Áp lực dòng tiền buộc nhiều người phải ngậm ngùi bán tháo tài sản ở vùng giá đáy để trả nợ, tước đi cơ hội trụ vững qua các nhịp điều chỉnh ngắn hạn. Nguyên tắc bảo vệ thành quả đầu tư là phải hạn chế tối đa đòn bẩy và luôn kiên định với các mục tiêu dài hạn...

Trao đổi về sự biến động trên thị trường tài chính gần đây như vàng, bitcoin, cổ phiếu... ông Nguyễn Duy Anh, Giám đốc quản lý Danh mục đầu tư, Công ty Quản lý Quỹ Vietcombank (VCBF), đánh giá biến động là bản chất tất yếu của mọi loại tài sản và sẽ không có kênh đầu tư nào chỉ tăng giá mà không trải qua những nhịp điều chỉnh ngắn hạn, do đó nhà đầu tư cần chuẩn bị sẵn tâm lý cho điều này.

Sở dĩ trong trung hạn vừa qua, chúng ta ít cảm nhận được sự rung lắc là do nền kinh tế đã ở trong môi trường lãi suất thấp quá lâu. Khi chi phí vốn rẻ, các lớp tài sản mang tính đầu tư và đầu cơ thường có xu hướng tăng giá mạnh, làm lu mờ đi những rủi ro hiện hữu.

Tuy nhiên, nếu nhìn lại những cột mốc như đại dịch Covid-19 hay xa hơn là cuộc khủng hoảng giai đoạn 2008 - 2009, thị trường đã từng chứng kiến những giai đoạn biến động khốc liệt hơn hiện tại rất nhiều.

Bước sang giai đoạn này, khi các chính sách vĩ mô, đặc biệt là định hướng điều hành lãi suất còn nhiều bất định và chịu ảnh hưởng chéo từ kinh tế Mỹ, tình hình địa chính trị căng thẳng tại Trung Đông hay chiến tranh thương mại toàn cầu, tâm lý của thị trường sẽ trở nên vô cùng nhạy cảm.

Bất kỳ sự kiện nào diễn ra lệch nhịp so với kỳ vọng, chẳng hạn như việc giữ nguyên hoặc tăng thay vì cắt giảm lãi suất, đều có thể làm đảo chiều tâm lý nhà đầu tư rất nhanh, từ đó trực tiếp kích hoạt đà biến động trên toàn bộ các lớp tài sản.

Theo quan điểm của ông Duy Anh, điểm đáng chú ý nhất của thị trường trong giai đoạn này là mức độ phụ thuộc sâu sắc vào các động thái điều hành chính sách của Fed, cũng như sự luân chuyển của dòng tiền và bài toán chi phí vốn. Bên cạnh đó, các chu kỳ địa chính trị đang đóng vai trò là những biến số tác động mạnh mẽ đến tâm lý đầu tư.

Đặc biệt, nếu quan sát kỹ, chúng ta sẽ thấy tương quan giữa các lớp tài sản không còn sự phân hóa rõ nét như trước kia. Thay vào đó, thị trường đang thể hiện một mức độ đồng pha rất cao. Hệ quả là khi những dòng tiền lớn quyết định rút khỏi thị trường nhằm quản trị rủi ro, sự sụt giảm sẽ diễn ra đồng loạt trên hầu hết các loại hình tài sản.

Trước đây, trong bối cảnh kinh tế khó khăn, tâm lý phòng thủ thường dẫn nhà đầu tư quay về với vàng hay tiền gửi tiết kiệm. Điều này hoàn toàn dễ hiểu và đúng với quan niệm truyền thống của thế hệ đi trước.

Khi đó, thị trường chưa có sự hiện diện của cổ phiếu hay trái phiếu, tiền gửi, vàng và bất động sản gần như là những lựa chọn duy nhất.

Tuy nhiên, bối cảnh hiện tại đòi hỏi một tư duy linh hoạt hơn. Theo các nghiên cứu thực chứng từ VCBF, một danh mục được phân bổ đa dạng hóa vào các lớp tài sản khác nhau sẽ luôn mang lại hiệu suất sinh lời tối ưu và độ ổn định cao nhất trong dài hạn, vượt trội hơn hẳn so với việc đặt cược vào một tài sản đơn lẻ. Bài học cốt lõi ở đây chính là kỷ luật phân bổ tài sản.

May mắn là hiện nay, thị trường đã cung cấp rất nhiều công cụ đắc lực để hiện thực hóa chiến lược này. Tiêu biểu như mô hình quỹ mở, cho phép mọi người tham gia đầu tư với số vốn rất nhỏ. Đây là giải pháp thông minh để ủy thác dòng tiền cho các chuyên gia quản lý chuyên nghiệp, giúp nhà đầu tư hoàn toàn an tâm và có thể tập trung tối đa vào công việc chuyên môn mà mình làm tốt nhất.

Trong những giai đoạn thị trường rung lắc, nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất chính là các nhà đầu tư lạm dụng đòn bẩy tài chính. Khi môi trường lãi suất neo ở mức tương đối cao, chi phí vay mượn sẽ nhanh chóng bào mòn nguồn vốn. Áp lực dòng tiền buộc nhiều người phải ngậm ngùi bán tháo tài sản ở vùng giá đáy để trả nợ, tước đi cơ hội trụ vững qua các nhịp điều chỉnh ngắn hạn.

Tuy nhiên, nếu nhìn lại bức tranh lịch sử của thị trường, chúng ta sẽ thấy một quy luật: bất chấp những biến động ngắn hạn, việc nắm giữ các tài sản chất lượng hay cổ phiếu của những doanh nghiệp nền tảng tốt luôn mang lại sự tăng trưởng bền bỉ theo thời gian. Do đó, nguyên tắc bảo vệ thành quả đầu tư là phải hạn chế tối đa đòn bẩy và luôn kiên định với các mục tiêu dài hạn.

Biến động tài sản không phải là câu chuyện của quá khứ, mà sẽ tiếp tục diễn ra như chính bản chất vốn có của thị trường. Điều này sẽ càng bộc lộ rõ nét trong môi trường vĩ mô đầy thách thức như hiện nay.

Chúng ta đang đứng trước những ngã rẽ khó đoán định, từ căng thẳng địa chính trị toàn cầu cho đến sự thiếu rõ ràng trong chính sách điều hành của các ngân hàng trung ương. Thêm vào đó, những chính sách kinh tế và đối ngoại dưới nhiệm kỳ của Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng là một biến số lớn, có thể sẽ tiếp tục tạo ra những diễn biến mới trên thị trường tài chính.

"Để quản trị rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận, nhà đầu tư cần phân bổ nguồn vốn vào các lớp tài sản khác nhau nhằm đạt được tỷ lệ đa dạng hóa tốt nhất. Hơn thế nữa, chìa khóa để bảo vệ thành quả chính là kỷ luật tái cân bằng danh mục định kỳ", ông Duy Anh nhấn mạnh.