ACV kiến nghị Chính phủ cho phép vừa khai thác thương mại vừa tiếp tục hoàn thiện, hiệu chỉnh các hệ thống kỹ thuật sau khi Cảng hàng không quốc tế Long Thành đi vào hoạt động, đồng thời đề xuất phương án phân vai khai thác giữa Long Thành và Tân Sơn Nhất nhằm tận dụng tối đa năng lực của cả hai sân bay...

Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) vừa có báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cùng các bộ, ngành về tiến độ triển khai Dự án thành phần 3 thuộc Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 và phương án khai thác sân bay khi đưa vào vận hành.

Theo ACV, thay vì chuyển toàn bộ hoạt động khai thác từ Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất sang Long Thành, hai sân bay sẽ được vận hành đồng thời theo nguyên tắc "phân vai theo thị trường".

Theo phương án này, Tân Sơn Nhất tiếp tục khai thác toàn bộ mạng bay nội địa cùng các đường bay quốc tế ngắn và trung bình, trong khi Long Thành từng bước đảm nhận các đường bay quốc tế phù hợp nhằm phát huy công suất ngay từ giai đoạn đầu đưa vào khai thác.

ACV cho rằng cách tiếp cận này vừa giúp Long Thành sớm hình thành mạng bay quốc tế, vừa duy trì hiệu quả khai thác của Tân Sơn Nhất với công suất thiết kế khoảng 50 triệu hành khách mỗi năm, đồng thời tạo dư địa cho các hãng hàng không mới sau năm 2030 mà không gây áp lực quá tải.

NHIỀU HÃNG BAY MONG MUỐN KHAI THÁC TẠI LONG THÀNH

Theo ACV, doanh nghiệp đã chủ động làm việc với các hãng hàng không trong và ngoài nước để xây dựng phương án khai thác Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Đến nay, phần lớn các hãng đều bày tỏ mong muốn khai thác tại sân bay này.

Trong số các hãng nội địa, Vietnam Airlines đã chính thức đăng ký chuyển bốn đường bay quốc tế từ TP.HCM sang Long Thành, gồm Bắc Kinh (sân bay Đại Hưng), Hồng Kông, Quảng Châu (sân bay Bạch Vân) và Manila.

Vietjet Air cam kết duy trì tối thiểu hai đường bay quốc tế tại Long Thành, trong khi Vietravel Airlines dự kiến bắt đầu khai thác thương mại từ cuối năm 2026 và tăng tần suất từ lịch bay mùa Hè năm 2027.

Đối với các hãng hàng không quốc tế, ACV cho biết đại diện 34 hãng đã khảo sát thực địa và làm việc để chuẩn bị phương án khai thác khi sân bay dự kiến đưa vào hoạt động từ tháng 12/2026.

Song song với việc điều chuyển một số đường bay hiện hữu, đầu tháng 6/2026 ACV cũng phối hợp với các đối tác xúc tiến mở thêm 21 đường bay quốc tế mới chưa có đường bay thẳng tới TP.HCM trong giai đoạn 2025-2030. Các đường bay tập trung vào thị trường Trung Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Ấn Độ, Sri Lanka, Malaysia, Indonesia, Bangladesh, Hoa Kỳ, Thái Lan và châu Âu.

Theo ACV, các đường bay mới này dự kiến bổ sung khoảng 2 triệu lượt khách mỗi năm cho Long Thành vào năm 2030, bên cạnh lượng khách điều chuyển từ Tân Sơn Nhất. Dư địa tăng trưởng lớn nhất được kỳ vọng đến từ các tuyến bay kết nối Bắc Mỹ, châu Âu, Trung Đông, Nam Á, Trung Á và châu Đại Dương.

Theo dự báo của ACV, giai đoạn 2025-2040, lượng khách từ các thị trường trọng điểm đến Việt Nam tiếp tục duy trì mức tăng trưởng tích cực. Trong đó, Trung Quốc tăng khoảng 9% mỗi năm, Hồng Kông (Trung Quốc) 9,1%, Hàn Quốc 4,2%, Hoa Kỳ 2,5%, Nhật Bản 1,5% và Australia 0,8%. Hiện các thị trường này chiếm khoảng 75% tổng lượng khách quốc tế đến Việt Nam.

Đến năm 2030, thị trường hàng không Việt Nam dự kiến tăng thêm khoảng 8,6 triệu lượt khách quốc tế, riêng khu vực Tân Sơn Nhất - Long Thành sẽ đón thêm khoảng 3,2 triệu lượt khách.

VỪA KHAI THÁC VỪA HOÀN THIỆN HỆ THỐNG

Về tiến độ chuẩn bị vận hành, ACV cho biết đã thành lập ba chi nhánh gồm Cảng hàng không quốc tế Long Thành, Nhiên liệu hàng không Long Thành và Hàng hóa hàng không Long Thành từ tháng 9/2025 để chuẩn bị công tác quản lý, khai thác.

Các đơn vị đang tuyển dụng nhân sự và dự kiến hoàn tất trong tháng 7/2026 nhằm sẵn sàng tiếp nhận, vận hành sân bay. Đồng thời, ACV đã ký hợp đồng với liên danh tư vấn Incheon Airport để hỗ trợ vận hành thử nghiệm và chuyển giao khai thác.

Theo ACV, kinh nghiệm vận hành các sân bay quy mô lớn trên thế giới cho thấy sau khi đưa vào khai thác thương mại, các dự án thường cần thêm khoảng 6-9 tháng để tiếp tục hoàn thiện thủ tục cấp phép, đánh giá hiệu quả vận hành và hiệu chỉnh các hệ thống liên hoàn như điều hành bay, xử lý hành lý, công nghệ thông tin, an ninh và thiết bị nhà ga.

Vì vậy, ACV kiến nghị Chính phủ cho phép áp dụng phương án vừa khai thác thương mại vừa tiếp tục vận hành thử nghiệm, hiệu chỉnh hệ thống và hoàn thiện các thủ tục nghiệm thu, cấp phép sau khi Long Thành đi vào hoạt động.

Đánh giá phương án này sẽ giúp sân bay sớm phát huy hiệu quả đầu tư, giảm áp lực cho hệ thống cảng hàng không hiện hữu, ACV cho rằng phương án này vẫn bảo đảm đủ thời gian để tối ưu các hệ thống kỹ thuật trong điều kiện khai thác thực tế.

Để tạo thêm động lực phát triển cho thị trường hàng không, ACV cũng kiến nghị Chính phủ tiếp tục hoàn thiện chính sách thị thực theo hướng thông thoáng hơn, mở rộng diện miễn thị thực, kéo dài thời hạn lưu trú, đơn giản hóa thủ tục cấp thị thực điện tử và mở rộng diện cấp thị thực tại cửa khẩu nhằm thu hút thêm khách quốc tế.