Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) được Bộ Công Thương công bố lấy ý kiến từ tháng 4/2026, sau khi Chính phủ thông qua chính sách xây dựng Luật tại Nghị quyết 81/NQ-CP ngày 03/04/2026.

Trong bối cảnh Việt Nam cần bổ sung trữ lượng mới để bù đắp sự suy giảm của các mỏ hiện hữu, hoạt động thăm dò – khai thác dầu khí đang bước vào giai đoạn đầu tư sôi động. Song song với xu hướng gia tăng đầu tư và các kết quả thăm dò tích cực, việc hoàn thiện hành lang pháp lý đóng vai trò quan trọng nhằm hỗ trợ quá trình chuyển hóa nguồn lực đầu tư và các phát hiện mới thành sản lượng khai thác.

Theo đó, Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) được Bộ Công Thương công bố lấy ý kiến từ tháng 4/2026, sau khi Chính phủ thông qua chính sách xây dựng Luật tại Nghị quyết 81/NQ-CP ngày 03/04/2026.

Dự thảo hướng tới tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình thực thi Luật Dầu khí 2022, tập trung vào tăng phân cấp, đơn giản hóa thủ tục và cải thiện cơ chế đầu tư, qua đó hỗ trợ chu kỳ đầu tư thượng nguồn trong trung và dài hạn.

Bên cạnh việc tháo gỡ các điểm nghẽn đối với hoạt động thăm dò – khai thác, Dự thảo cũng mở rộng hành lang pháp lý sang các lĩnh vực mới như thu giữ và lưu trữ carbon (CCS), dịch vụ dầu khí kỹ thuật cao và năng lượng ngoài khơi.

Điểm đáng chú ý nhất của Dự thảo là xu hướng chuyển từ cơ chế phê duyệt tập trung sang tăng phân cấp và quyền chủ động cho cơ quan quản lý chuyên ngành và Petrovietnam. Theo đó, một số nội dung liên quan đến gia hạn hoạt động tìm kiếm thăm dò, phê duyệt và điều chỉnh kế hoạch phát triển mỏ, báo cáo tài nguyên – trữ lượng và chấm dứt hợp đồng dầu khí được đề xuất phân cấp cho Bộ Công Thương và Petrovietnam.

Đáng chú ý, Petrovietnam có thể được trao thẩm quyền phê duyệt báo cáo tài nguyên đối với các mỏ có tổng lượng dầu/khí tại chỗ dưới 30 triệu m3 dầu hoặc 30 tỷ m3 khí, cùng quyền phê duyệt/điều chỉnh một số kế hoạch phát triển mỏ trong các trường hợp được quy định.

Dự thảo cũng bổ sung các cơ chế nhằm cải thiện tính kinh tế của các nguồn tài nguyên khó phát triển, đặc biệt đối với mỏ cận biên, hoạt động nâng cao hệ số thu hồi và khai thác tận thu. Dự thảo đồng thời hoàn thiện cơ chế tài chính theo hướng cho phép thực hiện một số nghĩa vụ tài chính và trích lập quỹ bằng USD, qua đó giúp giảm bớt rủi ro tỷ giá cho nhà đầu tư.

Nhìn chung, các sửa đổi tập trung vào việc rút ngắn thủ tục, cải thiện tính kinh tế của dự án và hoàn thiện cơ chế đầu tư, qua đó có thể hỗ trợ quá trình phát triển mỏ và nâng cao khả năng thu hút nguồn lực cho hoạt động thăm dò – khai thác.

Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) kỳ vọng các kết quả thăm dò tích cực gần đây đang mở ra dư địa bổ sung trữ lượng dầu khí trong nước. Tại bể Cửu Long, giếng thẩm lượng Hải Sư Vàng-2X (HSV-2X) cho kết quả tích cực, qua đó nâng triển vọng tài nguyên của phát hiện Hải Sư Vàng so với ước tính trước đây là 170–430 triệu thùng dầu quy đổi, với mức ước tính cao hiện vượt 430 triệu thùng dầu quy đổi.

