Khu kinh tế ven biển phía Nam với trọng tâm Khu thương mại tự do sẽ là động lực tăng trưởng kinh tế chủ đạo của Hải Phòng…

Ngày 30/7/2026, UBND TP. Hải Phòng tổ chức hội nghị công bố các quyết định của Thủ tướng Chính phủ về khu kinh tế và khởi động Khu thương mại tự do Hải Phòng với chủ đề “Kiến tạo không gian tăng trưởng mới” nhằm quảng bá môi trường đầu tư kinh doanh thu hút các tập đoàn đa quốc gia và nhà đầu tư chiến lược vào các khu công nghiệp, khu kinh tế trên địa bàn thành phố, đặc biệt là Khu thương mại tự do Hải Phòng.

ĐỘNG LỰC TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ CHỦ ĐẠO

Ngày 12/2/2026, Thủ tướng Chính phủ đã có quyết định thành lập Khu kinh tế chuyên biệt Hải Phòng quy mô 5.300 ha tại khu vực phía Tây thành phố. Khu kinh tế chuyên biệt tập trung vào các ngành công nghiệp và dịch vụ có hàm lượng khoa học, công nghệ cao, trong đó có trí tuệ nhân tạo, robot, dữ liệu lớn, hóa chất và các hoạt động nghiên cứu, phát triển.

Trước đó, ngày 4/12/2024, Thủ tướng đã có quyết định thành lập Khu kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng quy mô 20.000 ha. Đến ngày 14/3/2026, Thủ tướng Chính phủ có quyết định phê duyệt quy hoạch chung Khu kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng đến năm 2050. Khu kinh tế ven biển phía Nam được xác định là động lực tăng trưởng kinh tế chủ đạo của Hải Phòng, đồng thời là trung tâm kinh tế biển có vai trò hỗ trợ, kết nối với các khu kinh tế ven biển khác, tạo động lực phát triển vùng đồng bằng sông Hồng.

Đây là khu kinh tế ven biển tổng hợp, đa ngành, đa chức năng, phát triển theo mô hình tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và bền vững, tập trung vào công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp công nghệ số, đô thị hiện đại, cảng biển và logistics với 3 vùng không gian chính. Vùng không gian trung tâm trung tâm phát triển về hai phía tuyến cao tốc ven biển. Vùng không gian phía Bắc sông Văn Úc khai thác hệ thống cảng sông theo quy hoạch chuyên ngành để phát triển các khu, cụm và cơ sở công nghiệp, các khu đô thị. Vùng không gian khu vực phía Tây, phát triển các khu dân cư và dịch vụ gắn với vùng phát triển công nghiệp.

Khu kinh tế phía Nam có 3 khu chức năng chính, trong đó, khu vực phát triển công nghiệp được quy hoạch 9 khu công nghiệp với 3.633 ha, 5 cụm công nghiệp 275 ha cùng các cơ sở sản xuất công nghiệp khác tại xã Kiến Hải và phía Nam khu thương mại tự do. Khu vực phát triển dịch vụ, logistics được xây dựng các trung tâm logistics hiện đại, xanh, thông minh trong Khu thương mại tự do, Khu cảng Nam Đồ Sơn. Khu vực thứ ba là phát triển dân cư và hạ tầng xã hội.

Khu kinh tế phía Nam được quy hoạch thành 6 phân khu, trong đó trọng tâm là Phân khu 1 – Khu Thương mại tự do có diện tích khoảng 2.923 ha tại một phần xã Chấn Hưng và xã Hùng Thắng. Phân khu này cùng với khu vực cảng Lạch Huyện và Khu công nghiệp Nam Đình Vũ hợp thành Khu Thương mại tự do Hải Phòng có tổng diện tích 6.292ha.

Khu Thương mại tự do trong Khu kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng được định hướng tổ chức các khu sản xuất, khu cảng và hậu cần cảng, trung tâm logistics, khu thương mại - dịch vụ và các mô hình chức năng khác; ưu tiên các lĩnh vực nghiên cứu - phát triển, bán dẫn, công nghệ thông tin, tự động hóa, công nghiệp hỗ trợ công nghệ cao, hạ tầng số và logistics. Các cơ chế về thủ tục đầu tư, đất đai, hải quan, xuất nhập khẩu và chính sách đối với chuyên gia, lao động chất lượng cao được thiết kế để rút ngắn thời gian triển khai dự án và hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.

