Phiên chất vấn tại kì họp HĐND tỉnh Thanh Hóa ngày 17/7/2026, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Thanh Hóa đã thẳng thắn nhận diện hai nút thắt trọng yếu đang cản trở sự phát triển của ngành: thiếu hụt giáo viên trầm trọng và hạ tầng trường lớp chưa đáp ứng được tốc độ đô thị hóa...

Theo báo cáo của Sở Giáo dục và đào tạo Thanh Hóa, vấn đề thiếu hụt giáo viên đang được xác định là "điểm nghẽn của điểm nghẽn". Với tổng số 59.580 cán bộ, giáo viên và nhân viên hiện có, Thanh Hóa vẫn đang thiếu hụt 2.722 người so với định biên được UBND tỉnh giao.

Nếu xét theo định mức tối đa quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, con số này còn đáng báo động hơn với mức thiếu 14.644 người. Hệ lụy trực tiếp của tình trạng này là sĩ số lớp học tại nhiều địa phương, đặc biệt ở các vùng có tốc độ tăng dân số cơ học cao, luôn trong tình trạng quá tải, gây áp lực lớn lên đội ngũ giáo viên đứng lớp và ảnh hưởng đến chất lượng truyền tải kiến thức.

Song song với bài toán con người, cơ sở vật chất cũng đang trở thành gánh nặng lớn. Toàn tỉnh hiện thiếu 5.375 phòng học so với nhu cầu thực tế. Một nghịch lý đang tồn tại là sự chênh lệch hạ tầng giữa các vùng miền: trong khi nhiều khu vực miền núi vẫn duy trì hàng trăm điểm trường lẻ với quy mô nhỏ lẻ, kém hiệu quả, thì tại các khu đô thị và vùng ven biển, áp lực về phòng học lại cực kỳ gay gắt do học sinh tăng đột biến.

Không chỉ thiếu phòng học kiên cố, việc trang bị thiết bị phục vụ Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 cũng gặp khó khăn lớn do vướng mắc trong các quy định đấu thầu. Sự chậm trễ này dẫn đến tình trạng "nơi có phòng chức năng thì thiếu thiết bị, nơi có thiết bị thì lại thiếu phòng để lắp đặt", làm giảm đáng kể hiệu quả dạy và học.

Phát biểu kết luận tại phiên chất vấn, ông Nguyễn Hồng Phong – Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Thanh Hóa – khẳng định rằng đầu tư cho giáo dục chính là đầu tư cho tương lai và không thể chậm trễ.

Để khắc phục triệt để, lãnh đạo tỉnh yêu cầu UBND tỉnh và Sở Giáo dục và Đào tạo phải hoàn thành ngay việc điều chỉnh quy hoạch mạng lưới trường lớp giai đoạn 2026-2030. Định hướng chiến lược là chuyển từ mục tiêu giảm đầu mối cơ học thuần túy sang tái cấu trúc dựa trên quy mô dân số và không gian phát triển, ưu tiên xây dựng các trường liên cấp để tối ưu hóa nguồn lực.

Về giải pháp nhân sự, Sở Giáo dục và Đào tạo được giao phối hợp chặt chẽ với Sở Nội vụ để tuyển dụng đủ chỉ tiêu biên chế, đồng thời thực hiện linh hoạt các phương án điều động, biệt phái giáo viên giữa các địa bàn. Tỉnh cũng sẽ xây dựng cơ chế chi trả cho dạy thêm giờ để đảm bảo từ năm học 2026-2027, không còn tình trạng học sinh phải ngồi trong lớp trống giáo viên bộ môn.

Đối với hạ tầng, nguồn ngân sách các cấp sẽ được tập trung cho việc kiên cố hóa trường lớp và bổ sung thiết bị dạy học còn thiếu.

Song song đó, Thanh Hóa chủ trương đẩy mạnh xã hội hóa, kêu gọi các nguồn lực tư nhân đầu tư vào hệ thống trường tư thục, nhằm giảm bớt gánh nặng cho ngân sách công và tạo ra môi trường học tập đa dạng, chất lượng hơn cho thế hệ tương lai...