Bộ Tư pháp đã đăng tải hồ sơ dự án Luật sửa đổi, bổ sung Luật
Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi
người tiêu dùng để thẩm định.
Đối với Luật Quản lý ngoại thương, Bộ Công thương dự kiến bổ sung phân quyền cấp giấy chứng nhận xuất xứ và văn bản chấp thuận
tự chứng nhận xuất xứ cho UBND cấp tỉnh thực hiện (sửa đổi Điều 34).
Tại bản tổng hợp, tiếp thu giải trình ý kiến, đoàn Đại biểu
Quốc hội tỉnh Nghệ An đề nghị cân nhắc kỹ việc giao UBND cấp tỉnh thực hiện nhiệm
vụ chứng nhận xuất xứ hàng hóa xuất khẩu (C/O).
Nguyên nhân là vì chứng nhận xuất xứ hàng hóa là hoạt động
có tính chuyên môn cao, liên quan trực tiếp đến thực thi các cam kết quốc tế và
các hiệp định thương mại tự do. Do đó, cần bảo đảm tính thống nhất trên phạm vi
toàn quốc.
Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Nghệ An cũng đề nghị bổ sung quy định
về cơ chế kiểm tra, giám sát, thanh tra chuyên ngành đối với hoạt động chứng nhận
xuất xứ hàng hóa do địa phương thực hiện.
Tương tự, đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh cũng đề nghị
bổ sung quy định giao Chính phủ ban hành bộ tiêu chí, quy trình nghiệp vụ thống
nhất áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức được ủy quyền cấp C/O tại địa phương.
Theo đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh, nếu thiếu các
tiêu chí và quy trình chuẩn hóa trên phạm vi toàn quốc, có thể dẫn đến sự khác
biệt trong áp dụng pháp luật giữa các địa phương, làm gia tăng nguy cơ gian lận
xuất xứ và ảnh hưởng đến uy tín thương mại của Việt Nam trong thực hiện các cam
kết quốc tế.
Giải trình trước ý kiến trên, Bộ Công thương cho biết khoản
7, điều 3 dự thảo sửa đổi, bổ sung điều 35 “Kiểm tra xuất xứ hàng hóa” quy định:
Chính phủ phân công bộ, cơ quan ngang bộ thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, hướng dẫn
kiểm tra việc chứng nhận xuất xứ hàng hóa đối với hàng xuất khẩu và hàng nhập
khẩu.
Bộ Công Thương cho biết đang chủ trì xây dựng dự thảo Nghị định
quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật
Quản lý ngoại thương về xuất xứ hàng hóa.
Tại dự thảo đã giao nhiệm vụ cho Bộ Công Thương và Bộ Tài
chính quy định hướng dẫn cơ chế kiểm tra đối với hàng xuất khẩu và hàng nhập khẩu.
Khi Nghị định được ban hành, Bộ Công Thương và Bộ Tài chính xây dựng Thông tư
hướng dẫn quy trình kiểm tra, xác minh để các cơ quan, tổ chức cấp Giấy chứng
nhận xuất xứ hàng hóa thực hiện.
Theo Bộ Công thương, Luật Quản lý ngoại thương được Quốc hội
thông qua năm 2017 và có hiệu lực và
ngày 01/01/2018 trở thành văn bản luật đầu tiên điều chỉnh hoạt động xuất nhập
khẩu.
Qua quá trình triển
khai thi hành luật, thực tiễn
hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu của doanh nghiệp ngày càng đa dạng, phức tạp, gắn
với chuỗi sản xuất – cung ứng toàn cầu và yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế ngày
càng sâu rộng.
Trong bối cảnh
đó, một số quy định của Luật Quản lý ngoại thương đã bộc lộ những hạn chế, bất
cập, chưa theo kịp yêu cầu của thực tiễn và các cam kết quốc tế mà Việt Nam là
thành viên.
Vì vậy, việc nghiên cứu sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật
Quản lý ngoại thương là cần thiết nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh
nghiệp, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.
Khoản 4 Điều 3 Nghị định 31/2018/NĐ- CP quy định chi tiết Luật Quản lý ngoại thương về xuất xứ hàng hóa nêu rõ “giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa là văn bản hoặc các hình thức có giá trị pháp lý tương đương do cơ quan, tổ chức thuộc nước, nhóm nước, hoặc vùng lãnh thổ xuất khẩu hàng hóa cấp dựa trên quy định và yêu cầu liên quan về xuất xứ, chỉ rõ nguồn gốc xuất xứ của hàng hóa đó”.
Theo Thông tư 40/2025/TT-BCT quy định về cấp giấy chứng nhận
xuất xứ hàng hóa (C/O), Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cấp và tổ chức triển
khai việc cấp các loại C/O và văn bản chấp thuận khi đáp ứng điều kiện quy định
và quy định pháp luật có liên quan.