SK Hynix, nhà sản xuất chip nhớ Hàn Quốc cung cấp linh kiện cho nhiều trung tâm dữ liệu AI trên toàn cầu, vừa huy động 26,5 tỷ USD trong lần đầu đưa chứng khoán lên giao dịch trên sàn Nasdaq...

Đây là đợt niêm yết tại Mỹ lớn nhất từ trước đến nay của một doanh nghiệp nước ngoài, đánh dấu chặng đường đặc biệt của SK Hynix từ bên bờ vực phá sản trở thành công ty có vốn hóa hơn 1 nghìn tỷ USD.

ĐỢT CHÀO BÁN CHỨNG KHOÁN LỚN NHẤT CỦA DOANH NGHIỆP NƯỚC NGOÀI TẠI MỸ

Theo trang tin Euronews, thành công của đợt chào bán phản ánh nhu cầu rất lớn của nhà đầu tư đối với SK Hynix, trong bối cảnh làn sóng phát triển AI thúc đẩy nhu cầu đối với chip nhớ dùng trong các trung tâm dữ liệu tăng mạnh. Công ty này hiện là nhà cung cấp hàng đầu thế giới về chip nhớ băng thông cao (HBM), linh kiện giữ vai trò quan trọng trong các hệ thống điện toán trí tuệ nhân tạo (AI).

Kết quả này càng đáng chú ý khi SK Hynix từng phải cắt giảm nhân sự và bán tài sản để duy trì hoạt động.

Ngày thứ Năm (9/7), SK Hynix định giá chứng chỉ lưu ký tại Mỹ (ADR) ở mức 149 USD mỗi đơn vị, qua đó huy động tổng cộng khoảng 26,5 tỷ USD. Mục tiêu huy động vốn đã được hạ xuống từ mức 29,6 tỷ USD được đưa ra ban đầu, sau khi giá cổ phiếu SK Hynix giảm trong những tuần gần đây.

Lượng đăng ký mua cao gấp khoảng 7 lần số chứng khoán được chào bán, với sự tham gia của hơn 500 công ty đầu tư. Nhu cầu lớn khiến một số nhà đầu tư lớn, trong đó có Baillie Gifford và các quỹ do Coatue Management quản lý, không được phân bổ đủ lượng chứng khoán mong muốn.

Để phục vụ đợt niêm yết này, SK Hynix đã phát hành 17,79 triệu cổ phiếu phổ thông mới tại Hàn Quốc, làm cơ sở cho 177,9 triệu ADR được giao dịch tại Mỹ. Mỗi chứng chỉ tương ứng với 1/10 cổ phiếu SK Hynix niêm yết tại Seoul.

Chứng chỉ lưu ký tại Mỹ cho phép nhà đầu tư mua cổ phần của một doanh nghiệp nước ngoài trực tiếp trên thị trường Mỹ và thanh toán bằng USD, thay vì phải giao dịch trên sàn chứng khoán nước ngoài hoặc sử dụng đồng tiền của quốc gia đó.

Đây không phải lần đầu SK Hynix niêm yết trên thị trường chứng khoán. Cổ phiếu của công ty vẫn được niêm yết chính trên sàn chứng khoán Hàn Quốc. Việc đưa chứng chỉ lưu ký lên Nasdaq mở thêm một kênh để các nhà đầu tư tại Mỹ và quốc tế tiếp cận cổ phiếu SK Hynix.

Thương vụ này vượt qua đợt chào bán trị giá 25 tỷ USD của Alibaba vào năm 2014, qua đó trở thành đợt niêm yết tại Mỹ lớn nhất từ trước đến nay của một doanh nghiệp nước ngoài. Xét trên toàn cầu, đây cũng là một trong những đợt chào bán cổ phiếu lớn nhất lịch sử.

Việc niêm yết trên Nasdaq còn nhằm cải thiện mức định giá của SK Hynix. Các nhà sản xuất chip niêm yết tại Hàn Quốc từ lâu thường được thị trường định giá thấp hơn những doanh nghiệp cùng ngành tại Mỹ. Việc tiếp cận trực tiếp nhà đầu tư Phố Wall có thể giúp công ty thu hẹp khoảng cách này.

Đợt niêm yết diễn ra khi vốn hóa của SK Hynix đã vượt 1 nghìn tỷ USD sau khi giá cổ phiếu tăng hơn 200% từ đầu năm. Hai đối thủ Samsung Electronics và Micron cũng đã vượt qua cột mốc vốn hóa này.

Số tiền thu được từ đợt phát hành sẽ được dùng để xây dựng các nhà máy sản xuất chip mới, chủ yếu tại cụm công nghiệp quy mô lớn ở Yongin, Hàn Quốc. Một phần vốn cũng sẽ được đầu tư vào cơ sở đóng gói con chip đầu tiên của SK Hynix tại bang Indiana, Mỹ.

