Cổ phiếu ngân hàng: Cần theo dõi chặt chẽ nợ xấu từ nhóm bất động sản

Trong cập nhật triển vọng ngành ngân hàng, hầu hết các công ty chứng khoán đều cho rằng sẽ có sự phân hoá ngày càng lớn giữa các ngân hàng, với lợi thế nghiêng về các ngân hàng có nền tảng huy động vững chắc, năng lực vốn và kiểm soát chi phí hoạt động tốt.

TIẾP TỤC THEO DÕI NỢ XẤU CHẶT CHẼ

Cụ thể, ABS cho rằng tỷ lệ nợ xấu của ngành ngân hàng trong năm 2026 có thể nhích tăng nhẹ khi tỷ lệ nợ nhóm 2 gia tăng trong thời gian gần đây cho thấy rủi ro hình thành nợ xấu mới vẫn hiện hữu và cần được theo dõi chặt chẽ.

Chi phí dự phòng rủi ro tín dụng sẽ duy trì ở mức tương đối cao trong năm 2026, tuy nhiên, mức tăng không quá lớn nhờ môi trường kinh doanh dần cải thiện và khả năng trả nợ của khách hàng phục hồi.

Đồng quan điểm, SSI Research cho rằng xu hướng hình thành nợ xấu sẽ tiếp tục gia tăng trong nửa cuối năm 2026 từ mức nền hiện tại vẫn ở mức có thể kiểm soát.

Theo dự báo của SSI cho cuối năm 2026, tỷ lệ nợ xấu (NPL) sẽ ở mức 1,8% (so với 1,76% cuối năm 2025), dư nợ nhóm 2 ở mức 1,4% (+20 điểm cơ bản), tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm về khoảng 85%, trong khi chi phí tín dụng nhìn chung đi ngang. Mặc dù quy mô rủi ro đã mở rộng hơn so với cuối năm 2025, nhưng chưa đến mức có thể kích hoạt một rủi ro hệ thống.

Theo SSI, có 3 yếu tố cần được theo dõi chặt chẽ thời gian tới. Thứ nhất, rủi ro đến từ lãi suất thả nổi của các khoản vay mua nhà, điểm rơi rủi ro trong quý 3/2026.

Các khoản vay được giải ngân trong giai đoạn 2023–2024 với mức lãi suất trong thời gian ân hạn 2-3 năm sẽ chuyển sang giai đoạn thả nổi với lãi suất cao. Nếu lãi suất tiền gửi duy trì ở mức cao lâu hơn dự kiến, tốc độ hình thành nợ xấu trong phân khúc này có thể tăng nhanh trong quý 3-4.

Thứ hai, rủi ro tái cấp vốn của các chủ đầu tư bất động sản cần phải được theo dõi kĩ từ nửa cuối năm 2026 trở đi. Dư nợ cho vay đối với chủ đầu tư đã tăng ròng thêm khoảng 1 triệu tỷ đồng kể từ cuối năm 2023. Với kỳ hạn vay phổ biến 2-3 năm, nhu cầu tái cấp vốn sẽ gia tăng rõ rệt từ cuối năm 2026.

Bên cạnh đó, trái phiếu doanh nghiệp (không tính trái phiếu ngân hàng) dự báo cũng sẽ đáo hạn khoảng 76 nghìn tỷ đồng trong nửa cuối năm 2026 và 108 nghìn tỷ đồng trong năm 2027. Việc lãi suất hạ nhiệt và tiến độ bán hàng cải thiện sẽ đóng vai trò then chốt để các chủ đầu tư tự tạo dòng tiền vận hành, qua đó giảm phụ thuộc vào kênh vay vốn từ ngân hàng. Mức độ khả thi của kịch bản này sẽ quyết định xu hướng rủi ro và động lực của thị trường trái phiếu doanh nghiệp bước sang năm 2027.

Thứ ba, điều chỉnh quy hoạch tổng thể Hà Nội - yếu tố theo dõi trung hạn. Quá trình tái cấu trúc các khu vực phát triển đô thị tại Hà Nội có thể ảnh hưởng đến giá trị tài sản bảo đảm bằng bất động sản đang thế chấp tại ngân hàng. Đây chưa phải là yếu tố tác động tức thời lên kết quả kinh doanh, do ảnh hưởng được đo bằng năm chứ không phải quý.

Tuy nhiên, vấn đề này đòi hỏi các ngân hàng chủ động đánh giá lại tài sản bảo đảm và duy trì kỷ luật trích lập dự phòng. SSI xem đây là một nội dung cần được đưa vào kế hoạch quản trị rủi ro cho năm 2027, hơn là rủi ro lợi nhuận trong ngắn hạn.

ƯỚC TÍNH LỢI NHUẬN CẢ NĂM TĂNG KHOẢNG 18%

SSI Research điều chỉnh dự báo tăng trưởng lợi nhuận trước thuế toàn ngành ngân hàng trong năm 2026 lên 17,6%, tăng nhẹ so với mức 17,0% trước đây. Việc điều chỉnh tăng dự báo chủ yếu mang tính kỹ thuật, phản ánh việc cập nhật mô hình đối với HDBank sau khi nâng tỷ lệ sở hữu tại HDBank Securities (90% từ 30%) và HDSaison (75% từ 50%). 

Trong bối cảnh 6 tháng cuối năm 2026 đòi hỏi mức độ thận trọng cao hơn, thay vì theo đuổi tăng trưởng bằng mọi giá, SSI tiếp tục ưu tiên các ngân hàng có nền tảng huy động vững, kỷ luật chi phí đã được kiểm chứng và lợi thế cấu trúc về thu nhập phí hoặc bộ đệm vốn. Khả năng toàn ngành được nâng mặt bằng định giá là không lớn khi NIM vẫn chịu áp lực thu hẹp và chất lượng tài sản có xu hướng suy yếu dần.

Vì vậy, hiệu quả đầu tư sẽ phụ thuộc chủ yếu vào khả năng lựa chọn cổ phiếu. SSI tiếp tục lựa chọn các cổ phiếu VCB, CTG và MBB.

Tương tự, ABS dự phóng lợi nhuận toàn ngành dự kiến tiếp tục tăng trưởng tích cực trong năm 2026, ở mức +18,1% so với cùng kỳ nhờ thu nhập lãi thuần cải thiện trên nền tín dụng tăng trưởng mạnh của năm 2025 và CIR giảm.

Trong bối cảnh NIM tiếp tục chịu áp lực thu hẹp và chất lượng tài sản cần được theo dõi chặt chẽ, ABS cho rằng triển vọng của ngành ngân hàng sẽ ngày càng phân hóa rõ nét.

Thay vì kỳ vọng vào sự mở rộng định giá trên diện rộng, cơ hội đầu tư nhiều khả năng sẽ tập trung ở những ngân hàng sở hữu nền tảng huy động vững chắc, chất lượng tài sản tốt, bộ đệm dự phòng cao, lợi thế cấu trúc về thu nhập phí và khả năng kiểm soát chi phí hiệu quả.

Theo đó, các ngân hàng như VCB, BID, MBB và TCB được đánh giá có nhiều lợi thế để duy trì tăng trưởng lợi nhuận so với mặt bằng chung toàn ngành.

Tại quý 1/2026, ROE các ngân hàng chủ yếu vẫn duy trì trên 15%, phản ánh khả năng sinh lời tương đối ổn định. Với mức P/B hiện tại chỉ khoảng 1,47 lần, thấp hơn mức bình quân lịch sử, ABS cho rằng định giá ngành đang ở vùng tương đối hấp dẫn để tích lũy cho chu kỳ tăng trưởng tiếp theo.