Ngân hàng Nhà nước đang nghiên cứu mở rộng đối tượng được vay ngoại tệ, trước mắt xem xét áp dụng với các trường hợp nhập khẩu phục vụ đầu tư. Đây là một trong những nội dung được Thống đốc Phạm Đức Ấn đưa ra khi phản hồi hàng loạt kiến nghị của doanh nghiệp về tiếp cận vốn, tín dụng xanh và phát triển thị trường vốn tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp sáng 18/7…

Tại hội nghị, ông Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Viettel, cho biết bên cạnh việc tiếp tục đẩy mạnh ngoại giao kinh tế, Chính phủ cần nghiên cứu cơ chế cho phép doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhà nước, được trích lập Quỹ Xúc tiến đầu tư từ lợi nhuận trước thuế.

Theo ông Thắng, hoạt động xúc tiến đầu tư ra nước ngoài cần nhiều chi phí trong giai đoạn đầu nhưng không phải dự án nào cũng thành công, vì vậy doanh nghiệp cần có nguồn lực để chủ động triển khai.

Lãnh đạo Viettel cũng phản ánh khi đề nghị các ngân hàng trong nước bảo lãnh cho các dự án đầu tư ở nước ngoài, chi phí cao hơn khoảng 50-60% so với ngân hàng nước ngoài. Ông kiến nghị có cơ chế để khơi thông nguồn vốn trong nước, giúp doanh nghiệp và các ngân hàng Việt Nam cùng tham gia đầu tư ra nước ngoài với chi phí cạnh tranh hơn.

Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Nga, Quyền Chủ tịch Hội Doanh nhân Tư nhân Việt Nam, Chủ tịch Tập đoàn BRG, cho biết dư nợ tín dụng xanh hiện đã vượt 700.000 tỷ đồng, tăng trưởng bình quân trên 20% mỗi năm nhưng mới chiếm khoảng 4,3% tổng dư nợ.

Theo Chủ tịch Tập đoàn BRG, tín dụng xanh cần trở thành động lực quan trọng cho tăng trưởng bền vững. Vì vậy, Chính phủ cần hoàn thiện cơ chế hỗ trợ lãi suất 2%/năm từ ngân sách nhà nước đối với doanh nghiệp và hộ kinh doanh đầu tư vào các dự án xanh, kinh tế tuần hoàn, đồng thời quy định rõ đối tượng, tiêu chí, nguồn kinh phí, thời hạn hỗ trợ và cơ chế giám sát để bảo đảm minh bạch, hiệu quả.

Bà Nga cũng đề xuất sớm triển khai thống nhất Danh mục phân loại tín dụng xanh quốc gia, ban hành hướng dẫn về hồ sơ, quy trình xác nhận và cơ chế cập nhật danh mục; đồng thời nghiên cứu các công cụ hỗ trợ cho tổ chức tín dụng như tái cấp vốn ưu đãi, chia sẻ rủi ro và huy động các nguồn vốn dài hạn trong nước cũng như quốc tế.

Ngoài ra, cần tăng cường phối hợp giữa Ngân hàng Nhà nước, các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và các tổ chức tín dụng trong tuyên truyền, đào tạo, hỗ trợ doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, xây dựng phương án chuyển đổi xanh.

Đại diện Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, ông Đặng Hồng Anh đề nghị mở rộng khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp thông qua hình thức cho vay dựa trên dòng tiền, hợp đồng, đơn hàng và dữ liệu kinh doanh thay vì chủ yếu dựa vào tài sản bảo đảm. Theo ông, có thể dành một gói tín dụng tương đương khoảng 1-2% tổng dư nợ của các tổ chức tín dụng để triển khai mô hình này.

Phản hồi các kiến nghị của doanh nghiệp, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho biết cơ quan này đang nghiên cứu mở rộng đối tượng được vay ngoại tệ trong thời gian tới.

"Đối với vấn đề cho vay ngoại tệ, Ngân hàng Nhà nước đang nghiên cứu để áp dụng một số đối tượng. Nếu nhập khẩu để phục vụ cho đầu tư thì có thể nghiên cứu cho vay ngoại tệ. Chúng tôi cũng đang nghiên cứu xem xét mở rộng đối tượng trong thời gian tới, có thể đưa vào áp dụng vấn đề này", Thống đốc nói.

Đối với kiến nghị của Viettel về chi phí bảo lãnh và cho vay đối với các dự án đầu tư ở nước ngoài, Thống đốc cho biết các ngân hàng trong nước cũng phải huy động vốn từ nước ngoài nên chi phí sẽ cao hơn. Ông cho rằng nếu cần có những chính sách đặc thù, doanh nghiệp Việt Nam có thể trực tiếp làm việc với các ngân hàng để xây dựng cơ chế phù hợp và Ngân hàng Nhà nước sẽ tham gia xem xét.

Liên quan đến vấn đề nguồn vốn, Thống đốc cho biết thời gian qua Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách lãi suất trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế ở mức cao trong khi khả năng huy động còn hạn chế. Khi thiếu hụt vốn, lãi suất huy động tăng sẽ kéo theo lãi suất cho vay tăng, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Theo ông, thời gian qua Ngân hàng Nhà nước đã nỗ lực điều hành để giảm sức ép lên mặt bằng lãi suất, đồng thời các ngân hàng cũng xác định không cạnh tranh huy động vốn lẫn nhau nhằm giữ chi phí đầu vào ở mức hợp lý.

Đối với việc huy động nguồn vốn từ bên ngoài, Thống đốc cho biết Ngân hàng Nhà nước đang tính toán và sẽ phối hợp với Bộ Tài chính trên cơ sở nhu cầu vốn của nền kinh tế để triển khai các giải pháp phù hợp.

Thống đốc cũng cho biết hiện khoảng 80% nguồn vốn huy động của hệ thống ngân hàng là vốn ngắn hạn, trong khi vốn trung và dài hạn chỉ chiếm khoảng 20%, trong khi nhu cầu vay trung và dài hạn của doanh nghiệp rất lớn. Vì vậy, các tổ chức tín dụng phải cân đối giữa việc hỗ trợ doanh nghiệp và bảo đảm an toàn hệ thống.

Liên quan đến đề xuất phát triển thị trường vốn, ông Phạm Đức Ấn cho biết Ngân hàng Nhà nước đã báo cáo Chính phủ và sẽ đưa vào một nội dung của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Các tổ chức tín dụng quy định cho phép ngân hàng thương mại được lựa chọn thực hiện dịch vụ quản lý tài sản phục vụ phát hành trái phiếu doanh nghiệp.

Theo Thống đốc, cơ chế này được kỳ vọng sẽ góp phần phát triển thị trường vốn, qua đó chia sẻ gánh nặng cung ứng nguồn vốn trung và dài hạn với hệ thống ngân hàng.