Kế hoạch niêm yết trên Nasdaq một phần nhằm cải thiện mức định giá của công ty. Các nhà sản xuất chip niêm yết tại Hàn Quốc từ lâu thường được thị trường định giá thấp hơn các doanh nghiệp cùng ngành tại Mỹ. Việc giao dịch trên Nasdaq có thể giúp SK Hynix thu hẹp khoảng cách này.

CƠN SỐT BỘ NHỚ AI VÀ RỦI RO PHÍA TRƯỚC

Làn sóng đầu tư vào hạ tầng AI đã làm thay đổi hoàn toàn cục diện kinh tế của ngành chip nhớ. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghệ và những nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây quy mô lớn đổ hàng trăm tỷ USD vào trung tâm dữ liệu, giá các loại chip nhớ đã tăng vọt.

Theo Citi Research, trong quý 2/2026, giá bán bình quân của DRAM tăng 44% so với quý trước, còn giá NAND flash tăng 53%. Các nhà sản xuất cũng đã bán gần hết sản lượng dự kiến của năm 2026.

SK Hynix ghi nhận doanh thu quý 1 vượt 50 nghìn tỷ won, tương đương khoảng 33 tỷ USD, trong khi biên lợi nhuận hoạt động tăng lên trên 70%. Đây là những con số gần như chưa từng thấy đối với một nhà sản xuất con chip.

Theo công ty nghiên cứu thị trường Counterpoint Research, SK Hynix hiện nắm khoảng 60% thị trường chip nhớ băng thông cao (HBM).

Dù vậy, thời điểm niêm yết của công ty cũng khá nhạy cảm. Chip nhớ từ lâu là một ngành kinh doanh có tính chu kỳ rất cao, với giá bán và lợi nhuận thường xuyên biến động mạnh. Đà tăng nhờ AI - yếu tố đã làm thay đổi hoàn toàn vị thế của SK Hynix - gần đây bắt đầu có dấu hiệu lung lay.

Cổ phiếu các nhà sản xuất chip tại châu Á bị bán tháo mạnh trong tuần trước. Riêng Samsung mất hơn 100 tỷ USD vốn hóa thị trường, dù vừa công bố lợi nhuận cao kỷ lục.

Nhà đầu tư cũng ngày càng đặt câu hỏi liệu hàng trăm tỷ USD đang được đầu tư cho hạ tầng AI có thể tạo ra mức lợi nhuận tương xứng hay không.

Vào cuối tháng 6, Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cũng đề cập tới vấn đề này khi cảnh báo rằng làn sóng bùng nổ đầu tư AI có thể gieo mầm cho cuộc khủng hoảng tài chính tiếp theo.

QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH, SỤP ĐỔ VÀ HỒI SINH

Những lo ngại về chu kỳ và nguy cơ suy thoái không phải điều xa lạ đối với SK Hynix. Lịch sử của công ty bắt đầu từ Gukdo Construction, doanh nghiệp được thành lập vào năm 1949. Đến năm 1983, công ty chuyển sang lĩnh vực điện tử với tên gọi Hyundai Electronics và trở thành một bộ phận trong hệ sinh thái của tập đoàn Hyundai.

Cuộc khủng hoảng tài chính châu Á vào cuối thập niên 1990 đã đẩy công ty vào tình cảnh khốn đốn. Trong quá trình tái cơ cấu nền kinh tế Hàn Quốc với sự hỗ trợ của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Hyundai tiếp quản mảng bán dẫn của đối thủ LG. Thương vụ tạo ra một doanh nghiệp con chip khổng lồ, nhưng công ty nhanh chóng rơi vào cảnh bế tắc do gánh nặng nợ nần.

Quá trình giải cứu sau đó diễn ra qua nhiều giai đoạn. Năm 2001, công ty đổi tên thành Hynix Semiconductor. Tên gọi “Hynix” được ghép từ hai từ tiếng Anh “high” và “electronics”.

Doanh nghiệp này phải cắt giảm việc làm, bán bớt tài sản và tách khỏi Hyundai. Lợi nhuận dần quay trở lại, nhưng những biến động dữ dội của thị trường DRAM khiến công ty luôn ở trong tình trạng dễ tổn thương.

Trong bối cảnh thiếu vốn nghiêm trọng, Hynix được tập đoàn SK Group giải cứu vào năm 2012 và đổi tên thành SK Hynix. Thương vụ này trở thành bước ngoặt có tính quyết định. SK Group rót vốn mạnh vào công nghệ chip nhớ HBM, dù vào thời điểm đó đây vẫn là lĩnh vực tốn kém, chưa sinh lời và không được nhiều người đặt niềm tin.

Hiện nay, HBM là một trong những linh kiện quan trọng và khan hiếm nhất trong các hệ thống điện toán phục vụ AI.

Từ một doanh nghiệp từng đứng bên bờ vực phá sản, SK Hynix hiện có gần 46.900 nhân viên và được thị trường định giá hơn 1 nghìn tỷ USD.