Du lịch Việt cần một chiến lược riêng cho thị trường Nga

Thị trường Nga sau thời gian bùng nổ tăng trưởng đã vươn lên vị trí thứ 3 trong top 10 thị trường hàng đầu của du lịch Việt Nam. Trong tháng 5, có hơn 113.000 lượt khách Nga du lịch Việt Nam, tăng hơn 159,8% so với tháng 5/2025.

Tính riêng 5 tháng đầu năm, Việt Nam đón 617.851 lượt khách từ xứ sở bạch dương, tức tăng 194% so với cùng kỳ. Đồng nghĩa, sau 5 tháng đầu năm, lượng khách Nga đã đạt khoảng 90% quy mô của cả năm 2019. Điều này cho thấy Nga đang trở lại vị thế một trong những thị trường nguồn quan trọng nhất.

Tại Hội thảo "Tăng cường hợp tác du lịch Việt Nam - Liên bang Nga: Tiềm năng và giải pháp", do Đại sứ quán Việt Nam tại Liên bang Nga tổ chức mới đây, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Nga Đặng Minh Khôi cho biết, năm 2025, Việt Nam đã đón hơn 600.000 lượt khách Nga - tương đương mốc kỷ lục trước đại dịch Covid-19.

Ông Nikita Kondratiev, Vụ trưởng Vụ Hợp tác kinh tế đa phương và Dự án đặc biệt, Bộ Phát triển kinh tế Liên bang Nga, bổ sung thêm: tính đến thời điểm diễn ra hội thảo, đã có 25 địa phương của Nga khai thác các chuyến bay thẳng đến các điểm đến Việt Nam - con số lớn nhất từ trước đến nay và vẫn chưa dừng lại.

Quan chức Nga cũng nhấn mạnh chính sách thị thực thuận lợi của Việt Nam dành cho công dân Nga là một lợi thế cạnh tranh đặc biệt so với các nước trong khu vực Đông Nam Á, giúp du khách Nga linh hoạt hơn trong việc lên kế hoạch du lịch. Bên cạnh đó, người dân Việt Nam luôn có tình cảm gần gũi, thân thiện và hiếu khách với du khách Nga - một yếu tố "mềm" khó định lượng nhưng có giá trị thực sự lớn.

Tuy nhiên, Đại sứ Đặng Minh Khôi thẳng thắn nhìn nhận tình trạng thiếu hụt hướng dẫn viên tiếng Nga là vấn đề không thể tránh khỏi trong ngắn hạn. Cùng với đó, vấn đề thanh toán cũng được đặt ra như một rào cản cần tháo gỡ.

Đại sứ cho rằng việc ứng dụng QR code để thanh toán vẫn là giải pháp tiện lợi, song đòi hỏi các ngân hàng hai nước phải tăng cường hợp tác, tìm kiếm phương án phù hợp với điều kiện thực tế hiện nay để du khách có thể đặt phòng, thuê khách sạn, mua tour ngay từ trong nước.

Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Thị Hoa Mai đề xuất hai nước tiếp tục nghiên cứu và triển khai chính sách miễn hoặc đơn giản hóa thị thực, đồng thời khuyến khích các hãng hàng không và công ty lữ hành mở thêm các chuyến bay thuê bao từ các địa phương vùng xa của Nga đến các tỉnh, thành phố biển của Việt Nam, bên cạnh các đường bay cố định hiện có.

Các doanh nghiệp du lịch, lữ hành, hàng không và khách sạn tham dự hội thảo cũng đề xuất chiến lược mở rộng danh mục sản phẩm du lịch. Thay vì chỉ tập trung vào nghỉ dưỡng biển, cần hướng tới những phân khúc nghỉ dưỡng dài ngày, chăm sóc sức khỏe, golf, du lịch văn hóa, MICE và các chương trình hội nghị dành cho doanh nghiệp Nga.

Trong nước, một số địa phương đang tích cực xúc tiến đón khách Nga, trong đó có Lào Cai. Địa phương này sở hữu hệ sinh thái du lịch đa dạng với Sa Pa, Fansipan, Bắc Hà, Ý Tý, Bát Xát, Nghĩa Đô và Mù Cang Chải cùng các sản phẩm trekking, nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái và trải nghiệm cộng đồng.

