Mở rộng bảo hiểm thất nghiệp với lao động có hợp đồng từ 1 tháng

Luật Việc làm 2025, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 đã mở rộng, bổ sung nhiều nhóm đối tượng bắt buộc tham gia bảo hiểm thất nghiệp, đặc biệt với những lao động có hợp đồng từ 1 tháng, lao động thời vụ trong một số lĩnh vực.

Việc độ bao phủ được mở rộng nhằm đảm bảo quyền lợi cho người lao động trong bối cảnh thị trường lao động thay đổi.

MỞ RỘNG ĐỘ BAO PHỦ BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP

Trước đây, Luật Việc làm 2013 chỉ quy định bắt buộc tham gia bảo hiểm thất nghiệp đối với hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 3 tháng trở lên. Tuy nhiên, Luật Việc làm 2025 đã mở rộng diện tham gia bảo hiểm thất nghiệp với người lao động có hợp đồng từ 1 tháng trở lên.

Quy định này áp dụng ngay cả khi hai bên thỏa thuận bằng tên gọi khác, nhưng nội dung thể hiện việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên.

Cùng với đó, lần đầu tiên, người lao động làm việc không trọn thời gian được đưa vào diện tham gia bảo hiểm thất nghiệp, nếu có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất.

Theo các chuyên gia, đây là thay đổi nhằm bảo vệ quyền lợi cho nhóm lao động thời vụ, linh hoạt, vốn ngày càng phổ biến trong nền kinh tế hiện đại.

Trao đổi về nội dung này, bà Vũ Thị Thanh Liễu, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, cho rằng việc mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp đối với người lao động chỉ cần có hợp đồng từ đủ 1 tháng trở lên, sẽ làm gia tăng đáng kể lực lượng tham gia chính sách bảo hiểm thất nghiệp.

Đặc biệt, với những ngành có tính thời vụ cao như dịch vụ, xây dựng, người lao động đều có cơ hội tham gia bảo hiểm thất nghiệp. Khi đó, doanh nghiệp cũng phải cùng đóng bảo hiểm thất nghiệp với người lao động. Quy định này góp phần khắc phục tình trạng trước đây một số doanh nghiệp né tránh, trốn đóng bảo hiểm, qua đó tăng quyền lợi cho người lao động.

Theo bà Liễu, khi tham gia bảo hiểm thất nghiệp, người lao động sẽ được hỗ trợ trợ cấp thất nghiệp khi mất việc, được hỗ trợ đào tạo nghề, tư vấn, giới thiệu việc làm để sớm quay trở lại thị trường lao động.

Đây là một chính sách mang tính nhân văn, đồng thời là bước đi quan trọng nhằm mở rộng diện bao phủ bảo hiểm thất nghiệp, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 45% lực lượng lao động tham gia, góp phần đảm bảo an sinh xã hội và phát triển thị trường lao động bền vững.

Tuy nhiên, bên cạnh đó, với nhóm lao động thời vụ chỉ cần tham gia từ 1 tháng trở lên, các doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh có thể gặp khó khăn bước đầu khi phải thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm theo quy định. Do đó, bà Liễu lưu ý cần có các giải pháp hỗ trợ phù hợp để giảm bớt khó khăn ban đầu, qua đó giúp chính sách được triển khai hiệu quả hơn.

“Đối với người lao động, rõ ràng quyền lợi đã được bảo đảm tốt hơn, bởi vì được tham gia bảo hiểm thất nghiệp, được hỗ trợ và hưởng các quyền lợi cụ thể sẽ khiến người lao động sẵn sàng tham gia hơn”, lãnh đạo Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội cho hay.

Bên cạnh đó, chính sách này cũng góp phần nâng cao trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, đồng thời cải thiện hình ảnh của doanh nghiệp trên thị trường. Về phía Nhà nước, vai trò chủ chốt trong việc đảm bảo an sinh xã hội tiếp tục được khẳng định thông qua việc tổ chức và thực hiện hiệu quả chính sách này.

TẠO ĐIỀU KIỆN THUẬN LỢI ĐỂ NGƯỜI LAO ĐỘNG THỤ HƯỞNG CHÍNH SÁCH

Theo ông Trần Tuấn Tú, Trưởng phòng Bảo hiểm thất nghiệp thuộc Cục Việc làm (Bộ Nội vụ), chính sách bảo hiểm thất nghiệp hiện nay đã mở rộng đáng kể về quyền lợi cho người lao động, cũng như tạo thuận lợi để người lao động được thụ hưởng chính sách.

Ông Tú cho biết do mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp sang nhóm lao động thời vụ trong các lĩnh vực như nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp, nên nếu áp dụng hình thức ký hợp đồng ngắn hạn và thực hiện thủ tục đóng theo từng lần sẽ gây mất thời gian cho đơn vị sử dụng lao động.

Vì vậy, quy định mới tại Luật Việc làm 2025 cho phép người sử dụng lao động trong các lĩnh vực này được lựa chọn phương thức đóng theo quý (3 tháng) hoặc theo 6 tháng. Thời hạn đóng chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo ngay sau chu kỳ đóng.

Điều này giúp thuận tiện hơn trong quá trình tham gia và thụ hưởng chính sách, phù hợp với đặc thù lao động thời vụ. Trên cơ sở đó, về mặt tổng thể, các quy định mới sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người lao động và các đối tượng tham gia, đặc biệt là nhóm lao động ngắn hạn, vừa mở rộng diện bao phủ theo Luật Việc làm năm 2025.