm thường xảy ra theo chu kỳ.

Samsung dự báo tình trạng thiếu chip nhớ sẽ kéo dài đến năm 2028, trong khi lãnh đạo SK Hynix cho rằng nguồn cung có thể tiếp tục khan hiếm sau năm 2030.

Sức nóng của thị trường thể hiện qua việc khách hàng cạnh tranh quyết liệt để bảo đảm nguồn cung chip nhớ trong tương lai. Trước nhu cầu tăng vọt, SK Hynix dự kiến chi ít nhất 45 nghìn tỷ won, tương đương 31 tỷ USD, cho đầu tư trong năm nay, tăng 50% so với năm trước. Đầu tư của Samsung Electronics cũng có thể vượt mức 52,7 nghìn tỷ won của năm ngoái.

Ông Aadil Ebrahim, Giám đốc bộ phận cổ phiếu tại Klay Group, nhận định đà tăng của giá chip nhớ rồi cũng sẽ chậm lại. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng cho thấy nguồn cung đang vượt quá nhu cầu.

“Một số tập đoàn công nghệ vận hành các trung tâm dữ liệu siêu quy mô có thể điều chỉnh một phần kế hoạch đầu tư, nhưng họ sẽ không cắt giảm đầu tư vào năng lực tính toán”, ông Ebrahim nhận định.

Ông Ebrahim dẫn chứng trường hợp Meta Platforms, doanh nghiệp vừa nâng mức đầu tư tối thiểu trong năm nay lên 130 tỷ USD. Ông thừa nhận sự trỗi dậy của các nhà sản xuất chip Trung Quốc là một mối lo đáng chú ý. Tuy nhiên, sản xuất chip DRAM tiên tiến, đặc biệt là bộ nhớ băng thông cao (HBM), với quy mô lớn vẫn là thách thức rất khó, tạo ra rào cản đáng kể đối với các đối thủ muốn gia nhập thị trường.

NHỮNG HỢP ĐỒNG DÀI HẠN

Một số khách hàng đã ký với Samsung hợp đồng mua chip nhớ kéo dài 5 năm. Hợp đồng có thể được gia hạn sau mỗi lần đàm phán hàng năm và yêu cầu khách hàng trả trước một khoản tiền lớn.

Theo lãnh đạo Samsung, công ty đã ký hợp đồng với 5 khách hàng lớn nhất thế giới trong lĩnh vực trung tâm dữ liệu và sắp hoàn tất đàm phán với 5 khách hàng khác. Các hợp đồng dài hạn này có thể giúp Samsung đặt trước đầu ra cho 60-70% tổng công suất sản xuất.

SK Hynix cũng đã ký hợp đồng cung ứng kéo dài nhiều năm với khoảng 10 khách hàng lớn và đang đàm phán với một số đối tác khác.

Các hợp đồng này chỉ bảo đảm khách hàng được giữ trước một phần công suất sản xuất, còn giá mua sẽ được đàm phán riêng. Nhờ đó, các hãng chip nhớ vẫn có thể điều chỉnh giá theo diễn biến thị trường và duy trì quyền định giá lớn.

Điều này cho thấy chip nhớ không còn đơn thuần là mặt hàng được mua bán theo nhu cầu ngắn hạn, mà đang trở thành nguồn cung chiến lược được khách hàng đặt trước nhiều năm, tương tự việc đặt trước công suất điện toán đám mây hoặc năng lực sản xuất chip tiên tiến.

Các nhà sản xuất kỳ vọng hợp đồng dài hạn sẽ giúp họ dự báo nhu cầu chính xác hơn và hạn chế ảnh hưởng của những đợt tăng giảm thường thấy trong ngành chip nhớ.

Theo ông Jeremy Tan, CEO Tiger Fund Management tại Singapore, khả năng Samsung và SK Hynix áp dụng mức giá cao trong các hợp đồng dài hạn là yếu tố quan trọng để duy trì định giá cổ phiếu của hai công ty.

Ông Tan và các nhà đầu tư khác đang theo dõi liệu các hãng chip nhớ có thể giữ được mặt bằng giá hiện nay hay không, cũng như bao nhiêu phần sản lượng của năm tới đã được khách hàng đặt trước thông qua các hợp đồng kéo dài nhiều năm.

“Đó chính là điểm khác biệt giữa một siêu chu kỳ và một chu kỳ thông thường”, ông Gilbert của eToro nhận định.

Ngành chip nhớ từ lâu thường xuyên trải qua những chu kỳ tăng giảm mạnh. Trước đây, khách hàng chủ yếu mua theo nhu cầu ngắn hạn trên thị trường giao ngay, khiến lượng tồn kho biến động lớn và các nhà sản xuất liên tục rơi vào tình trạng thiếu hụt rồi dư cung. Tuy nhiên, nhu cầu dài hạn từ quá trình xây dựng hạ tầng AI có thể đang làm thay đổi mô hình này.

Những người cho rằng ngành chip nhớ đang bước vào một siêu chu kỳ dựa vào vai trò ngày càng lớn của loại chip này trong quá trình xử lý AI. Mỗi thế hệ bộ xử lý đồ họa mới của Nvidia đều cần truy cập khối lượng dữ liệu lớn hơn với tốc độ cao hơn.

Dù vậy, lịch sử cho thấy những nhà đầu tư bi quan nhiều lần đã dự báo đúng. Mỗi khi các hãng chip nhớ trên toàn cầu đồng loạt mở rộng công suất, tình trạng dư cung và tồn kho tăng cao thường xuất hiện, gây thiệt hại nặng nề cho toàn ngành.

Đến nay, lợi nhuận kỷ lục, lượng đơn hàng dồi dào và số hợp đồng cung ứng dài hạn ngày càng tăng của Samsung và SK Hynix dường như vẫn chưa đủ để hoàn toàn thuyết phục nhà đầu tư.

Theo ông Francis Tan, chiến lược gia trưởng tại Indosuez Wealth, thị trường sẽ tiếp tục theo dõi khả năng các nhà sản xuất chip duy trì quyền định giá, ký thêm hợp đồng dài hạn và giữ vững biên lợi nhuận ở mức cao.

“Điều tôi muốn thấy là khả năng duy trì kết quả này trong dài hạn”, ông Tan nói.