Tỷ phú vận tải biển Hy Lạp: “Thà phải đóng phí để đi qua eo biển Hormuz”

Tỷ phú ngành vận tải biển Hy Lạp Evangelos Marinakis tuyên bố sẵn sàng đóng phí để đảm bảo việc lưu thông qua eo biển Hormuz - một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới và đang bị đóng cửa do cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran.

Phát biểu tại hội nghị vận tải biển TradeWinds ở Athens vào hôm 2/6, ông Marinakis nhấn mạnh rằng việc trả phí - dù có thể lên tới 100.000 hoặc 200.000 USD - vẫn tốt hơn nhiều so với việc eo biển Hormuz bị đóng cửa.

Theo tờ báo Financial Times, ông Marinakis - người sở hữu một đội tàu gồm 185 chiếc và khoảng 35 tàu chở dầu thông qua công ty Capital Maritime Group của ông - đã chỉ ra rằng các chủ tàu đã phải chịu thêm chi phí trong những năm qua do căng thẳng leo thang trong khu vực Trung Đông. Ông cũng nhắc đến chi phí phát sinh khi phải chuyển hướng tàu qua Mũi Hảo Vọng do các cuộc tấn công của phiến quân Houthi ở Biển Đỏ.

“Đối với tôi, thà phải trả phí 100.000 hay 200.000 USD, tùy theo kích thước hàng hóa hoặc kích thước tàu, còn hơn có tất cả những rắc rối này”, ông Marinakis nói, và cho rằng số tiền như vậy cũng chỉ “bằng những thiệt hại đã xảy ra đến giờ”.

Quan điểm của ông Marinakis khác biệt so với nhiều doanh nghiệp vận tải biển và công ty khác trong ngành, những người cho rằng quyền tự do đi lại qua eo biển Hormuz cần được duy trì. Việc đóng cửa eo biển này có thể tạo ra tiền lệ nguy hiểm cho các điểm nghẽn hàng hải trọng yếu khác trên các vùng biển quốc tế.

Eo biển Hormuz đã bị đóng cửa kể từ khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) bắt đầu tấn công các tàu di chuyển qua đây để trả đũa các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Tình trạng này đến nay đã duy trì hơn 3 tháng và chưa có dấu hiệu nào cho thấy eo biển sẽ sớm được khai thông.

Hồi tháng 4, Tehran tuyên bố sẽ thu phí lên tới 2 triệu USD cho mỗi tàu qua eo biển, tương đương 1 USD mỗi thùng dầu trên các tàu chở dầu lớn nhất. Sau đó, Iran đã thành lập Cơ quan Eo biển Vịnh Ba Tư để quản lý và áp đặt các khoản phí, nhưng thực thể này đã bị Mỹ áp đặt lệnh trừng phạt, khiến các chủ tàu không thể chắc chắn về khả năng tiếp cận với Vịnh Ba Tư trong tương lai hoặc khả năng di chuyển các tàu còn đang bị mắc kẹt sau 3 tháng chiến tranh.

Đến nay, chỉ những tàu có thỏa thuận liên chính phủ với Iran để đảm bảo an toàn hoặc đã trả phí mới có thể đi qua eo Hormuz. Nhiều công ty và chủ tàu, như Chevron và Mitsui OSK Lines của Nhật Bản, đã tuyên bố sẽ không trả phí cho tàu của họ để đi qua eo biển này.

Chủ tàu Hy Lạp George Prokopiou, người có tàu đã nhiều lần đi qua eo biển kể từ khi chiến tranh nổ ra, cho biết không ai được "áp đặt phí hoặc bất kỳ gánh nặng nào khác vì có nhiều điểm nghẽn trên thế giới".

Ông Marinakis - người đã đưa nhánh tàu chở dầu của tập đoàn hàng hải của mình lên sàn chứng khoán vào tháng 2 năm nay trong đợt phát hành cổ phiếu lần đầu lớn nhất ra công chúng (IPO) của ngành trong hai thập kỷ - cho biết ông đang chuẩn bị cho kịch bản Mỹ và Iran đạt được một thỏa thuận hòa bình.

Để chuẩn bị cho việc eo biển Hormuz mở cửa trở lại, ông đã có các chuyến tàu được giao dịch với mức phí chiết khấu đáng kể. Những chuyến tàu đó chỉ cách eo biển Hormuz khoảng 3-4 ngày đi biển và sẵn sàng đi vào Hormuz khi có thỏa thuận.