Lợi ích tuyệt vời của ăn chay và...hơn thế!

Quả thực, ti vi, báo đài cũng nói rất nhiều, về việc thiên nhiên, vũ trụ đang rất bất lợi đối với cuộc sống của chúng ta, nào ô nhiễm môi trường, thiên tai, bão lũ... Vì thế, một câu hỏi được đặt ra, là làm thế nào để bảo vệ môi trường sống? Một trong những việc đó chính là ăn chay. Trên thực tế, chúng ta cũng như các nước thế giới đã có rất nhiều hành động vì môi trường nhưng kết quả không mấy khả quan. Ngành chăn nuôi nước ta có tác động tiêu cực đến môi trường. Vì thế, việc sử dụng ít thịt trong mỗi bữa ăn sẽ giảm được khí thải nhà kính và hệ lụy biến đổi khí hậu nguy hiểm. Việt Nam đang xếp vào quốc gia có tình hình bão lũ ngày càng trở nên hung hãn, đặc biệt mực nước biến dâng cao gây nhiều tổn hại nghiêm trọng. Đã có hàng triệu người phải di chuyển đến những nơi an toàn. Do đó, chống lại biến đổi khí hậu bằng cách ăn chay thực sự là việc làm cấp bách.

Ăn chay- phương pháp dinh dưỡng tốt nhất

Theo khảo sát, hiện nay, mọi người không phủ nhận lợi ích của việc ăn chay, nhưng đa phần chỉ chấp nhận ăn chay theo tháng, hay một số ngày nhất định còn ở ngưỡng ăn chay trường rất nhiều tranh cãi. Với lý do ăn chay trường sẽ bị thiếu chất vì đã loại bỏ hoàn toàn thực phẩm nguồn gốc từ động vật. Điều này, BS Nguyễn Thị Kim Hưng cho rằng, khi chưa hiểu hết về ăn chay mọi người sẽ lo lắng. Bởi vì, nếu như ăn chay theo ngày, theo tháng tương đối phổ cập thì ăn chay trường, ngoại trừ một số nhà tu hành, ở Việt Nam vẫn là một xu thế khá mới. Một chế độ ăn đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng chỉ cần ba yếu tố, thứ nhất là cung cấp đủ năng lượng, thứ hai là cung cấp đủ bốn mươi chất dinh dưỡng khác nhau, và yếu tố thứ ba là sự cân đối hợp lí giữa các chất. Chính thức ăn thực vật, chúng ta dễ đảm bảo các nhu cầu hơn là thức ăn mặn bởi vì nguồn thực vật rất đa dạng và chứa đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết cho con người.

Một số quốc gia trên thế giới như Ấn Độ có tới nửa tỉ người ăn chay từ xưa đến nay và sức khỏe của họ rất tốt, hay Israel là nước đứng thứ nhì số lượng người ăn chay, sức khỏe người dân cũng rất tốt. Chỉ những thức ăn thực vật mới nhận năng lượng trực tiếp từ ánh sáng mặt trời- nguồn năng lượng ở bên trong nó mà nhiều trường phái người ta gọi đó là Prana hay Khí. Khi chúng ta ăn thực vật, chúng ta nhận được rất nhiều các chất dinh dưỡng và nhiều khi khoa học cũng không thể phân tích được.

BS. Kim Hưng cũng cho biết thêm, những loài động vật được coi là bổ nhất thì chúng ăn thực vật hoàn toàn. Tất cả các chất dinh dưỡng động vật không thể tạo ra, mà phải nhận chất dinh dưỡng từ thực vật. Ví dụ như cá có chứa omega 3 mà omega 3 lại có ở các thảo mộc dưới biển, các loại rong biển còn bản thân cá không thể tạo được các chất dinh dưỡng quý. Như vậy, chúng ta ăn động vật là thay vì ăn các chất dinh dưỡng một cách trực tiếp thì lại ăn qua trung gian. Ăn như vậy, thật bất lợi, thứ nhất chúng ta mất 90 % chất đạm. Vì phải 10 kg thực vật giàu đạm mới tạo được một kg động vật. Chúng ta mất 99% tinh bột, bởi vì trong thức ăn thực vật có tinh bột, nhưng trong cơ thể động vật lại không có. Và chất xơ, chúng ta mất 100%, trong thực vật có nhiều  xơ, động vật ăn thực vật nhưng cuối cùng trong cơ thể chúng lại không có.

