Vàng đã vượt qua trái phiếu kho bạc Mỹ để trở thành tài sản dự trữ số 1 thế giới sau nhiều năm các ngân hàng trung ương không ngừng mua vào và một đợt tăng lịch sử đưa giá vàng tăng gần gấp đôi trong hai năm qua...

Theo báo cáo được Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) công bố vào ngày 2/6, vàng chiếm 27% tổng tài sản dự trữ của các ngân hàng trung ương toàn cầu tại thời điểm cuối năm 2025, tăng từ mức 20% một năm trước đó. Trong khi đó, tỷ trọng trái phiếu kho bạc Mỹ trong dự trữ ngoại hối toàn cầu giảm xuống còn 22% từ mức 25% trong cùng khoảng thời gian.

Tỷ lệ tài sản dự trữ bằng đồng euro không thay đổi, vẫn ở mức 15%.

Sự thay đổi trong thành phần tài sản dự trữ ngoại hối - những khoản nắm giữ có tính thanh khoản cao mà các ngân hàng trung ương sử dụng để hỗ trợ đồng tiền của họ, đáp ứng các nghĩa vụ thanh toán quốc tế và cung cấp thanh khoản trong thời kỳ khủng hoảng tài chính - phản ánh nỗ lực của nhiều quốc gia trong việc tìm kiếm các lựa chọn dự trữ thay thế cho đồng USD, vốn được coi là đồng tiền dự trữ mặc định của thế giới.

Những nỗ lực đa dạng hóa dự trữ ngoại hối của các ngân hàng trung ương đã được đẩy mạnh kể từ năm 2022, khi Washington sử dụng các biện pháp trừng phạt để đóng băng dự trữ USD của Nga sau khi chiến tranh giữa Nga và Ukraine nổ ra.

"Căng thẳng địa chính trị tiếp tục thúc đẩy nhu cầu mạnh mẽ của các ngân hàng trung ương đối với vàng”, Chủ tịch ECB Christine Lagarde viết trong báo cáo ngày 2/6.

Với hơn 36.000 tấn vàng, các ngân hàng trung ương trên thế giới đang tích trữ vàng gần như trong thời kỳ đỉnh cao của hệ thống Bretton Woods - theo ECB. Trong hệ thống đó, với đồng USD được neo vào vàng và tỷ giá hối đoái với các đồng tiền khác được thiết lập cố định, các ngân hàng trung ương đã nắm giữ 38.000 tấn vàng.

Tuy nhiên, việc vàng vượt qua trái phiếu kho bạc Mỹ - vốn được coi là nền tảng của các khoản dự trữ USD quốc tế - cũng là một hệ quả của những đợt tăng giá ngoạn mục của kim loại quý này trong những năm gần đây. Trong tháng 1 năm nay, giá vàng đã lập kỷ lục mọi thời đại gần 5.600 USD/oz.

Tài sản dự trữ bằng đồng USD nói chung vẫn chiếm phần lớn nhất trong dự trữ ngoại hối toàn cầu, với tỷ lệ 42% - theo dữ liệu của ECB. Hoạt động mua vàng của các ngân hàng trung ương cũng đã chậm lại một chút, với lượng mua ròng giảm xuống xuống còn 850 tấn vào năm 2025 sau 3 năm liên tiếp khối này mua ròng hơn 1.000 tấn vàng mỗi năm.

Các quốc gia tích trữ vàng nhiều nhất kể từ năm 2022 là Trung Quốc, Ba Lan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ấn Độ - theo báo cáo. Tuy nhiên, công ty tiền số stablecoin Tether mới là người mua vàng lớn nhất trong năm 2025, với lượng mua ròng hơn 100 tấn vàng.

Sau khi mua 220 tấn vàng kể từ khi chiến tranh Nga - Ukraine bùng nổ vào năm 2022, Thổ Nhĩ Kỳ đã chuyển sang sang bán vàng vào đầu năm 2026. Ngân hàng Trung ương Thổ Nhĩ Kỳ đã thực hiện một trong những đợt rút dự trữ lớn nhất trong những năm gần đây, bán và hoán đổi khoảng 130 tấn vàng sau khi chiến tranh giữa Mỹ và Iran bắt đầu.

Báo cáo của ECB cho biết vai trò quốc tế của đồng euro đã "tăng dần nhưng ổn định trong thập kỷ qua". Việc phát hành nợ quốc tế bằng đồng euro đã tăng 30% lên mức "cao kỷ lục" gần 1 nghìn tỷ euro vào năm ngoái. Cùng với đó, các nhà đầu tư quốc tế đã đổ ròng 850 tỷ euro vào tài sản trong khu vực đồng euro, đẩy dòng vốn đầu tư nước ngoài vào khu vực này lên "gần mức đỉnh kể từ khi đồng euro ra đời”.