Pháp và Tây Ban Nha hoan nghênh ý tưởng Anh tái gia nhập Liên minh châu Âu (EU), sau khi Thủ tướng Anh Andy Burnham cho biết đang cân nhắc nhiều phương án cho quan hệ với khối…

Trong cuộc họp báo sau hội đàm tại Madrid ngày thứ Tư (30/9), Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez cùng bày tỏ sự ủng hộ đối với ý tưởng Anh trở lại EU.

Khi được hỏi về khả năng này, ông Macron đáp bằng tiếng Anh: “Chào mừng trở lại”.

“Nếu Anh muốn quay lại và Thủ tướng Anh đang hướng tới điều đó, tôi cho rằng đây là tin rất tốt cho cả nước Anh lẫn người dân châu Âu”, Tổng thống Pháp nói tiếp bằng tiếng Pháp.

Tuy nhiên, ông Macron nhấn mạnh rằng khi vẫn đứng ngoài EU, Anh không thể chỉ lựa chọn những lợi ích phù hợp với mình mà bỏ qua các phần khác trong quan hệ với khối. Theo ông, Anh không thể tùy ý chọn hưởng một số quyền tự do của EU và từ chối phần còn lại.

Tổng thống Macron đánh giá Anh từng đóng góp vào việc đơn giản hóa cách thức hoạt động của EU và là một đối tác có yêu cầu cao. Ông nhấn mạnh Pháp và Anh vẫn duy trì hợp tác trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, nhập cư và nhiều vấn đề chiến lược.

Trong khi đó, Thủ tướng Sanchez cũng cho rằng việc Anh quyết định rời EU sau cuộc trưng cầu dân ý năm 2016 là một mất mát lớn đối với cả người dân Anh và tiến trình hội nhập châu Âu. Ông khẳng định nếu Anh tìm cách tái gia nhập, Tây Ban Nha sẽ hoan nghênh và sẵn sàng đón nước này trở lại.

Ông Sanchez cũng nhấn mạnh rằng châu Âu chỉ có thể bảo vệ các giá trị và lợi ích chung khi hành động đoàn kết. Ông kêu gọi tăng cường khả năng tự chủ của châu Âu trong các lĩnh vực công nghệ, công nghiệp và an ninh.

Về phía EU, người phát ngôn Ủy ban châu Âu Balazs Ujvari nhấn mạnh Anh là đối tác gần gũi và quan trọng của khối. Ông cho biết Chính phủ Anh cần xác định hướng phát triển quan hệ song phương trong thời gian tới, còn EU sẵn sàng trao đổi về những phương án London đề xuất.

Trước đó cùng ngày, trong cuộc phỏng vấn với hãng tin BBC, Thủ tướng Burnham cho rằng Anh có thể xem xét nhiều lựa chọn cho quan hệ với EU, từ giữ nguyên như hiện nay đến tái gia nhập khối.

“Chúng ta có thể giữ nguyên quan hệ với EU như hiện nay. Đó chắc chắn là một lựa chọn, nếu người dân cho rằng nên tiếp tục duy trì mối quan hệ ở mức này”, ông Burnham nói.

Ngoài khả năng tái gia nhập EU, ông Burnham còn đề cập đến việc trở lại thị trường chung của khối hoặc thiết lập một liên minh thuế quan giữa hai bên.

Trong bài phát biểu tại hội nghị thường niên của Công đảng ở Liverpool ngày 29/9, Thủ tướng Anh nhận định việc Anh rời khỏi EU – sự kiện gọi là Brexit - gây hại nhiều hơn mang lại lợi ích. Ông cho rằng Brexit không giúp Anh lấy lại quyền kiểm soát như kỳ vọng.

Theo ông Burnham, một thập kỷ tăng trưởng thấp đã làm suy yếu vị thế kinh tế của Anh, trong khi việc giảm hợp tác với các đối tác châu Âu khiến kiểm soát nhập cư khó khăn hơn. Ông nhấn mạnh Anh cần xác định quan hệ lâu dài với EU, vốn vẫn là thị trường lớn nhất của nước này, để có định hướng phát triển rõ ràng.

Nhân dịp hội nghị thượng đỉnh Anh - EU vào tháng 11 tới, ông sẽ trình bày các phương án và tìm kiếm sự đồng thuận về một phương án nhằm thúc đẩy tăng trưởng và thịnh vượng.

Các cuộc khảo sát gần đây cho thấy đa số người dân Anh ủng hộ tái gia nhập EU. Dù vậy, những vấn đề như sử dụng đồng euro hay đóng góp vào ngân sách của khối có thể vấp phải phản đối mạnh mẽ. Nếu trở lại, Anh cũng khó được hưởng những cơ chế miễn trừ từng có khi còn là thành viên.

Dù vẫn cam kết thực hiện cương lĩnh tranh cử năm 2024 của Công đảng, trong đó loại trừ việc tái gia nhập EU và trở lại thị trường chung, ông Burnham để ngỏ khả năng thay đổi chủ trương trong cuộc tổng tuyển cử tiếp theo. Ông có thể thúc đẩy Công đảng theo đuổi quan hệ gần gũi hơn với EU trong cuộc bầu cử này, dự kiến diễn ra chậm nhất vào tháng 8/2029.