Luật Việc làm 2025 đã gắn việc hưởng trợ cấp thất nghiệp với nghĩa vụ tham gia tìm việc hoặc nhận việc làm phù hợp của người lao động. Người lao động sẽ bị chấm dứt hưởng trợ cấp khi có việc làm hoặc sau 2 lần từ chối nhận việc làm do tổ chức dịch vụ việc làm công giới thiệu mà không có lí do chính đáng...

Theo Luật Việc làm 2025, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, khi tham gia bảo hiểm thất nghiệp, người lao động sẽ được hỗ trợ trợ cấp thất nghiệp khi mất việc làm. Đồng thời, được hỗ trợ đào tạo nghề, tư vấn, giới thiệu việc làm để sớm quay trở lại thị trường lao động.

THÚC ĐẨY NGƯỜI LAO ĐỘNG QUAY LẠI THỊ TRƯỜNG

Hiện mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp, của 6 tháng đã đóng bảo hiểm thất nghiệp gần nhất trước khi chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc, hoặc chấm dứt làm việc. Mức hưởng tối đa không quá 5 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng do Chính phủ công bố, được áp dụng tại tháng cuối cùng đóng bảo hiểm thất nghiệp.

Một trong những quy định đáng chú ý của Luật Việc làm 2025 là gắn việc hưởng trợ cấp thất nghiệp với nghĩa vụ tham gia tìm việc hoặc nhận việc làm phù hợp.

Luật đã quy định người lao động đang hưởng trợ cấp thất nghiệp bị chấm dứt hưởng khi có việc làm và thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024.

Người lao động cũng bị chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp sau 2 lần từ chối nhận việc làm do tổ chức dịch vụ việc làm công, nơi đang hưởng trợ cấp thất nghiệp giới thiệu mà không có lý do chính đáng.

Việc chấm dứt hưởng trợ cấp cũng áp dụng với trường hợp người lao động không thực hiện thông báo tìm kiếm việc làm hằng tháng theo quy định trong 3 tháng liên tục.

Các chuyên gia cho rằng, đây được xem là cách thúc đẩy người lao động quay lại thị trường, tránh lạm dụng việc hưởng trợ cấp thất nghiệp.

Theo ông Dương Việt Linh, Phó Giám đốc Việc Làm Tốt, chủ trương gắn việc hưởng trợ cấp thất nghiệp với nghĩa vụ tham gia tìm việc hoặc nhận việc làm phù hợp là một chính sách đúng đắn và đi đúng định hướng. Tuy nhiên, để chính sách này thực sự phát huy hiệu quả và tránh tình trạng mang tính hình thức, thì vai trò của đội ngũ tư vấn viên trong hoạt động giới thiệu việc làm là rất quan trọng.

Bởi mỗi người lao động đều có hoàn cảnh, kinh nghiệm và nhu cầu việc làm khác nhau. Vì vậy, người tư vấn phải thực sự biết lắng nghe, sàng lọc thông tin và có những phương án tư vấn phù hợp với từng trường hợp cụ thể.

Đồng thời, đội ngũ này cần nắm rất rõ những thay đổi trong Luật Việc làm 2025 để có thể hỗ trợ người lao động tiếp cận các chương trình đào tạo, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp phù hợp.

Ở thời điểm hiện nay, vai trò của tư vấn viên không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu một vị trí việc làm. Quan trọng hơn, họ cần hiểu được tâm tư, nguyện vọng của người lao động, từ đó đề xuất những chương trình đào tạo, định hướng nghề nghiệp hoặc lộ trình chuyển đổi nghề phù hợp để giúp người lao động nhanh chóng quay trở lại thị trường lao động.

TĂNG CƯỜNG TRUYỀN THÔNG ĐỂ NGƯỜI LAO ĐỘNG HIỂU RÕ CHÍNH SÁCH

Theo các chuyên gia, thị trường lao động hiện nay đang thay đổi rất nhanh dưới tác động của AI, tự động hóa và xu hướng chuyển đổi xanh. Nhiều kỹ năng hiện nay có thể trở nên lỗi thời chỉ sau một thời gian ngắn.

Ngoài ra, ông Dương Việt Linh, Phó Giám đốc Việc Làm Tốt cho biết theo dữ liệu của đơn vị này, nhu cầu tuyển dụng trên thị trường hiện nay vẫn đang rất lớn, đặc biệt tập trung ở 4 nhóm ngành thiếu hụt nhân sự cao gồm bán lẻ, logistics, F&B và sản xuất. Đây đều là những lĩnh vực hoàn toàn có khả năng hấp thụ lực lượng lao động đang thất nghiệp hoặc chưa có việc làm hiện nay.

Vì vậy, nếu công tác tư vấn, đào tạo lại kỹ năng và kết nối việc làm được thực hiện hiệu quả, chính sách bảo hiểm thất nghiệp sẽ không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ tài chính ngắn hạn, mà còn thực sự trở thành công cụ giúp người lao động quay trở lại thị trường lao động một cách bền vững hơn.

Theo các chuyên gia, người lao động cũng cần chấp nhận thực tế rằng việc thay đổi công việc và học lại kỹ năng có thể diễn ra nhiều lần trong cuộc đời. Khi đó, thất nghiệp không chỉ là một khó khăn tạm thời mà còn là khoảng thời gian để mỗi người cập nhật kiến thức, công cụ và kỹ năng mới nhằm duy trì khả năng cạnh tranh trên thị trường lao động.

Bên cạnh đó, để người lao động hiểu đúng và đầy đủ ý nghĩa của chính sách hỗ trợ từ bảo hiểm thất nghiệp, cần đẩy mạnh công tác truyền thông, tuyên truyền.

Thông điệp truyền thông cần chuyển từ cách tiếp cận thiên về pháp lý sang gần gũi và thực tế hơn với người lao động. Không chỉ tập trung vào việc người lao động được hưởng gì, mà cần giúp họ hiểu rằng việc sớm quay lại thị trường lao động, học thêm kỹ năng mới hay nâng cao năng lực nghề nghiệp sẽ giúp cải thiện cuộc sống của chính bản thân và gia đình trong dài hạn.

Bà Vũ Thị Thanh Liễu, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội (thuộc Sở Nội vụ), cũng nhấn mạnh cần tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền để các nhóm lao động để họ hiểu rõ lợi ích của chính sách. Bởi không phải ai cũng nắm được đầy đủ thông tin hoặc tin tưởng ngay vào hiệu quả mà chính sách mang lại, do đó việc truyền thông là rất cần thiết để người lao động biết và chủ động thực hiện.