Tại bể Nam Côn Sơn, giếng Rồng Đôi Mới-1X (RDM-1X) ghi nhận khoảng 242,5 tỷ feet khối khí tại chỗ (~6,9 tỷ m3), trong khi giếng TU-14X tại Lô 04-3 được đánh giá sơ bộ có thể bổ sung thêm khoảng 500 triệu m3 tài nguyên khí.

Bên cạnh việc rút ngắn thủ tục phát triển mỏ, Dự thảo còn hướng tới cải thiện tính kinh tế của các nguồn tài nguyên khó thương mại hóa, thông qua cơ chế cho mỏ cận biên, nâng cao hệ số thu hồi dầu khí và khai thác tận thu. Các cơ chế này có thể mở rộng khả năng phát triển các mỏ có hiệu quả kinh tế thấp và khai thác tốt hơn phần tài nguyên còn lại tại các mỏ cuối vòng đời.

Dự thảo đồng thời bổ sung cơ chế hợp nhất các phát hiện hoặc mỏ tại các lô liền kề để cùng thẩm lượng, phát triển, qua đó tối ưu hạ tầng và cải thiện hiệu quả kinh tế; đồng thời cho phép thực hiện một số hoạt động chuyển tiếp giữa hợp đồng dầu khí cũ và mới nhằm hạn chế gián đoạn khai thác.

Các cơ chế này có ý nghĩa trong bối cảnh nhiều mỏ dầu khí hiện hữu tại Việt Nam đã bước vào giai đoạn khai thác trưởng thành và sản lượng suy giảm tự nhiên. Khi dư địa khai thác theo phương pháp thông thường giảm dần, việc các giải pháp như khoan bổ sung, can thiệp/sửa chữa giếng và nâng cao hệ số thu hồi ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sản lượng.

Theo đó, Dự thảo không chỉ hỗ trợ thương mại hóa các mỏ mới có quy mô nhỏ/cận biên mà còn có thể kéo dài vòng đời khai thác và gia tăng nhu cầu dịch vụ tại các mỏ hiện hữu.

VDSC cho rằng PVD và PVS là hai doanh nghiệp niêm yết có khả năng hưởng lợi rõ nét nhất nếu các thay đổi tại Dự thảo được thông qua và hỗ trợ đẩy nhanh hoạt động thăm dò – phát triển mỏ.

Đối với PVD, gia tăng hoạt động thăm dò, thẩm lượng và phát triển mỏ sẽ thúc đẩy nhu cầu giàn khoan và dịch vụ kỹ thuật giếng khoan; trong khi các hoạt động nâng cao hệ số thu hồi và kéo dài vòng đời mỏ có thể gia tăng nhu cầu khoan bổ sung và sửa chữa giếng.

Nhu cầu trong nước hiện đã có dấu hiệu cải thiện, thể hiện qua các hợp đồng phục vụ chiến dịch khoan năm 2026 của PVD tại Lô 15-1, Lô 12/11 và mỏ Hải Sư Đen.

Đối với PVS, tác động có thể đến muộn hơn khi các dự án chuyển sang giai đoạn phát triển mỏ, qua đó tạo thêm cơ hội cho mảng thiết kế, mua sắm, xây lắp và dịch vụ công trình biển.

Về dài hạn, việc mở rộng hành lang pháp lý sang năng lượng ngoài khơi và CCS cũng có thể mở rộng dư địa công việc cho PVS dựa trên năng lực cơ khí chế tạo và xây lắp ngoài khơi hiện hữu; tuy nhiên, đây chưa là động lực lợi nhuận đáng kể trong ngắn hạn.

GAS có thể hưởng lợi gián tiếp trong trung – dài hạn nếu các phát hiện khí được thương mại hóa và bổ sung nguồn khí nội địa cho hệ thống thu gom, vận chuyển và phân phối. Trong khi đó, tác động trực tiếp đối với PVT, BSR, PLX và OIL tương đối hạn chế do hoạt động kinh doanh chính nằm ở các khâu sau của chuỗi giá trị.