Theo Sở Du lịch TP.HCM, du lịch đường sông đang ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Thành phố đã xây dựng hơn 60 chương trình tour, tuyến và sản phẩm du lịch đường thủy, trong đó có 7 chương trình thường kỳ và hơn 15 tour mới…

Theo báo cáo tổng kết về phát triển sản phẩm du lịch đường thủy giai đoạn 2023 – 2025 của Sở Du lịch TP.HCM, hiện thành phố có khoảng 150 doanh nghiệp tham gia khai thác với hơn 300 phương tiện phục vụ du khách, bao gồm tàu nhà hàng, du thuyền, buýt sông, buýt sông hai tầng, cano và tàu gỗ du lịch.

Bà Nguyễn Thị Thanh Thảo, Trưởng phòng Quy hoạch phát triển tài nguyên du lịch (Sở Du lịch TP.HCM), cho biết thành phố đã triển khai nhiều kế hoạch nhằm phát triển du lịch đường sông thành sản phẩm đặc trưng. Giai đoạn 2026 - 2030, Sở Xây dựng TP.HCM sẽ tập trung hoàn thiện và mở rộng mạng lưới các tuyến vận tải hành khách công cộng bằng đường thủy.

Theo đó, tuyến buýt sông số 1 (Bạch Đằng - Linh Đông) đã được đưa vào khai thác từ năm 2017 sẽ tiếp tục duy trì hoạt động ổn định. Tuyến buýt sông số 2 (Bạch Đằng - Lò Gốm), Sở Xây dựng đang phối hợp với nhà đầu tư triển khai xây dựng và đưa vào vận hành trong giai đoạn 2026 - 2027, sau khi các dự án hạ tầng liên quan đang thi công trên tuyến hoàn thành. 

Song song, thành phố đang nghiên cứu, kêu gọi đầu tư theo hình thức PPP đối với các tuyến mới như tuyến Bạch Đằng - Phú Mỹ Hưng, tuyến Bạch Đằng - Mũi Đèn Đỏ - SwanBay, tuyến Bạch Đằng - Rạch Chiếc - phân khu phía đông VinCity, tuyến Sông Vàm Thuật - kênh Tham Lương và tuyến kết nối với Thủ Dầu Một nhằm kết nối trung tâm Thành phố... Một số tuyến dự kiến bắt đầu triển khai trong giai đoạn từ nay đến 2027.

Thời gian tới, thành phố sẽ tập trung nâng cấp hệ thống cảng, bến thủy như Bến Bạch Đằng, Hiệp Phước, các bến khu vực Nhà Bè và Cần Giờ; đầu tư các điểm dừng chân, dịch vụ du lịch ven sông; phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái, văn hóa, ẩm thực và nghỉ dưỡng gắn với giao thông thủy nhằm nâng cao sức hút của loại hình du lịch đường sông.

Mới nhất, dự án đầu tư gần 1.000 tỉ đồng từ LuxGroup để phát triển hạm đội 10 du thuyền sẽ hình thành sản phẩm du lịch đường thủy cao cấp tại TP.HCM, mang đến trải nghiệm nghỉ dưỡng và khám phá văn hóa bản địa ấn tượng cho dòng khách có khả năng chi tiêu cao.

Dự án là một phần trong sáng kiến Vietnam Waterways 2045 với mục tiêu khai thác hiệu quả tiềm năng sông ngòi và đường bờ biển của Việt Nam. Theo đó, Amiral Cruises xây dựng theo mô hình du thuyền boutique với quy mô nhỏ, ưu tiên tính riêng tư và dịch vụ cá nhân hóa. Trong đó, đội tàu cao tốc Amiral Explorers phục vụ tối đa 35 khách, còn du thuyền Amiral Cruises for Presidents chỉ đón 99 khách mỗi hải trình.

Hành trình sẽ lồng ghép những câu chuyện về lịch sử, nghệ thuật, âm nhạc, mĩ thuật và ẩm thực Nam Bộ, đưa du khách tham quan, tìm hiểu về quá trình hình thành và phát triển của vùng đất Gia Định - Chợ Lớn - Sài Gòn - TP.HCM thông qua các hoạt động kể chuyện, trình diễn nghệ thuật và trải nghiệm văn hóa trên tàu.

