Tại dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Bộ Công an đã đề xuất bổ sung thêm các hành vi mới như hành vi vi phạm quy định về quản lý tài sản bảo đảm; hành vi lấn đất, hủy hoại đất hoặc sử dụng đất không đúng mục đích đã được Nhà nước giao, cho thuê, công nhận quyền sử dụng đất…

Theo dự thảo tờ trình, Bộ luật Hình sự (sửa đổi) gồm 3 phần, 25 chương, 416 điều; so với Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2024, 2025) đã bỏ 7 điều luật, bổ sung 14 điều luật mới, sửa đổi, bổ sung 291 điều luật, giữ nguyên 111 điều luật.

Đặc biệt, dự thảo bổ sung các hành vi phạm tội mới, tập trung vào một số nhóm tội danh như tội xâm phạm an ninh quốc gia, các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế; các tội phạm về môi trường, tội phạm trong lĩnh vực công nghệ thông tin, mạng viễn thông… Trong đó có các hành vi trong lĩnh vực ngân hàng, bất động sản.

Đối với lĩnh vực ngân hàng, dự thảo bổ sung các hành vi "vi phạm quy định về quản lý tài sản đảm bảo"; "vi phạm quy định về cấp và chấp nhận thư tín dụng, bảo lãnh, chứng từ, chứng nhận tiền gửi, xác nhận tài chính cho người khác" vào Điều 206 (Tội Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng).

Theo Bộ Công an, quy định này nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát, đấu tranh, xử lý hành vi sử dụng thủ đoạn nâng khống giá trị tài sản hoặc phát hành chứng từ khống nhằm "rút ruột" dòng vốn.

Qua đó, tháo gỡ khó khăn trong thực tiễn phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm này; góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ tài sản của nhà nước và của người gửi tiền. Đồng thời, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với Luật Các tổ chức tín dụng, Nghị định số 340/2025/NĐ-CP ngày 25/12/2025 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng.

Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung vào điều 291 (tội Thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán, tặng cho, cho mượn, cho thuê, công khai hóa trái phép thông tin tài khoản thanh toán) về hành vi “tặng cho, cho mượn, cho thuê, công khai hóa trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng, thẻ ngân hàng, ví điện tử, tài khoản chứng khoán, tài khoản định danh điện tử hoặc tài khoản số khác của người khác ... nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 159a, và Điều 159b cua Bộ luật này”.

Đối với lĩnh vực bất động sản, Bộ Công an đề xuất hành vi "lấn đất, hủy hoại đất hoặc sử dụng đất không đúng mục đích đã được Nhà nước giao, cho thuê, công nhận quyền sử dụng đất hoặc chuyển quyền sử dụng đất trái với các quy định của pháp luật về đất đai" tại Điều 228.

Việc bổ sung quy định trên là do thực tiễn quản lý đất đai cho thấy các hành vi lấn đất, chiếm đất, hủy hoại đất, sử dụng đất không đúng mục đích, chuyển quyền sử dụng đất trái pháp luật diễn ra với nhiều phương thức khác nhau.

Hành vi này có khả năng gây hậu quả nghiêm trọng đối với trật tự quản lý đất đai, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất. Đồng thời làm suy giảm chất lượng đất, thất thoát nguồn lực đất đai, phát sinh tranh chấp, khiếu kiện, công trình trái phép và khó khăn trong thu hồi, bồi thường, giải phóng mặt bằng.

“Việc bổ sung hành vi này nhằm phù hợp với quy định của pháp luật về đất đai và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về đất đai: bảo vệ tài nguyên đất, quyền sử dụng đất hợp pháp”, dự thảo tờ trình nêu rõ.