PHÂN ĐỊNH RÕ CHỨC NĂNG, THỨ TỰ ƯU TIÊN

Tại buổi lễ công bố, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đánh giá trong giai đoạn mới, Hải Phòng sẽ có 3 không gian động lực chiến lược với chức năng bổ sung, bổ trợ cho nhau là Khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải, Khu kinh tế ven biển phía Nam, Khu kinh tế chuyên biệt ở phía Tây. Riêng Khu thương mại tự do Hải Phòng có quy mô gần 6.300 ha được bố trí tại các vị trí gắn với Khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải và Khu kinh tế ven biển phía Nam là đòn bẩy thể chế và nền tảng kết nối các khu kinh tế của Hải Phòng thành một hệ sinh thái thống nhất.

Các thiết chế này sẽ tạo ra một bản đồ phát triển mới cho Hải Phòng, kết nối từ phía Tây ra biển, từ sản xuất đến thương mại quốc, từ thu hút vốn đến tiếp nhận công nghệ, nâng cao năng lực doanh nghiệp Việt Nam, giúp Hải Phòng trở thành cực tăng trưởng chiến lược vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng duyên hải Bắc Bộ và cả nước. “Tuy nhiên, nếu không phân rõ chức năng, thứ tự ưu tiên và điều kiện thực hiện sẽ dễ dẫn đến đầu tư dàn trải, cạnh tranh nội bộ trong chính các khu kinh tế của thành phố”, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nói.

Phó Thủ tướng đề nghị Hải Phòng và các bộ ngành tập trung xây dựng chiến lược phát triển tổng thể và cơ chế điều phối giữa các khu kinh tế, khu công nghiệp và khu thương mại tự do, phân định rõ chức năng, ngành ưu tiên, phân khúc nhà đầu tư và lợi thế của từng khu, bảo đảm bổ trợ lẫn nhau, không trùng lặp, không cạnh tranh nội bộ. Thành phố cần thống nhất đầu mối xúc tiến, tiếp nhận và điều phối các dự án đầu tư, coi việc hỗ trợ các nhà đầu tư hiện hữu là phương thức xúc tiến hiệu quả nhất.

Bên cạnh đó, tập trung thu hút nguồn lực có trọng tâm, trọng điểm, trước mắt ưu tiên các dự án hạ tầng dùng chung có sức lan toả cao như cảng biển, hạ tầng logistics, giao thông kết nối, năng lượng, hạ tầng số, xử lý nước thải và nhà ở công nhân. Đối với Khu thương mại tự do cần xây dựng thành không gian thử nghiệm có kiểm soát các phương thức quản trị và dịch vụ hành chính theo chuẩn quốc tế, thực hiện thực chất cơ chế “một cửa tại chỗ” trên nền tảng số.

Hải Phòng cũng cần chuyển mạnh từ thu hút đầu tư theo số lượng sang thu hút theo chất lượng, hiệu quả và khả năng lan toả để hình thành các cụm liên kết ngành, ưu tiên các nhà đầu tư chiến lược trong những lĩnh vực thành phố có lợi thế và phù hợp với xu hướng phát triển như bán dẫn, điện tử, cơ khí chính xác, ô tô điện, năng lượng sạch, công nghiệp hàng hải, logistics…

Tuy nhiên, phát triển nhanh phải gắn với phát triển xanh, bền vững, các yêu cầu về môi trường, an ninh trật tự, chất lượng cuộc sống người dân, quốc phòng, an ninh kinh tế, dữ liệu, năng lượng và an toàn hạ tầng trọng yêu phải được tính toán ngay từ khâu quy hoạch, lựa chọn nhà đầu tư. Đồng thời, cần tăng cường liên kết với các địa phương trong vùng về hạ tầng giao thông, logistics, năng lượng, nhân lực và chuỗi cung ứng, hình thành hệ sinh thái đủ sức cạnh tranh với các trung tâm kinh tế hàng đầu của khu vực.

Phó Thủ tướng đề nghị các bộ ngành khẩn trương hoàn thiện và hướng dẫn các quy định liên quan đối với các khu kinh tế và Khu thương mại tự do kịp thời báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ các nội dung vượt thẩm quyền và đề xuất phương án xử lý cụ thể. Phó Thủ tướng cũng đề nghị cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư thực hiện đúng cam kết về tiến độ, vốn, công nghệ và môi trường, tăng cường nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, liên kết với doanh nghiệp trong nước, cùng thành phố xây dựng hệ sinh thái đầu tư minh bạch, phát triển lâu dài.