Kinh tế Australia giảm tốc dưới sức ép từ lãi suất tăng và giá năng lượng cao

Trong lúc nền kinh tế toàn cầu đang đối mặt với nhiều thách thức liên quan tới cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran, kinh tế Australia cũng giảm tốc đáng kể trong quý đầu tiên của năm nay.

Theo số liệu từ Cục Thống kê Australia (ABS) ngày 3/6, tổng sản phẩm trong nước (GDP) của nước này chỉ tăng trưởng 0,3% trong ba tháng đầu năm so với quý 4/2025, giảm mạnh so với mức tăng 0,9% của quý 4. Tốc độ tăng trưởng hàng năm cũng giảm xuống còn 2,5% từ mức 2,6% của quý trước.

Nguyên nhân chính dẫn đến sự giảm tốc này là do Ngân hàng Trung ương Australia (RBA) tăng lãi suất nhằm kiểm soát lạm phát, do tốc độ tăng giá tiêu dùng ở nước này đã vượt quá mục tiêu lạm phát 2%-3% của RBA từ trước khi xung đột tại Trung Đông đẩy giá xăng dầu lên cao.

Biên bản cuộc họp tháng 3 của RBA đã cho thấy các thành viên hội đồng chính sách tiền tệ lo ngại rằng tăng trưởng GDP mạnh trong quý trước làm gia tăng áp lực lên năng lực sản xuất hiện có. Họ nhận định rằng nền kinh tế đang tăng trưởng với tốc độ vượt quá giới hạn tự nhiên mà hầu hết các nhà kinh tế cho là hợp lý.

Dữ liệu mới nhất cho thấy sự giảm tốc nhẹ của nền kinh tế có thể củng cố kỳ vọng của thị trường rằng RBA sẽ giữ nguyên lãi suất trong tháng 6 để chờ đợi thêm dữ liệu mới. Tuy nhiên, thị trường vẫn dự báo RBA có ít nhất một lần tăng lãi suất nữa trong năm 2026, vì các nhà kinh tế đã cảnh báo rằng các tác động lạm phát thứ cấp có thể xuất hiện trong những tháng tới.

Một số dữ liệu được công bố gần đây cho thấy chính sách thắt chặt của RBA có thể đang phát huy tác dụng. Tốc độ tăng giá tiêu dùng hàng năm đã giảm xuống còn 4,2% trong 12 tháng tính đến tháng 4, từ mức tăng 4,6% của tháng trước đó, mặc dù phần lớn sự giảm tốc lạm phát này là do Chính phủ Australia tạm thời cắt giảm thuế nhiên liệu.

RBA đã tiếp tục tăng lãi suất trong tháng 5, hoàn tất việc đảo ngược ba lần cắt giảm lãi suất với lượng giảm 25 điểm cơ bản mỗi lần mà họ đã thực hiện vào năm 2025 khi lạm phát giảm từ mức cao sau đại dịch. Khi tăng lãi suất lên 4,35% trong cuộc họp tháng trước, RBA cho rằng động thái này sẽ giúp họ có thời gian đánh giá tác động của xung đột Iran lên nền kinh tế trong nước.

Đợt tăng lãi suất đầu tiên của RBA trong năm nay được tiến hành vào tháng 2 và đợt tăng thứ hai đã được triển khai vào tháng 3. Trong cả ba đợt tăng này, mức tăng mỗi lần là 0,25 điểm phần trăm.

Báo cáo ngày 3/6 của ABS cũng cho thấy sự gia tăng mạnh mẽ trong đầu tư tư nhân, đặc biệt là vào các trung tâm dữ liệu. Trong quý 1 năm nay, đầu tư cơ bản của khu vực tư nhân đạt mức kỷ lục 8,7 tỷ đôla Australia, tương đương 6,25 tỷ USD, chủ yếu là để xây dựng các trung tâm dữ liệu và mua sắm thiết bị cho các cơ sở này.

Đầu tư kinh doanh của khu vực tư nhân đã tăng 6% trong quý, được thúc đẩy bởi mức tăng 16% trong lĩnh vực máy móc và thiết bị.

Tiêu dùng của hộ gia đình cũng tăng 0,5% trong quý 1, chủ yếu do chi tiêu cho các nhu cầu thiết yếu như điện khi các khoản trợ cấp của Chính phủ kết thúc. Chi tiêu tùy nghi chỉ tăng nhẹ 0,1%.

Theo bà Grace Kim, một chuyên gia thống kê của ABS, "lãi suất tăng và chi phí nhiên liệu cao hơn đáng kể trong tháng 3 có thể đã tạo ra môi trường cho hành vi tiêu dùng thận trọng hơn”.