Ngoài ra ở góc độ nhân chủng học, con người là loài ăn thực vật, cấu trúc răng, tuyến nước bọt, cấu trúc của dạ dày, ruột non, ruột già, của hệ thống bài tiết qua da của chúng ta nói rằng chúng ta là loài ăn thực vật. Nếu chúng ta ăn thịt phải mất trên 5 ngày mới thải được hết ra ngoài cơ thể, đương nhiên một phần sẽ hấp thụ ngược lại và đầu độc chính chúng ta. Còn nếu chúng ta ăn thực vật, chỉ hơn một ngày tất cả sẽ được thải ra bên ngoài. Trước đây, thủy tổ loài người ăn thực vật, nhưng có một thời kỳ băng hà, cực kỳ khốc liệt, người ta không tìm được những nguồn thực vật, cho nên buộc phải ăn thức ăn động vật, và giờ đây con người vẫn giữ thói quen ấy. Có thể nói, chúng ta đã mất bản chất thật của mình là một loài ăn thực vật.

Ăn chay để dưỡng...khí

Đối với những người ăn chay trường, họ đều có cùng một cảm nhận sâu sắc là thấy mình thanh tịnh, bớt nóng nảy hơn. Đây là một điều thường gặp liên quan đến góc độ thể lí. Như chúng ta biết, thức ăn chay dễ tiêu hóa và hấp thu hơn. Ở loài thú ăn thịt, dịch axit dạ dày của nó cao gấp 10-20 lần để tiêu hóa thức ăn động vật, còn chúng ta ăn thức ăn động vật sẽ cảm thấy nặng nề và buồn ngủ. Ở những góc độ tinh tế hơn là khía cạnh ý thức tác động lên vật chất và ngược lại vật chất tác động lên ý thức, khi chúng ta giận dữ tim đập nhanh, huyết áp có thể lên, thậm chí thủng bao tử, chảy máu nội tạng. Khoa học cũng chứng minh, một phút giận dữ sẽ tạo nên những chất độc mà cơ thể phải mất mười ngày mới thải được hết. Do vậy, chúng ta thử suy nghĩ, khi một con thú nuôi trong điều kiện khủng khiếp như thế sẽ bị stress liên tục, rồi khi bị giết mổ với những nỗi sợ, nỗi đau kinh hoàng, nó cũng tiết ra hàng loạt các hooc môn thấm vào trong thịt của nó, cho nên khi chúng ta ăn vào sẽ tác động lên mình. Ở góc độ tinh tế hơn nữa, sâu bên trong chúng ta là những con người có lương tâm- như chiếc la bàn chỉ dẫn, khi nào chúng ta hành xử thuận theo lòng trắc ẩn, có tình yêu thương, mong muốn sống hòa thuận thì sẽ cảm thấy nhẹ nhàng, còn khi làm điều gì trái với lương tâm sẽ cảm thấy tồi tệ. Những người ăn chay đã hành xử đúng với ở lĩnh vực đó, cho nên cảm thấy thoải mái, bình an. Một khía cạnh nữa là thường những người ăn chay cũng hay quan tâm đến lĩnh vực tinh thần, người ta sẽ hướng suy nghĩ đến những điều tốt đẹp hơn, không giữ những oán giận, ghét bỏ, đua tranh. Và chính những suy nghĩ đó làm cho trạng thái của họ luôn thảnh thơi, nhẹ nhàng.

Mọi người đều có thể ăn chay

Tổ chức Y tế Thế giới ( WHO) - Tổ chức uy tín nhất về lĩnh vực bảo vệ sức khỏe cũng như Hiệp hội Tiết chế Hoa Kỳ ( ADA), Anh quốc, Pháp đều tuyên bố ăn chay là chế độ dinh dưỡng rất tốt cho tất cả mọi người, từ trẻ nhỏ đến người lớn không có loại trừ, nếu chúng ta ăn đúng cách. Và họ cũng tuyên bố rằng, không có sự khác biệt về vấn đề thiếu máu giữa ăn chay và ăn mặn như lâu nay chúng ta tưởng.

Dành cho những vận động viên

Trước câu hỏi của nhiều người cho rằng, việc ăn chay sẽ thiếu chất trầm trọng và những ai thích có cơ bắp họ sẽ không bao giờ ăn chay. Với cách hiểu cơ học này, BS Hưng đưa ví dụ về những con động vật có khả năng cơ bắp mạnh nhất trên thế giới như lạc đà- chúng chuyên chở hoặc những con voi ở trong rừng có thể kéo được gỗ trong khi chúng ăn hoàn toàn là thực vật. Còn các loại thú ăn thịt như cọp, sư tử hay chó sói, chúng có vẻ mạnh nhưng chỉ khi nào đói, chúng mới có sức mạnh đuổi bắt động vật, khi ăn xong rồi chúng hầu như không thể làm gì, chỉ ngồi một chỗ. Như vậy, chỉ những động vật ăn cỏ mới có thể lao động một cách bền bỉ nhất.

