Nhóm Cảng và vận tải biển sẽ tiếp tục tăng trưởng bứt phá trong 2026-2027 nhờ triển vọng thương mại lạc quan của Việt Nam. Trong khi đó, áp lực gia tăng cước vận tải do căng thẳng Trung Đông cùng rủi ro hàng rào thuế quan mới đã kích hoạt làn sóng nhập khẩu sớm từ khối bán lẻ Âu - Mỹ...

Trong nửa đầu năm 2026, rủi ro địa chính trị tại khu vực Trung Đông đã gây ra các đứt gãy nghiêm trọng đối với luồng thương mại toàn cầu, đẩy chi phí logistics lên mức cao và lạm phát gia tăng đang trực tiếp bào mòn sức cầu tiêu dùng tại các thị trường phát triển như Mỹ và EU.

Bước sang nửa sau năm 2026, dù xung đột trực tiếp đã hạ nhiệt, các tác động từ cuộc chiến vẫn tiếp tục đè nặng lên hoạt động giao thương quốc tế. Theo dự báo của World Bank, tăng trưởng thương mại hàng hóa và dịch vụ toàn cầu sẽ suy giảm tốc độ xuống mức 2,9% trong năm 2026 trước khi hồi phục lên 3,3% vào năm 2027.

Mặc dù triển vọng chung kém sắc, khu vực Châu Á vẫn khẳng định vai trò động lực tăng trưởng cốt lõi nhờ chiến lược đa dạng hóa thị trường linh hoạt nhằm bù đắp cho sự sụt  giảm tại Bắc Mỹ, kết hợp cùng xung lực mạnh mẽ từ chu kỳ đầu tư bán dẫn và thiết bị công nghệ cao phục vụ làn sóng AI.

Nhận định về triển vọng ngành vận tải biển, Chứng khoán MBS cho rằng mặc dù ngành vận tải biển vẫn đang chứng kiến làn sóng đóng tàu mới với lượng đơn đóng mới ồ ạt, nhưng phần lớn lượng đơn đặt hàng mới lại tập trung vào phân khúc Megaship để phục vụ chạy các tuyến đường dài, trong khi đó lượng đóng mới với tàu biển kích cỡ 3.000 TEU trở xuống nằm ở mức thấp kỷ lục.

Sự bổ sung công suất khổng lồ này chính là nguyên nhân chính gây áp lực lên giá cước giao ngay. Ngoài ra, trong bối cảnh tình hình địa chính trị còn nhiều bất định, kỳ vọng dịch chuyển trở lại khu vực Biển Đỏ tiếp tục bị đẩy lùi, điều này đã thúc đẩy nhu cầu thuê tàu feeder gia tăng bền vững, qua đó đẩy giá cho thuê định hạn ở các tàu phân khúc 1,000; 1,800 TEU cho tới 3,000 TEU tăng cao, đi ngược chiều suy giảm của giá cước giao ngay.

Do vậy MBS đánh giá trong giai đoạn 2026 – 2027, giá cước cho thuê tàu tại phân khúc 1,000 – 3,000 TEU tiếp tục gia tăng và neo ở mức cao, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp sở hữu đội tàu chuyên cho thuê tiếp tục mở rộng công suất, thành công chốt các hợp đồng dài hạn (1-2 năm) với giá cước cho thuê ở mức hấp dẫn.

MBS duy trì quan điểm khả quan về sản lượng container thông qua hệ thống cảng biển Việt Nam trong nửa sau năm, dự kiến cả năm 2026 sẽ đạt khoảng 36.7 triệu TEU, tăng 15% so với cùng kỳ, trong đó đà tăng trưởng sẽ được thúc đẩy bởi hai động lực cốt lõi:

Thứ nhất, làn sóng giải ngân FDI mạnh mẽ trong nửa đầu năm 2026 khi các tập đoàn đa quốc gia mở rộng mạng lưới sản xuất tại Việt Nam nhằm đáp ứng quy tắc xuất xứ khắt khe. Cùng với đó, sự gia tăng luân chuyển linh kiện và bán thành phẩm giữa các vùng kinh tế Bắc – Nam cũng góp phần thúc đẩy nhu cầu vận tải biển nội địa.

Thứ hai, áp lực gia tăng cước vận tải do căng thẳng Trung Đông cùng rủi ro hàng rào thuế quan mới đã kích hoạt làn sóng nhập khẩu sớm từ khối bán lẻ Âu - Mỹ. Xu hướng này, khi hỗ trợ bởi sức mua phục hồi dẻo dai tại Mỹ trong nửa đầu năm 2026, sẽ thúc đẩy mạnh mẽ chu kỳ tái tích lũy hàng tồn kho trong hai quý cuối năm, trực tiếp gia tăng lưu lượng container qua hệ thống cảng biển Việt Nam

Tại Hải Phòng, khu vực Lạch Huyện tiếp tục cho thấy khả năng khai thác vượt trội, khi trong 5 tháng đầu năm 2026, khu vực Lạch Huyện ghi nhận tăng trưởng sản lượng lên tới 53,4% so với cùng kỳ, mức tăng vượt trội so với trung bình khu vực Hải Phòng ở mức 11,8%, nhờ các bến mới bến 3,4 và bến 5,6 đi vào hoạt động và nhanh chóng đạt hiệu suất khai thác lần lượt 17,2% và 20,4%.

Đối với Hồ Chí Minh, cụm cảng nước sâu khu vực Cái Mép – Thị Vải (CMTV) tiếp tục ghi nhận sản lượng tăng trưởng tích cực, tăng 10,3% so với cùng kỳ, cao hơn so với mức tăng trưởng trung bình khu vực ở mức 9,3% so với cùng kỳ.

Theo báo cáo Container Port Perfomance Index 2025, cụm cảng Cái Mép và Hải Phòng đều giữ vị thế cao trên toàn cầu (lần lượt hạng 11 và 13), với khu vực Hải Phòng cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong 3 năm gần đây. Khả năng nhờ duy trì vận hành ổn định và khả năng hấp thụ các cú sốc chuỗi cung ứng tốt, hai cụm cảng này sẽ tạo ra sự tin cậy vượt trội về lịch trình, giúp các hãng tàu giảm chi phí vận hành và tăng hiệu suất khai thác vượt trội so với các bến cảng khác trong khu vực.

Kết hợp với khả năng tối ưu hóa thời gian tàu lưu lại cảng phát triển hạ tầng, sẽ giúp thu hút thêm nhiều tuyến dịch vụ mới, thúc đẩy sản lượng container tăng trưởng mạnh mẽ.

Từ những phân tích trên, MBS đánh giá nhóm Cảng và vận tải biển sẽ tiếp tục tăng trưởng bứt phá trong 2026-2027 nhờ triển vọng thương mại lạc quan của Việt Nam, cũng như việc giá nhiên liệu tạo đỉnh và hạ nhiệt sẽ góp phần giảm áp lực lên giá vốn, từ đó cải thiện biên lợi nhuận toàn ngành.