Ngành du lịch thành phố Huế cũng cho biết đang xây dựng nhiều giải pháp nhằm thu hút khách du lịch Nga. Một số chương trình được đề xuất gồm trải nghiệm văn hóa cố đô kết hợp nghỉ dưỡng biển, du lịch cộng đồng tại vùng cao A Lưới và Nam Đông, hành trình nghỉ dưỡng tại vịnh Lăng Cô và đầm Lập An, cũng như các tour liên kết vùng giữa Quảng Trị, Huế và Đà Nẵng.

Trong khi đó, Quảng Ninh đang tăng tốc trong "cuộc đua" thu hút khách Nga với lợi thế về cảnh quan di sản, hạ tầng du lịch đồng bộ và hệ sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp. "Mục tiêu của tỉnh là từng bước đưa Quảng Ninh trở thành lựa chọn mới của du khách Nga bên cạnh những điểm đến quen thuộc như Nha Trang, Phú Quốc hay Mũi Né", đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch địa phương cho hay.

Trong khi đó, ngày 3/6, Hiệp hội Du lịch Khánh Hòa cho biết đã gửi văn bản đến UBND tỉnh và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đề nghị tháo gỡ khó khăn về nhân sự phục vụ thị trường khách Nga và các nước thuộc Cộng đồng các quốc gia độc lập (CIS), trên cơ sở kiến nghị của 7 doanh nghiệp lữ hành quốc tế.

Các doanh nghiệp này gồm ABTOURS, ANEX Việt Nam, Crystal Bay Việt Nam, Selfie Travel Vietnam, Viet One, AMEGA và Pegas Misr Việt Nam. Đây là nhóm doanh nghiệp đang vận hành phần lớn các chuyến bay charter từ Nga và các nước CIS đến Khánh Hòa, với tổng lượng khách dự kiến phục vụ giai đoạn 2026 - 2027 ước đạt 1,2 - 1,5 triệu lượt.

Bà Nguyễn Hương Thủy, quản lý nhân sự Công ty TNHH Thương mại và Du lịch Anex Việt Nam, cho biết từ giữa năm 2025, doanh nghiệp liên tục đăng tuyển hướng dẫn viên tiếng Nga với mức lương hơn 1.100 USD một tháng nhưng rất khó tìm người. Hiện nay công ty chỉ có 16 người nói tiếng Nga trong tổng số 43 hướng dẫn viên quốc tế.

Từ thực tế đó, các doanh nghiệp kiến nghị nghiên cứu cơ chế cho phép đăng ký nhân sự hỗ trợ ngôn ngữ, chăm sóc khách hàng quốc tế và trưởng nhóm hỗ trợ khách quốc tế, nhằm hỗ trợ giao tiếp và xử lý tình huống trong thời gian khách lưu trú. Các nhân sự này không thay thế vai trò hướng dẫn viên du lịch Việt Nam và không thực hiện hoạt động thuộc nghiệp vụ hướng dẫn theo quy định pháp luật.

Các doanh nghiệp cũng đề xuất Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức khóa bồi dưỡng nghiệp vụ, cấp chứng nhận có thời hạn; đồng thời cam kết quản lý, bảo lãnh, đăng ký danh sách và báo cáo định kỳ. Cơ chế được đề xuất thí điểm trong giai đoạn cao điểm 2026 - 2027.

"Quy mô 1,2 - 1,5 triệu lượt khách dự kiến trong giai đoạn 2026 - 2027 cho thấy nhu cầu về nguồn nhân lực tiếng Nga và cơ chế hỗ trợ vận hành phù hợp đã trở thành đòi hỏi của toàn thị trường", ông Phạm Minh Nhựt, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Khánh Hòa, chia sẻ.

Về lâu dài, đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết sẽ phối hợp cùng Đại học Khánh Hòa và Hiệp hội Du lịch tỉnh mở các lớp đào tạo chuyên ngành và ngắn hạn tiếng Nga. Cơ quan chức năng cũng yêu cầu các doanh nghiệp lữ hành cam kết tiếp nhận nhân sự sau đào tạo để giải quyết bài toán nhân lực mang tính chiến lược này.