Khoa học dinh dưỡng cũng khuyến cáo một chế độ ăn quá nhiều chất đạm sẽ không tốt cho cơ thể. Với vận động viên thể hình nhu cầu chất đạm chỉ cần 1.5gram cho mỗi kg thể trọng, như vậy, nặng 60 kg thì vận động viên chỉ cần 90 gram protein là đủ. Để khối cơ phát triển không phải là chất đạm mà là vấn đề luyện tập bền bỉ và cung cấp năng lượng chủ yếu từ các nguồn rau, củ, quả. Chất đạm còn chứa một chất cực độc, đó là nitơ. Trong quá trình chuyển hóa nitơ tạo nên một chất là amoniac, chất này nếu dâng cao sẽ dẫn đến tử vong. Đối với những bệnh nhân bị suy gan thì gan thận phải làm việc cật lực để chuyển hóa... Protein còn tạo môi trường axit trong cơ thể khiến cơ thể phải lấy canxi ở xương để trung hòa, bởi vì nếu PH của cơ thể mà thấp rất nguy hiểm sẽ gây nên hiện tượng loãng xương.

Cho người lao động nặng

Những người lao động nặng than thở, khi ăn chay, chân tay họ run rẩy và một tinh thần kém minh mẫn. Đây thực chất là ở khía cạnh tinh thần, nếu bạn nghĩ rằng không có thịt sẽ yếu thì bạn yếu, vấn đề không phải ko có thịt mà do chính suy nghĩ của bạn. Vậy nên chỉ khi nào bạn hoàn toàn hiểu biết hãy nên ăn chay, còn nếu bạn sợ hãi thì chính những nghi ngờ làm cho bạn bị mất sức lực. Còn những nghiên cứu trên thế giới, người ta thấy rằng những người ăn chay trường, sức bền của họ thường gấp 2 đến gấp 3 lần những người ăn thịt. Đó là những bằng chứng thực tế chứng minh bằng khoa học. Mặt khác, như đã nói ở trên, những con động vật mạnh mẽ, làm việc nhiều nhất, khỏe nhất, bền bỉ nhất như trâu, bò, ngựa voi, lạc đà hoàn toàn ăn thực vật.

Tốt cho những thai phụ

Đối với phụ nữ mang thai, theo ý kiến của Tổ chức Y tế Thế giới, ăn chay rất tốt cho sức khỏe, kể cả những bào thai. Với cá nhân BS Hưng, an chay          còn an toàn hơn cho đứa trẻ, tuy nhiên, phụ nữ mang thai ăn chay hay ăn mặn đều phải đáp ứng nhu cầu phụ trội thêm một số chất như sắt, axit folic, đạm và canxi.

Dành cho tuổi mới lớn

Như ví dụ kể trên, Ấn Độ nửa tỷ dân lâu đời nay chỉ ăn chay trường, mọi thế hệ đều ăn chay, các tầng lớp thanh thiếu niên của họ đều có tầm vóc rất tốt. Một nghiên cứu của tiến sĩ Bernard chỉ ra, đối với những đứa trẻ ăn chay trường từ trong bụng mẹ, giai đoạn đầu tăng trưởng chậm hơn những đứa ăn mặn, tương tự đứa trẻ bú sữa mẹ giai đoạn đầu tăng trưởng chậm hơn đối với những đứa trẻ bú bình nhưng sự tăng trưởng của nó lại bền bỉ hơn. Đến lứa tuổi trưởng thành thì tầm vóc ngang nhau, nhưng điều đặc biệt là chỉ số thông minh ở những đứa trẻ ăn chay trường cao hơn. Một nghiên cứu khác ở Anh quốc, người ta lấy những đứa trẻ từ 10- 30 tuổi, nghiên cứu trong 20 năm thì họ đăng báo trên một tạp chí rất nổi tiếng là chỉ số thông minh cũng cao hơn là 105 so với trung bình là 100 điểm và tầm vóc thì ngang nhau nhưng tốc độ phát triển đều đặn, còn đối với ăn thức ăn động vật thì tốc độ lúc đầu rất nhanh nhưng sau đó dừng lại sớm.

