Phiên bản mới của dự luật hạ mức thuế quan tối đa dự kiến áp dụng với các nước mua dầu khí Nga từ 500% xuống 100%, đồng thời thu hẹp phạm vi xuống 5 khách hàng lớn nhất...

Ngày thứ Tư (14/7), các thượng nghị sĩ Mỹ công bố phiên bản sửa đổi của dự luật trừng phạt Nga do cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham khởi xướng.

So với đề xuất ban đầu, dự luật mới thu hẹp đáng kể phạm vi áp thuế quan, qua đó giảm nguy cơ Trung Quốc, Ấn Độ và các nước mua dầu khí Nga phải đối mặt với mức thuế quan đặc biệt cao.

Dự luật nhận được sự ủng hộ của các nghị sĩ thuộc cả đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ. Văn kiện này nhằm trừng phạt các quan chức Nga, đồng thời sử dụng thuế quan để gây sức ép buộc các nước như Trung Quốc và Ấn Độ giảm phụ thuộc vào nguồn năng lượng từ Nga.

Ông Graham đột ngột qua đời ngày 11/7. Chỉ một ngày trước đó, trong chuyến thăm Ukraine, ông cho biết đã đạt được thỏa thuận với Tổng thống Mỹ Donald Trump để tiếp tục thúc đẩy dự luật, hơn một năm sau khi văn kiện được trình lên lần đầu.

Theo các trợ lý nghị sĩ tại Thượng viện Mỹ, dự luật hiện có 26 nghị sĩ đồng bảo trợ và dự kiến sẽ nhận thêm sự ủng hộ. Những người này cũng tỏ ra lạc quan về khả năng dự luật được thông qua.

“Chúng tôi khá tin tưởng rằng dự luật sẽ được thông qua”, một trợ lý nghị sĩ chia sẻ với hãng tin Reuters.

Phiên bản mới được sửa đổi từ dự luật do Thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham của bang South Carolina và Thượng nghị sĩ Dân chủ Richard Blumenthal của bang Connecticut trình vào tháng 4/2025.

Thay đổi đáng chú ý nhất là mức thuế quan tối đa áp lên các nước thứ ba mua dầu và khí đốt tự nhiên của Nga được giảm từ 500% xuống 100%. Khác với đề xuất cũ, vốn có thể áp dụng mức thuế 500% với mọi nước mua năng lượng Nga, phiên bản mới chỉ nhắm vào 5 khách hàng lớn nhất.

Dự luật cũng cho phép miễn trừ đối với những nước mua dưới 15% tổng lượng khí đốt xuất khẩu của Nga, với điều kiện các nước này đang thực hiện những bước đi đáng kể nhằm giảm nhập khẩu từ Nga. Theo một số trợ lý nghị sĩ tại Thượng viện, quy định này có thể giúp Nhật Bản, Pháp, Hungary và Bỉ không thuộc diện bị trừng phạt.

Trung Quốc, Ấn Độ, Slovakia, Hungary và Azerbaijan hiện là 5 khách hàng mua dầu thô Nga lớn nhất. Trong khi đó, các thị trường nhập khẩu khí đốt tự nhiên hàng đầu của Nga gồm Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hungary và Bỉ.

Ngoài thuế quan đối với các nước mua năng lượng Nga, dự luật còn đề xuất trừng phạt “đội tàu bóng tối” của Moscow, gồm những tàu chở dầu hoạt động ngoài hệ thống dịch vụ hàng hải phương Tây. Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) và các tổ chức tài chính khác của nước này cũng nằm trong diện bị trừng phạt.

Các biện pháp tương tự còn có thể được áp dụng đối với những dự án năng lượng quốc doanh lớn của Nga, trong đó có Yamal LNG và Arctic LNG 1, 2 và 3.

Phiên bản dự luật sửa đổi cũng trao cho Tổng thống Trump quyền miễn áp dụng các biện pháp trừng phạt nếu ông cho rằng điều đó phù hợp với lợi ích quốc gia của Mỹ.

Khi được hỏi vì sao một số điều khoản trong dự luật ban đầu được nới lỏng, một trợ lý nghị sĩ tại Thượng viện Mỹ cho biết phiên bản mới là kết quả của nhiều tháng đàm phán nhằm giành được sự ủng hộ của ông Trump và sự đồng thuận của các nghị sĩ lưỡng đảng.

“Đây là phiên bản duy nhất hiện nhận được sự ủng hộ của Nhà Trắng cùng các nghị sĩ thuộc cả đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ, đồng thời có khả năng được thông qua để tăng sức ép lên Nga như chúng tôi mong muốn”, người này nói với Reuters.

Cũng trong ngày thứ Tư, ông Trump cho biết các biện pháp trừng phạt Iran và lực lượng Hezbollah có thể được bổ sung vào dự luật trên. Theo ông, đây sẽ là một bước đi “rất lớn” nếu những nội dung này được đưa vào văn kiện.

Tuy nhiên, Thượng nghị sĩ Blumenthal tỏ ra thận trọng trước đề xuất mở rộng phạm vi của dự luật sang các mục tiêu khác.

“Theo tôi, chúng ta nên tiếp tục thúc đẩy văn kiện hiện tại, thay vì mở lại dự luật để bổ sung những mục tiêu khác”, ông Blumenthal nói với báo chí.

Liên quan đến phát biểu của ông Trump, một trợ lý nghị sĩ khác tại Thượng viện cho biết dự luật hiện đã cho phép áp đặt các biện pháp trừng phạt và thuế quan đối với những nước như Iran nếu hợp tác với ngành công nghiệp quốc phòng Nga.

Ông Trump bày tỏ tin tưởng dự luật sẽ được Quốc hội thông qua.

“Dự luật này được thúc đẩy để tưởng nhớ Lindsey. Đây là điều ông ấy tâm huyết và mong muốn hơn bất cứ điều gì. Mọi người đều biết quan điểm của ông ấy và nhiều khả năng dự luật sẽ được thông qua”, ông Trump nói.