Do căng thẳng leo thang trở lại giữa Mỹ và Iran, giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz lại giảm mạnh sau đợt phục hồi ngắn ngủi vào cuối tháng 6 đầu tháng 7...

Sự sụt giảm này diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tái áp lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran vào tuần trước và chiến sự trong khu vực trở nên căng thẳng hơn.

Hãng tin CNBC dẫn dữ liệu từ công ty Lloyd’s List Intelligence cho biết các chủ tàu đang trở nên thận trọng hơn với việc điều tàu đi qua eo Hormuz. Số lượng tàu đi qua eo biển này chỉ còn 53 chuyến trong tuần kết thúc vào ngày 20/7, giảm 66% so với 157 chuyến của tuần trước đó. Đặc biệt, số lượng tàu chở dầu và khí đốt - lực lượng chịu trách nhiệm vận chuyển phần lớn dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Vùng Vịnh - đã giảm từ 90 xuống còn 30 chuyến.

Dữ liệu từ công ty Kpler cũng cho thấy hoạt động giao thông giảm sút gần như ngay lập tức sau khi lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran được áp trở lại vào hôm 14/7. Số lượng tàu qua lại hàng ngày, đạt trung bình hơn 20 tàu trước ngày 15/7, đã giảm xuống còn 16 tàu vào ngày hôm đó và tiếp tục giảm xuống chỉ còn một chữ số vào ngày 16/7. Giao thông vẫn duy trì ở mức thấp trong suốt tuần, chỉ có những đợt phục hồi lẻ tẻ.

Tình trạng bế tắc trở lại ở Hormuz đảo ngược quá trình bình thường hóa dần dần sau khi lệnh ngừng bắn Mỹ - Iran được ký kết vào giữa tháng 6 khuyến khích một số chủ tàu tiếp tục các chuyến đi đến Vùng Vịnh. Tuy nhiên, chiến sự tái diễn đã một lần nữa làm tê liệt tuyến đường biển vốn là nơi 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu đi qua.

Bà Bridget Diakun, nhà phân tích cấp cao về rủi ro và tuân thủ tại Lloyd’s List Intelligence, nhận xét với CNBC: “Mọi thứ đã chậm lại đáng kể kể từ khi căng thẳng bùng phát trở lại. Điều đó không có gì đáng ngạc nhiên, vì mọi người đều rút lui và đánh giá lại”.

Tuy nhiên, bà Diakun nói thêm rằng giao thông ở Hormuz không hoàn toàn biến mất. “Mỗi người có một khẩu vị rủi ro khác nhau. Chúng tôi vẫn thấy các tàu chở dầu qua lại. Hoạt động đó chưa hoàn toàn dừng lại”, bà nói.

Thay vì phục hồi đều đặn, các hoạt động của tàu chở hàng qua eo biển Hormuz có khả năng sẽ tiếp tục diễn ra “theo từng đợt” khi các chủ tàu tận dụng những khoảng thời gian ngắn ngủi được coi là an toàn trước khi rút lui một lần nữa mỗi khi căng thẳng leo thang - vị chuyên gia lưu ý.

Dữ liệu từ công ty S&P Global cũng cho thấy một bức tranh tương tự. Chỉ có 40 tàu đi qua eo biển Hormuz trong thời gian từ ngày 17-19/7, trung bình khoảng 13 chuyến mỗi ngày. Lượng tàu đi qua trong tuần đến ngày 19/7 giảm gần 50% so với tuần trước đó.

Các tàu thương mại vẫn chiếm hơn 70% lưu lượng trong giai đoạn này, mặc dù chỉ khoảng 1/3 được đánh giá là tuân thủ các hạn chế hàng hải. Các tàu liên quan đến Iran và bị trừng phạt tiếp tục chiếm ưu thế trong nhiều hoạt động, cho thấy các chủ tàu quốc tế chính thống vẫn còn do dự quay trở lại.

Ông Saul Kavonic, trưởng bộ phận nghiên cứu năng lượng tại công ty MST Marquee, nhận định với CNBC: “Đợt leo thang mới nhất cho thấy kỳ vọng về việc mở cửa nhanh chóng eo biển Hormuz là quá vội vã”.

Ông cho biết thêm rằng lưu lượng giao thông qua Hormuz đã giảm xuống còn khoảng 15% so với mức trước chiến tranh, và cho rằng giá dầu có thể tăng trở lại mức 100 USD/thùng nếu cường độ các cuộc tấn công như hiện tại kéo dài trong vài tuần hoặc nếu cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực trở thành mục tiêu không kích.