Không gây mắc tiểu đường

Theo một nghiên cứu ở Hoa Kỳ, tỷ lệ mắc bệnh tiểu đường tăng tương ứng với tỉ lệ lượng thức ăn động vật trong khẩu phần. Chúng ta ăn càng nhiều thức ăn động vật nhất là mỡ của nó thì nguy cơ tiểu đường càng tăng cao. Tuy nhiên, chúng ta thấy một hiện tượng là có nhiều người ăn chay vẫn bị tiểu đường. Nguyên nhân, thứ nhất, tiểu đường có yếu tố di truyền. Nếu cả cha và mẹ cùng bị tiểu đường, thì nguy cơ con sinh ra bị tiểu đường là 80%, chỉ một trong hai cha mẹ thì nguy cơ là 40%, còn nếu không ai bị thì nguy cơ là 10 %. Yếu tố thứ hai là vận động, càng ít hoạt động thể lực, mỡ cơ thể càng cao thì nguy cơ tiểu đường càng nhiều. Cuối cùng là góc độ tinh thần, stress, căng thẳng trong cuộc sống cũng có liên quan đến tiểu đường. Chúng ta cần phải giữ cho tâm hồn thanh thản, thoải mái, bằng cách giữ cho suy nghĩ của mình luôn tích cực, thanh khiết và mạnh mẽ.

Hỗ trợ người đang dưỡng bệnh

Đối với những người mới trải qua cơn bạo bệnh, những tai nạn bất ngờ hay đang trong giai đoạn dưỡng bệnh thì ăn chay không lo ngại về việc chậm hồi phục hay thiếu chất dinh dưỡng. Tất cả dinh dưỡng loài người cần đều từ thực vật, ăn động vật chỉ là ăn trung gian kèm theo rất nhiều hóa chất độc hại. Khi bị bệnh chức năng các cơ quan đều giảm, muốn nghỉ ngơi, thức ăn chay giúp cơ thể dễ tiêu hóa và hấp thu hơn rút ngắn thời gian phục hồi. Một số bệnh như tiểu đường, những bệnh chức năng gan, thận giảm, bệnh nhân ung thư thì thực hiện chế độ ăn chay sẽ hỗ trợ rất tốt trong điều trị.

Thực phẩm chay an toàn hơn

Những lợi ích của việc ăn chay rất lớn. Nhưng đặt ra câu hỏi, chúng ta tìm nguồn rau sạch ở đâu? Khi vấn nạn rau bị nhiễm độc, nhiễm thuốc từ sâu, thuốc tăng trưởng, kích thích vẫn chưa thể giải quyết?  Bác sĩ Hưng đưa lời nhận định, trong điều kiện Việt Nam, chúng ta không thể tạo được những thực phẩm hữu cơ, tuy nhiên chúng ta cũng không nên quá lo lắng về điều này. Vì lý do thứ nhất, những nghiên cứu gần đây người ta thấy, hóa chất bảo vệ thực vật, trong cơ thể chúng ta ở những người bình thường chủ yếu lại là nguồn  động vật mà không phải nguồn thực vật. Trong cơ thể động vật tích lũy dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật rất cao. Ở Hoa Kỳ, ta thấy 90% thịt bò đều có hooc môn kích thích, cùng với chuồng trại rất chật chội rất dễ bị nhiễm bệnh, người ta phải cho ăn kháng sinh liên tục. Trong môi trường căng thẳng đó, động vật phải uống thuốc an thần. Cũng ở quốc gia này, thống kê có 95% ngộ độc là do nguồn động vật không phải thực vật, mặc dù thực vật có hóa chất.

Đối với thực vật, chúng ta vẫn biết rằng có hóa chất, nhưng chúng ta có thể giảm bớt nó bằng cách chọn mua các loại thực vật một cách cẩn thận hơn, không nên mua những loại quá bất thường như quá đẹp, quá to thường là nhiều hóa chất. Thứ hai, là khâu xử lý, chúng ta cần ngâm rửa kỹ để làm trôi những hóa chất ở bề mặt. Ngoài ra, chúng ta nên ăn đa dạng để nếu trúng phải loại rau nào có nhiều hóa chất sẽ không đủ để gây ngộ độc.

Thực đơn chay có thể bao gồm cơm, các loại rau, đậu hũ, nấm... Nhiều bác sĩ khuyên nên uống nhiều sữa đậu nành. Vì trong sữa đậu nành có rất nhiều chất giúp cơ thể bổ sung dinh dưỡng và cung cấp nhiều năng lượng... Canxi trong thực vật dễ hấp thu hơn và cũng là yếu tố người ăn chay quan tâm. Vi chất này có nhiều ở các loại rau lá màu xanh đậm, ở mè ( hàm lượng canxi cao hơn trong sữa), các loại đậu đỗ...

Qua những lý giải của bác sĩ Nguyễn Thị Kim Hưng, với thực tế chứng minh, chúng ra có thể hiểu rằng, việc ăn chay không còn gói gọn trong mỗi cá nhân nào mà nó cần nhân rộng ra toàn xã hội. Ăn chay mang lại những lợi ích tuyệt vời cho sức khỏe cộng đồng và giúp bảo vệ hành tinh xanh của chúng ta

!

Phạm Diệu