Trong giai đoạn đầu, doanh nghiệp dự kiến đưa vào vận hành đội tàu cao tốc và du thuyền boutique xuất phát từ Bến Bạch Đằng, phục vụ các sản phẩm tham quan nội đô, hành trình kết nối TP.HCM - Củ Chi bằng đường sông, tour ngắm hoàng hôn và du thuyền ẩm thực kết hợp biểu diễn nghệ thuật.

Giai đoạn 2027 - 2028, LuxGroup dự kiến đưa vào khai thác dòng du thuyền ngủ đêm quy mô khoảng 50 cabin, phục vụ các hải trình từ Cảng thủy Nhà Rồng - Khánh Hội kết nối TP.HCM với Cần Giờ, Vũng Tàu, vùng Mekong và Campuchia.

TS Phạm Hà, Founder kiêm CEO LuxGroup, cho biết tại nhiều thành phố lớn trên thế giới như Paris, London, Amsterdam hay Bangkok, du lịch đường sông là một phần không thể thiếu của trải nghiệm đô thị. Sau sáp nhập địa giới hành chính, TP.HCM có rừng, có đô thị, có biển và đầy đủ tài nguyên du lịch, khí hậu thuận lợi để nâng tầm du lịch.

"Chính vì vậy, chúng tôi quyết định đầu tư lâu dài và bền vững vào sông Sài Gòn và lấy cảnh quan sông Sài Gòn làm nền tảng để phát triển các sản phẩm du lịch. Tôi luôn tin rằng sông Sài Gòn có thể trở thành một sân khấu văn hóa của Thành phố, nơi du khách có thể trải nghiệm lịch sử, nghệ thuật, ẩm thực và đời sống của vùng đất Nam Bộ,” TS. Phạm Hà nói. 

Ngày 11/6 vừa qua, tại du thuyền Saigon Princess (Cảng Sài Gòn), Hiệp hội Du lịch TP.HCM cũng đã tổ chức lễ công bố thành lập Chi hội Du lịch Đường thủy TP.HCM (HWTS), đánh dấu bước tiến mới trong quá trình phát triển du lịch đường sông của thành phố.

Phát biểu tại buổi lễ, ông An Sơn Lâm, Chủ tịch lâm thời Chi hội Du lịch đường thủy TP.HCM, cho biết ý tưởng hình thành một tổ chức kết nối các doanh nghiệp du lịch đường thủy đã được ấp ủ từ nhiều năm trước. Đến nay, khi nhiều doanh nghiệp bắt đầu đầu tư các tàu quy mô lớn trên sông Sài Gòn, nhu cầu liên kết để phát triển sản phẩm và xây dựng thương hiệu chung càng trở nên cấp thiết.

Hiện chi hội quy tụ 10 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch đường thủy. Theo kế hoạch, số lượng hội viên sẽ được mở rộng lên khoảng 20 đơn vị trong năm 2026. “Chúng tôi mong muốn có một tiếng nói chung để kiến nghị các cơ quan chức năng quan tâm hơn đến lĩnh vực du lịch đường thủy, đồng thời kết nối các doanh nghiệp để cùng xây dựng sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng thị trường khách", ông Lâm nói.

Dưới góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Kim Toản, Giám đốc Công ty Thường Nhật (Saigon Waterbus), nhận định: "Thành phố này về bản chất là một cảng thị. Du lịch đường thủy không phải là một phân khúc nhỏ mà là loại hình gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển của Sài Gòn - TP.HCM".

Ông Toản cho biết lượng khách du lịch đường thủy vẫn duy trì đà tăng trưởng ổn định trong những năm gần đây, với tỉ lệ lấp đầy và lượng khách bình quân tăng từ 10 - 15% mỗi năm. Ngoài khách quốc tế, thị trường khách nội địa, đặc biệt là người dân TP.HCM đang trở thành nhóm khách tiềm năng của các sản phẩm du lịch trên sông.

Theo các doanh nghiệp, khi TP.HCM xác định phát triển đô thị theo trục sông và hướng ra biển, du lịch đường thủy sẽ có thêm cơ hội để trở thành một trong những sản phẩm đặc trưng của thành phố. Để hiện thực hóa tiềm năng đó, bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp vẫn cần những giải pháp đồng bộ về hạ tầng, quy hoạch và cơ chế quản lý để khai thác hiệu quả hơn lợi thế sông nước vốn có.