Báo cáo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) mới nhất của Mỹ mang tới những con số phù hợp với dự báo của thị trường, theo đó làm giảm đặt cược vào khả năng Cục Dự trữ Liên bang (Fed) tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 9...

Theo báo cáo được Bộ Lao động Mỹ công bố ngày 12/8, tốc độ lạm phát giá tiêu dùng hàng năm ở nền kinh tế lớn nhất thế giới trong tháng 7 là 3,4%, thấp hơn mức 3,5% của tháng 6. Tốc độ hàng năm của lạm phát lõi - thước đo không bao gồm hai nhóm hàng hóa có mức độ biến động giá lớn là thực phẩm và năng lượng - là 2,5%, thấp hơn mức 2,6% của tháng 6.

Nếu so với tháng trước, CPI toàn phần của tháng 7 tăng 0,1%, sau khi giảm 0,4% trong tháng 6. CPI lõi tăng 0,2%, một mức tăng tương đối khiêm tốn, mang lại những tia hy vọng rằng áp lực giá cả trên diện rộng có thể đáng dịu đi.

Ngoài ra, các mức tăng theo tháng và theo năm của cả chỉ số CPI toàn phần và CPI lõi đều phù hợp với dự báo trước đó của giới phân tích. Dù tốc độ lạm phát còn cao hơn so với mục tiêu 2% của Fed, xu hướng kiềm chế của lạm phát lõi được xem là đáng khích lệ, bởi đây là một trong những tiêu chí quan trọng nhất mà Fed dựa vào để đưa ra quyết định lãi suất.

Một số tín hiệu lạc quan về đàm phán hòa bình Trung Đông trong tháng 7 đã kéo giá xăng dầu giảm xuống, góp phần quan trọng giữ cho lạm phát ở Mỹ không tăng tốc. Từ khi cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran nổ ra vào cuối tháng 2, gây biến động mạnh trên thị trường năng lượng, tình trạng giá dầu thô tăng cao đã trở thành nguồn áp lực lạm phát toàn cầu lớn nhất.

Trong tháng 6 và tháng 7, sức ép lạm phát giá năng lượng đã xuống thang nhờ giá dầu giảm dù tiến trình đàm phán hòa bình thiếu suôn sẻ. Giá xăng ở Mỹ trong tháng 7 đã giảm 2,9% so với tháng 6, nhưng vẫn cao hơn 25% so với cùng kỳ năm trước.

Mức tăng tương đối khiêm tốn của lạm phát lõi có thể giúp giảm bớt phần nào áp lực tức thời buộc Fed phải tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 9. Phố Wall đặc biệt chú ý đến báo cáo lạm phát tháng 7 vì các quan chức Fed cũng đã phát tín hiệu rằng họ rất quan tâm đến đợt dữ liệu CPI này.

Trong suốt một năm qua, giới chức Fed vẫn dự báo lạm phát sẽ quay trở lại mức mục tiêu 2% mà không cần tăng thêm lãi suất, nhưng ngày càng có nhiều người trong số họ thay đổi quan điểm và ủng hộ việc tăng lãi suất. Fed sẽ có thêm dữ liệu lạm phát của một tháng nữa là tháng 8 trước cuộc họp chính sách diễn ra vào ngày 15-16/9.

Theo dữ liệu từ CME Group, thị trường hợp đồng tương lai lãi suất đang phản ánh khả năng Fed 58% sẽ giữ nguyên lãi suất ở mức 3,5-3,75% tại cuộc họp tới, tăng từ mức 54% ngay trước khi báo cáo CPI được công bố.

Tốc độ tăng giá tiêu dùng ở Mỹ đã hạ nhiệt nhiều sau đợt lạm phát gay gắt hậu đại dịch Covid-19. Tuy nhiên, việc kiểm soát hoàn toàn vấn đề lạm phát vẫn là một thách thức dai dẳng đối với Fed. Tỷ lệ lạm phát trong 12 tháng đã giảm xuống mức thấp 2,3% vào đầu năm ngoái, nhưng lại tăng trở lại khi các biện pháp thuế quan của Tổng thống Donald Trump bắt đầu đẩy giá hàng hóa lên cao.

Vào đầu năm nay, có vẻ như lạm phát ở Mỹ đang trên đà tiếp tục hạ nhiệt. Tuy nhiên, chi phí năng lượng tăng cao do cuộc chiến liên quan đến Iran đã khiến lạm phát gia tăng trở lại vào mùa xuân này. Bên cạnh đó, làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra nhu cầu khổng lồ đối với cơ sở hạ tầng điện toán, qua đó đẩy giá các loại vật liệu xây dựng và phần cứng cần thiết để triển khai hệ thống này.

Cuộc chiến tranh đã kéo dài hơn 5 tháng ở Vùng Vịnh đang ở trong một thế bế tắc đầy nan giải. Trong đó, lợi thế kiểm soát eo biển Hormuz của Iran đã làm chệch hướng các nỗ lực của Nhà Trắng nhằm chấm dứt xung đột theo những điều kiện có lợi cho Mỹ.

Tiến trình đàm phán hòa bình diễn ra ngắt quãng đã góp phần hạ nhiệt giá xăng bán lẻ ở Mỹ so với mức hơn 4,5 USD/gallon ghi nhận hồi tháng 5. Nhưng theo dữ liệu từ tổ chức AAA, giá xăng bình quân toàn quốc ở nước này vẫn duy trì ở mức khoảng 4 USD/gallon, cao hơn đáng kể so với mức xấp xỉ 3 USD/gallon trước khi xung đột nổ ra.

Bên cạnh những biến động mạnh gần đây của giá năng lượng, các xu hướng lạm phát lõi vẫn dai dẳng hơn mức mà các nhà hoạch định chính sách của Fed mong muốn. Để lạm phát giảm bền vững về mức mục tiêu 2% của Fed, nền kinh tế có lẽ không chỉ cần giá xăng rẻ hơn mà còn cần tốc độ tăng giá chậm lại ở các nhóm mặt hàng như nhà ở, vé máy bay và bảo hiểm ô tô.

Việc các doanh nghiệp có thể tiếp tục chuyển phần chi phí tăng thêm sang về phía khách hàng trong các lĩnh vực còn lại của nền kinh tế hay không sẽ phụ thuộc phần lớn vào sức khỏe tài chính của người tiêu dùng. Cho đến nay, người tiêu dùng Mỹ vẫn thể hiện khả năng chống chịu tốt, nhưng nhiều người đã trở nên kiệt sức sau 5 năm lạm phát cao và đang phải đối mặt với một thị trường lao động đầy bất định.

Cho đến khoảng một tuần trước, thị trường vẫn dự báo khả năng cao Fed sẽ có đợt tăng lãi suất tại cuộc họp chính sách tháng tới. Tuy nhiên, những lo ngại mới về thị trường lao động - sau khi ghi nhận mức sụt giảm việc làm ròng trong tháng 7 - kết hợp với những biến động về giá năng lượng đã làm giảm tính cấp thiết của việc tăng lãi suất vào cuộc họp tháng 9.

Tại cuộc họp tháng 7 của Fed, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã bỏ phiếu với tỷ lệ 9-3 để giữ nguyên lãi suất chủ chốt, trong đó các thành viên bỏ phiếu chống đều ủng hộ việc tăng lãi suất. Hiện tại, thị trường đang đánh giá khả năng cao hơn về một động thái điều chỉnh lãi suất vào tháng 10 hoặc tháng 12.