Đây là một chính sách hợp thời, nhưng khả năng chỉ có hiệu lực trong một thời hạn nhất định

“Đã đến lúc chính sách khoán nông nghiệp dần đi đến thời điểm hoàn thành sứ mệnh lịch sử của nó. Dần dần quá trình tích tụ đất canh tác sẽ là xu hướng mới, cần thiết, miễn là nó có một tiến trình phù hợp”.

Đó là ý kiến của đại biểu Đặng Như Lợi khi các ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết quy định hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân.

Có hiệu lực từ ngày 1/7 tới, Nghị quyết sẽ là cơ sở để xác định hạn mức đất của hộ gia đình, cá nhân sử dụng vào mục đích nông nghiệp dưới các hình thức nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho quyền sử dụng đất, xử lý nợ theo thỏa thuận trong hợp đồng thế chấp, bảo lãnh bằng quyền sử dụng đất.

Được Quốc hội đồng ý, các đại biểu Ủy ban Thường vụ Quốc hội xây dựng Nghị quyết với mục tiêu tạo chính sách khai thác, sử dụng đất nông nghiệp có hiệu quả, từng bước khắc phục tình trạng manh mún, phân tán trong sản xuất nông nghiệp, đồng thời hạn chế tình trạng người trực tiếp sản xuất nông nghiệp không còn đất sản xuất do ruộng đất tập trung quá nhiều vào một số cá nhân.

Hiện nay, đất trồng cây hàng năm khu vực Nam bộ, số hộ sử dụng dưới 5 ha do nhận chuyển quyền chiếm trên 90%. Các khu vực còn lại, số hộ sử dụng dưới 3 ha do nhận chuyển quyền chiếm tới 98,67% số trường hợp nhận chuyển quyền. Một hạn mức cần thiết sẽ khuyến khích tích tụ hợp lý, vừa hạn chế sự tích tụ quá mức dẫn tới một bộ phận lớn nông dân không có đất sản xuất khi chưa kịp chuyển đổi nghề nghiệp.

Với Nghị định này, hộ gia đình, cá nhân sẽ có hạn mức nhất định khi nhận chuyển quyền sử dụng đất trồng cây hàng năm, lâu năm và đất rừng trồng. Hạn mức đất trồng cây hàng năm không quá 5 ha ở các tỉnh Vũng Tàu, Bình Dương, Bình Phước, Đồng Nai, Tây Ninh và Tp.HCM. Không quá 15 ha ở An Giang, Bạc Liêu, Bến Tre, Cà Mau, Đồng Tháp, Hậu Giang, Kiên Giang, Long An, Sóc Trăng, Tiền Giang, Trà Vinh, Vĩnh Long, Cần Thơ. Không quá 3 ha đối với các tỉnh, thành còn lại.

Đối với đất trồng cây lâu năm, không quá 20 ha tại các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ và ĐBSCL; không quá 50 ha các tỉnh còn lại. Đối với đất rừng trồng không quá 50 ha tại đồng bằng Bắc Bộ và ĐBSCL; không quá 100 ha đối với các tỉnh còn lại.

Chính sách này không áp dụng với đất nuôi trồng thủy sản, làm muối, đất phòng hộ, đất rừng đặc dụng, rừng tự nhiên. Tương tự, sẽ không hạn mức các hình thức nhận chuyển quyền như thừa kế, chuyển đổi, kết quả giải quyết tranh chấp...

Theo các đại biểu, đây là một chính sách hợp thời, nhưng khả năng chỉ có hiệu lực trong một thời hạn nhất định. Hiện nay lực lượng lao động nông nghiệp đang chiếm khoảng 60% tổng lao động xã hội. Dự kiến vào năm 2020 chỉ còn khoảng 25-30%.